استفاده خوراکی از جوانه گندم – چه در ایران و چه در کشورهایی مثل هند – قدمتی چند هزار ساله دارد. دمدستیترین مثالش هم سمنو است؛ خوراکی دوستداشتنیای که مراسم آمادهسازیاش حالا به یکی از کهنترین آیینهای کشورهای فارسیزبان تبدیل شده است. اما راز این همه اقبال و توجه به این خوراکی ساده چیست؟ چرا جوانه گندم در گذر زمان همیشه طرفداران خودش را حفظ کرده؟
پاسخ به این سوال را احتمالا باید در خواص فراوان این خوراکی دوستداشتنی برای سلامتی و تناسب اندام جستجو کرد. در ادامه با این خواص بیشتر آشنا میشویم.
فهرست:
جوانه گندم چیست؟
قبلترها وقتی هنوز استفاده از جوانه گندم مثل این روزها مد نشده بود، مردم بیشتر از آرد گندم استفاده میکردند؛ فراوردهای که از کمخاصیتترین بخش گندم، یعنی آندوسپرم به دست میآید. اما گندم دو بخش دیگر هم دارد که خاصیتهای زیادی برای سلامتی دارند: جوانه و سبوس.
جوانه گندم در واقع بخش کوچکی از هسته گندم است که وظیفهی بازسازی و رویش مجدد دانه گندم را به عهده دارد. همین قضیه باعث شده تا این بخش سرشار از مواد مغذی ضروری برای تکثیر و رشد یک خوشه گندم تازه باشد؛ مواد مغذیای که از قضا فواید زیادی برای سلامتی ما هم دارند.

با ارزش غذایی جوانه گندم آشنا شوید
جوانه گندم منبعی عالی از فسفر، منیزیم، روی، اسیدفولیک، پتاسیم، فیبر، چربیهای سالم و پروتئینهای گیاهی است. در جدول زیر با ارزش غذایی این خوراکی بیشتر آشنا میشویم:
| مواد مغذی موجود در جوانه گندم | مقدار (در ۱۰۰گرم) |
| پتاسیم | ۱۵۶۷.۶ میلیگرم |
| سدیم | ۲۷۲.۱ میلیگرم |
| منیزیم | ۲۲۴.۳ میلیگرم |
| کلسیم | ۱۵۳ میلیگرم |
| آهن | ۱۱.۱۵ میلیگرم |
| منگنز | ۵.۴۲ میلیگرم |
| زینک | ۳.۸۱ میلیگرم |
| مس | ۲.۷۳ میلیگرم |
| فسفر | ۳۸۹.۵ میلیگرم |
چطور از جوانه گندم استفاده کنیم؟
از جوانهی گندم به شکلهای مختلفی میتوان استفاده کرد:
- میتوان جوانهی گندم را چرخ کرده و با آن غذاهای مختلف درست کرد.
- میتوان جوانهی گندم را خشک و آسیاب کرده و از آرد به دست آمده برای تهیه انواع شیرینی استفاده کرد.
- میتوان با پودر جوانهی گندم شیکهای پروتئینی و اسموتی تهیه کرد.
- میتوان پودر جوانه گندم را با ماست مصرف کرد.
- میتوان پودر جوانه گندم را به خمیر نان، کیک یا پنکیک اضافه کرد و …

چطور در خانه جوانه گندم درست کنیم؟
برای تهیه جوانه گندم خانگی باید مراحل زیر را طی کنید:
- ۲۰۰ گرم گندم تازه و مرغوب را پس از تمیزکردن، خیس کنید.
- خیسگردن گندم را تا دو روز ادامه بدهید و هر روز آب آن را عوض کنید.
- سپس گندمها را توی آبکش ریخته و در جایی خنک در گوشه آشپزخانه قرار بدهید و روی آن یک پارچه نمدار بکشید.
- تا جوانهزدن کامل گندمها هر روز روی پارچه به میزان مناسب آب بپاشید.
- منتظر بمانید تا طول جوانهها به ۵ میلیمتر برسد. سپس آنها را جدا کرده و توی یخچال نگهدارید. جوانه گندم شما حاضر است.
جوانه گندم چه خواصی برای سلامتی و تناسب اندام دارد؟
خواص جوانه گندم برای سلامتی یکی دوتا نیست. مصرف روزانه و منظم جوانه گندم کمخوابی را درمان میکند، جلوی پیری زودرس را میگیرد، به غدد جنسی قوتی تازه میبخشد و به تقویت حافظه نیز کمک میکند. در ادامه مهمترین خواص این خوراکی پرفایده را با هم مرور میکنیم:
۱. پیشگیری از سرطان
مطالعات نشان میدهد جوانه گندم به دلیل داشتن آنتیاکسیدان فراوان دشمن شماره یک انواع سرطان، به خصوص سرطان تخمدان و روده است. این ماده غذایی با قطعکردن قند مورد نیز برای رشد سلولهای سرطانی میتواند به درمان این بیماری خطرناک نیز کمک کند.

