دمنوش گل گاوزبان اصلا با خاطرات کودکی ما عجین شده. با خاطرات کودکی پدران و مادران مان هم همین طور. احتمالا با خاطرات کودکی پدربزرگ ها و مادربزرگ هایمان هم. این یعنی گل گاوزبان گلی است که در فرهنگ سنتی ما ریشه دارد. از قدیم و ندیم هر کس زود جوشی می شد یا زیاد از کوره در می رفت یا با دیگران سر دعوا داشت، به صرف دمنوش گل گاوزبان توصیهاش می کردند و انصافا هم طرف بعد از نوشیدن دم کرده گل گاوزبان آرام می شد. به خاطر همین هم هست که گل گاوزبان جای پای خودش را در فرهنگ غذایی ما سفت کرده و دمنوش آن هنوز هم همه جا سرو می شود؛ از چایخانه های سنتی تا کافه های جدید.
البته مصرف دمنوش گل گاوزبان آدابی دارد. گل گاوزبان خواص آرام بخش قوی دارد و به همین خاطر هم نباید آن را سرسری و بی ملاحظه هورت کشید و رفت بالا! در این یادداشت قصد داریم تا خواص گل گاوزبان را یکی یکی و سر صبر و حوصله با هم بررسی کنیم و ببینیم این دمنوش قدیمی خاصیتش چیست و برای چه کسانی چه فایده هایی دارد و چگونه باید آن را مصرف کرد تا خواصش به بدن برسد. اگر می خواهید درباره دمنوش گل گاوزبان بیشتر بدانید ما را همراهی کنید.
فهرست:
گل گاوزبان چیست؟
دمنوش گل گاوزبان از گلبرگ های خشک شده گیاهی به نام گاوزبان به دست می آید. گاوزبان تنوع زیادی دارد و می شود گفت یک خانواده است. گل های گیاه گاوزبان به رنگ های ارغوانی یا آبی لاجوردی یافت می شوند و از همین گل هاست که دمنوش خوش رنگ گل گاوزبان به دست می آید.
گل گاوزبان گیاه بومی ایران است. نژاد ایرانی این گیاه در دامنه های البرز و زاگرس به وفور یافت می شود. به خاطر همین هم هست که گل گاوزبان در طب سنتی خیلی شناخته شده است. در مناطق خنک دیگر مانند آسیای میانه یا اروپا هم انواع گل گاوزبان می روید.
گل گاوزبان را هم به صورت دمنوش و هم به صورت جوشانده می توانید تهیه کنید. هر کدام از این موارد خواص خود را دارند. ما در این مطلب می خواهیم خواص دمنوش گل گاوزبان را بدانیم. در ادامه برخی از این خواص را با هم بررسی می کنیم.

خواص دمنوش گل گاوزبان
دمنوش گل گاوزبان می تواند خواص متعددی برای پیشگیری یا درمان مشکلات سلامتی داشته باشد. برای هر دسته از افراد هم تاثیرات مختلفی دارد. ترکیبات شیمیایی موجود در دمنوش گل گاوزبان مانند ویتامین ها، آنتی اکسیدان ها و مواد معدنی می توانند تاثیرات خاصی را بر روی ارگان های بدن بگذارند. البته این مواد به شکل ملایم و با دز متوسط در دمنوش گل گاوزبان وجود دارند اما همان هم می تواند تاثیر خودش را داشته باشد. برخی از خواص دمنوش گل گاو زبان عبارتند از؛
خواص دمنوش گل گاوزبان برای زنان
دمنوش گل گاوزبان در عرصه بهداشت زنان برای تعادل هورمونی شهرت دارد. ترکیباتی مانند گاما لینولنیک اسید و اسید چرب امگا 6 در دمنوش گل گاوزبان وجود دارند می توانند التهاب های ناشی از سندروم پیشا قاعدگی یا همان (PMS) و هم چنین اختلالات ناشی از یائسگی را در زنان از بین ببرند. گاما لینولنیک اسید تاثیرات مستقیمی روی متعادل کردن سطح هورمون ها دارد که می تواند عوارضی مانند گرگرفتگی و تغییرات خلق و خو به خاطر عدم تعادل هورمونی را درمان کند. دمنوش گل گاوزبان هم چنین می تواند برای کاهش استرس و اضطراب ناشی از قاعدگی هم تاثیر آشکاری داشته باشد. گل گاوزبان با مواد موسیلاژ خود می تواند اخلاط و محیط رحم و واژن را هم مرطوب و به دور از آلودگی های عفونی نگه دارد.
البته دمنوش گل گاوزبان برای زنان در دوران بارداری و شیردهی باید با مشورت پزشک تجویز شود. چرا که گل گاوزبان به خاطر داشتن ترکیبات موثر می تواند روی کارکرد اعضای مختلف بدن مانند کبد تاثیر بگذارد و این تاثیر برای زنانی که جنین در شکم دارند و یا این که کودک خود را شیر می دهند می تواند مضر باشد.
خواص دمنوش گل گاوزبان برای اعصاب
شناخته شده ترین خاصیت گل گاوزبان فوایدی است که برای اعصاب دارد. خواص آرام بخش گل گاوزبان برای اعصاب از ترکیبات آن نشأت می گیرد که می توانند استرس اکسیداتیو را در شبکه عصبی و مغز به شکل موثری کاهش داده و باعث ایجاد حس آرامش در ذهن شود. کورتیزول یک هورمون استرس زا در بدن است که مصرف دمنوش گل گاوزبان می تواند سطح آن را در بدن کم کرده و شخص را از آسیب های استرس زیاد در امان نگه دارد.
ترکیباتی مانند GLA یا گاما لینولنیک اسید که نوعی اسید چرب امگا 6 است، استئاریدونیک اسید که نوعی اسید چرب امگا 3 است، روزمارینیک اسید و کافئیک اسید که انواعی از فلونیک ها و فلاونوئیدها هستند و دیگر آنتی اکسیدان ها نظیر کورستین، لوتئولین و آپیژنین در دمنوش گل گاوزبان، می توانند روی گیرنده های عصبی در مغز تاثیر مستقیم داشته باشند و با ایجاد خواص ضد التهاب در این نواحی، باعث کاهش استرس و اضطراب و حس آرامش شوند.
این ترکیبات می توانند خلق و خو را بهبود ببخشند و با از بین بردن التهاب در دستگاه عصبی، قدرت تمرکز و کیفیت خواب را هم بالا ببرند. دمنوش گل گاوزبان این کار را با تقویت و حفاظت از نورون ها در برابر تنش های عصبی انجام می دهد که یکی از نتایج آن قوی کردن حافظه است.
خواص دمنوش گل گاوزبان برای پریودی
مواد موثره در دمنوش گل گاوزبان، می توانند عوارض و دردهای سندروم پیش از قاعدگی را با کنترل نوسانات هورمونی التیام بدهند، این دردها معمولا در دیواره های رحم و ناحیه پستان خود را بیشتر نشان می دهند که دمنوش گل گاوزبان می تواند با تاثیر گذاشتن روی روند تولید پروستاگلاندین ها در بدن، منشأ این دردها را تضعیف کرده و از بروز التهابات جدی در این نواحی پیشگیری کند. منشأهایی مانند به هم خوردن تعادل هورمونی که دمنوش گل گاوزبان می تواند آن را به همراه عوارضش کنترل کند.
خواص دمنوش گل گاوزبان برای فشارخون
خواصی که در ادامه می آیند، در صورتی مورد تایید هستند که گل گاوزبان به مقدار کم مصرف شود. اسیدهای چرب ضروری از خانواده امگا 6 و امگا 3 که در دمنوش گل گاوزبان وجود دارند، می توانند التهاباتی را که به بالا رفتن فشار خون منجر می شوند را از بین ببرند و به این وسیله با تقویت دستگاه خون رسانی به کاهش فشار خون کمک کنند. فلاونوئیدهایی مانند روتین هم در گل گاوزبان هستند که خواص آنتی اکسیدانی دارند و به بالا بردن کارایی عروق و رگ های خونی کمک می کنند.

ماده موثر دیگری که در گل گاوزبان وجود دارد و می تواند فشار خون را کنترل کند پتاسیم است. پتاسیم گل گاوزبان با گشاد کردن عروق خونی جا را برای جریان یافتن خون در بدن باز می کنند و باعث می شوند که فشار خون کم شود. کلسترول های بدن خون را هم کنترل می کنند که این خود به جلوگیری از رسوب این کلسترول ها در رگ ها و جلوگیری از فشار خون ناشی از آن منجر می شود.
گل گاوزبان در صورت مصرف مکرر و زیاد می تواند برای فشار خون اثر فزاینده داشته باشد پس اگر فشار خون بالا دارید باید دمنوش گل گاوزبان را با دستور پزشک مصرف کنید.
خواص دمنوش گل گاوزبان برای سرماخوردگی
اگر سرما خورده اید و تب می کنید، دمنوش گل گاوزبان بنوشید. چرا که این دمنوش خواص دیافورتیک دارد ک باعث تعریق می شود و این یعنی می تواند تب را پایین بیاورد. خواص آرام بخش آن هم می تواند زمینه را برای خواب راحت و کافی شما آماده کند. دمنوش گل گاوزبان می تواند با خواص ضد التهابی خود به کاهش درد ناحیه گلو و کاهش التهاب در ناحیه مجاری تنفسی کمک کند.