۲. کندکردن فرایند پیری
ویتامین E و فرولات موجود در جوانه گندم علاوه بر محافظت از پوست شما در برابر آسیبهای مختلف مانند اگزما، جوش، آفتابسوختگی و … روند پیری را نیز کند میکند. برای بهرهبردن از این خاصیت میتوانید از پودر جوانه گندم برای تهیه ماسکهای خانگی صورت نیز استفاده کنید.
[post id=32951]
۳. تقویت عضلهها
اگر ورزشکار و اهل باشگاه هستید، سعی کنید در کنار مصرف منظم سیبزمینی و تخممرغ آبپز(!) به گنجاندن جوانه گندم در رژیم غذاییتان هم فکر کنید. این ماده غذایی به دلیل داشتن پروتئین، کلسیم و اکتاکوزانول خواص میتواند توان استقامتی و قدرت عضلههای ورزشکاران را تا حد زیادی افزایش بدهد.

۴. کمک به تناسب اندام
فرقی نمیکند دنبال لاغری باشید یا چاقی، جوانه گندم به هر دو گروه کمک میکند. در واقع جوانه گندم فارغ از این که چه وزنی دارید، میتواند نقش مثبتی در تناسب اندام شما بازی کند. البته طبیعتا در کنار مصرف جوانه گندم، باید حواستان به میزان تحرک و میزان سایر کالریهای مصرفی روزانهتان هم باشد.
۵. کمک به درمان دیابت
جوانهی گندم یکی از آن خوراکیهایی است که همهجوره با دیابت نوع دوم مبارزه میکند: هم به خاطر داشتن فیبر فراوان سطح قند خون ناشتا و کلسترول بد را در خون کاهش میدهد، هم از آنجایی که سرشار از اسیدفولیک است از ابتلا به دیابت ثانویه جلوگیری میکند و هم آلفالینولیک اسید موجود در آن مقاومت بدن به انسولین را کم میکند.
توجه: موارد بالا به هیچعنوان جایگزین درمانهای دارویی دیابت نیستند. پس لطفا قبل از هر اقدامی با پزشک متخصص مشورت کنید.
۶. کمک به داشتن بارداری سالم
خانمهای باردار به دو دلیل باید جوانه گندم را در رژیم غذاییشان بگنجانند. اول به خاطر تأمین سلامت جنین و دوم به خاطر استحکامبخشیدن به استخوانهای خودشان. پژوهشها نشان دادهاند که فولات موجود در جوانه گندم، از ابتلای جنین به نقص لولهی عصبی جلوگیری میکند. به علاوه از آنجایی که این ماده غذایی سرشار از کلسیم است، میتواند ریسک ابتلا به پوکی استخوان را در مادر و فرزند کاهش بدهد.

۷. تقویت قوای جنسی
فرقی نمیکند آقا باشید یا خانم؛ مصرف منظم جوانه گندم به تقویت قوای جنسیتان کمک میکند. زینک موجود در این ماده غذایی نقش مهمی در ترشح هورمون تستوسترون دارد. به علاوه مطابق دیدگاه طب سنتی، طبع گرم آن به طور کلی باعث بهبود عملکرد جنسی افراد میشود.
۸. تقویت سیستم ایمنی بدن
اگر تندتند به بیماریهای مختلف مبتلا میشوید، شاید یکی از مهمترین دلایلش ضعف سیستم ایمنی بدنتان باشد. در این صورت به شما پیشنهاد میکنیم که حتما جوانه گندم را توی رژیم غذاییتان بگنجانید تا از خواص فراوان آن برای تقویت سیستم ایمنی بدن بهرهمنده شوید. جوانه گندم به خاطر داشتن پروتئین فراوان، میزان آنتیاکسیدانهای موجود در بدنتان را افزایش میدهد.
سوالات متداول درباره خواص جوانه گندم
جوانه گندم در واقع بخش کوچکی از هسته گندم است که وظیفهی بازسازی و رویش مجدد دانه گندم را به عهده دارد.
فرقی نمیکند دنبال لاغری باشید یا چاقی، جوانه گندم به هر دو گروه کمک میکند. در واقع جوانه گندم فارغ از این که چه وزنی دارید، میتواند نقش مثبتی در تناسب اندام شما بازی کند.
جوانه گندم خواص زیادی برای سلامتی دارد. از جمله: پیشگیری از سرطان، کندکردن فرایند پیری، تقویت عضلهها، کمک به تناسب اندام، کمک به درمان دیابت، کمک به داشتن بارداری سالم، تقویت قوای جنسی و تقویت سیستم ایمنی بدن.