دمنوش گل گاوزبان می تواند به سیستم ایمنی بدن هم کمک کند. این دمنوش با کاهش التهاب، احتقان و سرفه می تواند عوارض سرماخوردگی را کاهش داده و با تقویت سیستم ایمنی برای مبارزه با عوامل بیماری زای سرماخوردگی مانند التهاب و ویروس، به درمان شدن هر چه زودتر این بیماری کمک کند.
خواص دمنوش گل گاوزبان برای لاغری
آنتی اکسیدان های دمنوش گل گاوزبان با اثر گذاشتن روی التهابات بدن می توانند به شکل غیر مستقیم برای کاهش وزن مفید باشند چون که بدن ما بر اثر فعالیت این آنتی اکسیدان های مفید می تواند متابولیسم و سوخت و ساز را افزایش داده و فرآیند کاهش وزن را تسریع کند.
اثر دیگری که دمنوش گل گاوزبان برای لاغری دارد این است که خاصیت مدر دارد. مصرف منظم این دمنوش می تواند با افزایش ادرار، آب های بین بافتی و نمک و توکسین ها را از بدن دفع کرده و با کاهش احتباس آب در سلول ها، به کاهش وزن کمک کند.
اسیدهای چرب ضروری دمنوش گل گاوزبان با اثر گذاشتن روی جذب چربی و متابولیسم آن، می توانند به کاهش وزن کمک کنند به این صورت که با کاهش دادن جذب چربی های جدید توسط بدن و افزایش دادن ضرباهنگ چربی سوزی در بدن، به شخص در طول برنامه رژیمی و ورزشی کاهش وزن کمک کند.
خواص دمنوش گل گاوزبان برای سیستم ایمنی بدن
اشاره کردیم که ترکیبات آنتی اکسیدانی فلاونوئید مانند اسید رزمارینیک و فنولیک مانند روتوساید در دمنوش گل گاوزبان زیاد هستند. گل گاوزبان با این ترکیبات می تواند التهاب در سلول های بدن را به حداقل برساند و به این وسیله کار عنصرهای ایمنی بدن را برای دفاع از بدن در برابر عوامل بیماری زا مانند باکتری ها و ویروس ها آسان کند. وجود ترکیباتی مانند ویتکسین و اسید کافئیک در گل گاوزبان هم می تواند به محافظت سلول های ایمنی در ارگان های مختلف بدن کمک کند. به خاطر همین هم نوشین دمنوش گل گاوزبان در فصل سرد سال که بیماری های ویروسی شایع هستند توصیه می شود.
خواص دمنوش گل گاوزبان برای قند خون و دیابت
گل گاوزبان موسیلاژ یا لعابی دارد که در دمنوش آن هم موجود است. این موسیلاژ می تواند به کاهش جذب قند در دستگاه گوارش کمک کند و به این ترتیب از بالا رفتن قند خون بعد از خوردن شیرینی جات کمک کند. این لعاب و مواد آنتی اکسیدانی گل گاوزبان به تنظیم فرآیندهای متابولیک در بدن کمک می کنند و به این ترتیب با افزایش حساسیت انسولینی بدن به جذب مواد کربوهیدرات دار قندی و مدیریت قند خون، می توانند زمینه را برای ابتلا به دیابت از بین ببرند. اگر استعداد ژنتیک برای مبتلا شدن به بیماری قند و دیابت دارید، مصرف دمنوش گل گاوزبان شاید بتواند به شما در کاهش شانس ابتلا به این بیماری یاری برساند.
طرز تهیه دمنوش گل گاوزبان ساده
- مواد و وسایل لازم: 1 تا 2 قاشق گل گاوزبان خشک، 1 فنجان یا 1 لیوان آب جوش، مقداری عسل یا شیرین کننده طبیعی (در صورت تمایل).
- مراحل تهیه دمنوش: گل های خشک گاوزبان را در لیوان یا قوری بریزید. آب جوش یعنی با دمای 100 درجه سانتی گراد را روی آن بریزید و به مدت 10 تا 15 دقیقه بگذارید تا دم بکشد. بعد از دم کشیدن آن را از صافی رد کنید و در صورت تمایل با عسل یا نبات یا هر ماده دلخواه دیگری آن را طعم دار کرده و نوش جان کنید.
- نکات مصرف دمنوش: دمنوش گل گاوزبان را به مقدار 2 فنجان یا 1 لیوان در روز مصرف کنید. مصرف این دمنوش به مقدار بیش از این می تواند مشکل ساز باشد. چون که گل گاوزبان در دز بالا، می تواند خواص سمی داشته باشد. به خاطر همین هم گل گاوزبان را نباید به شکل هر روزه مصرف کنید. بلکه در وقت هایی که استرس کاری و فشار عصبی داشته اید، در پایان روز یا سر شب آن را بنوشید.
طرز تهیه دمنوش گل گاوزبان ترکیبی
- گل گاوزبان و سنبل الطیب و لیموعمانی: گل گاوزبان می تواند فشار خون را بالا ببرد، برای این که این اثر آن را خنثی کنند، گیاهانی مانند سنبل الطیب و لیمو عمانی را به آن اضافه می کنند. این دمنوش می تواند یک آرام بخش قوی و یک تقویت کننده عالی برای سیستم ایمنی بدن باشد. برای تهیه این دمنوش 1 قاشق چایخوری گل گاوزبان را با 1 قاشق چایخوری سنیل الطیب به همراه 1 پر لیمو عمانی برش داده شده یا نصف قاشق پودر آن در یک لیوان آب جوش دم کنید و بعد آن را از صافی بگذرانید تا آماده نوشیدن شود.
- گل گاوزبان و اسطوخودوس و سنبل الطیب: ترکیب گل گاوزبان با اسطوخودوسو سنبل الطیب در دمنوش می تواند یک خواب عمیق و راحت را در طول شب برای شما به ارمغان بیاورد. برای این دمنوش 1 قاشق گل گاوزبان را با همین مقدار اسطوخودوس و سنبل الطیب در یک لیوان آب جوش دم کنید و فقط یک بار بخورید چون اثر آن زیاد است و ممکن است عوارض داشته باشد.
- گل گاوزبان و گل محمدی: ترکیب گل گاوزبان و گل محمدی می تواند مکمل هم باشد. این دمنوش ترکیبی یک انتخاب خوب برای تسکین اعصاب و افزایش تمرکز است. با 1 قاشق گل گاوزبان و 1 قاشق گل محمدی می توانید این دمنوش را تهیه کنید و با شیرین کننده های طبیعی آن را بنوشید.
- گل گاوزبان و عسل: عسل می تواند طبع گل گاوزبان را تعدیل کند. گل گاوزبان و دمنوش آن طعم ترش مایل با تلخی دارد که با اضافه کردن 1 قاشق چایخوری عسل به آن می توان طعم آن را بهتر کرد.
عوارض و مضرات دمنوش گل گاوزبان
- مصرف دمنوش گل گاوزبان برای کسانی که به آن حساسیت دارند می تواند با ناراحتی های پوستی مانند خارش و کهیر و یا ناراحتی های گوارشی مانند دل درد، اسهال و استفراغ و درد معده همراه باشد.
- مصرف دمنوش گل گاوزبان به مدت طولانی یا در دزهای بالا، روی عملکرد کبد تاثیر منفی گذاشته و می تواند با اثر سمی و اختلال در فرآیندهای طبیعی بدن خود را نشان دهد.
- دمنوش گل گاوزبان با بعضی از داروها مانند داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی، داروهای رقیق کننده خون و داروهای ضد تشنج تداخل می کند. پس بهتر است در صورت داشتن بیماری های خاص قبل از مصرف گل گاوزبان با پزشک مشورت کنید.
- خانم های باردار و شیرده هم باید برای مصرف دمنوش گل گاوزبان از پزشک اجازه بگیرند.
- مصرف بیش از حد دمنوش گل گاوزبان مانند هر داروی گیاهی دیگری ممکن است به اعتیاد و ایجاد وابستگی منجر شود.
- در این مطلب صرفا به معرفی دمنوش گل گاوزبان پرداختیم و توصیه ای برای مصرف آن نداشتیم. برای مصرف این دمنوش بهتر است از متخصص و پزشک مشورت بگیرید.
خرید و فروش دمنوش گل گاوزبان در باسلام
گل گاوزبان ارگانیک و وحشی می خواهید جایش فقط بازار باسلام است. در باسلام عطارهایی حضور دارند که گیاهان دارویی مانند گل گاوزبان و دمنوش آن را از همان مکان هایی که اقلیم این گیاهان است برایتان عرضه می کنند آن هم با کیفیت بالا و قیمت کاملا مناسب. اگر هم خودتان فروشنده اید می توانید محصولات خود را در باسلام به میلیون ها مشتری از سرتاسر ایران عرضه کنید. روی لینک زیر بزنید تا دمنوش های گل گاوزبان باسلامی را ببینید و سفارش بدهید.
سوالات متداول دربارهی دمنوش گل گاوزبان
خواصی مانند آرامش اعصاب و خواب راحت، کنترل فشار خون و تسکین دردهای هورمونی بدن از خواص دمنوش گل گاوزبان است.
برای کسانی که داروهای خاص مصرف می کنند و زنان باردار یا شیرده و کسانی که فشار خون بالا دارند مصرف دمنوش گل گاوزبان با احتیاط همراه است.
با گل محمدی، سنبل الطیب و عسل می توانید گل گاوزبان را مخلوط کنید.
شب ها قبل از خواب برای داشتن خوابی راحت و با کیفیت.
