باتریها به نوعی روح نامرئی ماشین هستند که معمولا تا وقتی با نبودشان مواجه نشوید متوجه حضورشان نیستید. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بعد از یک مسافرت کوتاه یا در یک روز سرد برفی، زمانی که باعجله سراغ ماشینتان میروید با تکه آهنی بی روح مواجه شوید که به هیچ صراطی مستقیم نیست و هر چه استارت میزنید روشن نمیشود.
به طور کلی نیروی اولیه برای روشن شدن ماشینهای بنزین سوز که با آتش زدن سوخت درون موتور ایجاد میشود توسط باتری تامین شده و علاوه بر این باتری خودرو وظایف بی شمار دیگری از روشن کردن چراغ و ضبط ماشین تا سیستم تهویه و… برعهده داشته و بدون وجود آن ماشین کارکردی نخواهد داشت.
فهرست:
در واقع باتری که در انواع سیلد یا اتمی، غیر سیلد یا اسیدی، باتری ماشینهای برقی و… تولید و در ماشینهای مختلف به کار رفته است، یکی از اصلیترین بخشهای ماشین است که نیروی الکتریکی اولیه برای اجزای مختلف آن را فراهم میکند. این عضو مهم و ضروری ماشین مانند هر وسیله الکتریکی دیگری عمر مشخصی دارد که با استفاده درست و نگهداری مناسب میتوان طول عمر آن را افزایش داده و بهره بیشتری از آن برد.
در این مقاله کوتاه به بررسی عمر مفید باتری ماشین و عوامل کاهش آن میپردازیم. بنابراین با توجه به اینکه امروزه در بیشتر خانهها حداقل یک ماشین وجود دارد توصیه میکنیم در این نوشتار با ما همراه باشید تا بتوانید با مراقبت درست از باتری ماشینتان، طول عمر مفید این دستگاه را افزایش داده و زمان طولانیتری را از آن استفاده نمایید.
عمر مفید باتری ماشین چقدر است؟
اگر میخواهید میزان عمر مفید باتری ماشینتان را بدانید بهتر است به مشخصات آن رجوع نمایید که معمولا عددی بین 2 تا 3 سال را نشان میدهد؛ ولی باید به این نکته توجه داشته باشید که این عدد بسته به شرایطی که در آن از ماشینتان استفاده میکنید، نحوه رانندگی، سرعت معمول استفاده، نوع جادهای که در آن رانندگی میکنید، آب و هوای محیط و… می تواند متغیر باشد. در ادامه با برخی از عوامل موثر در طول عمر باتری خودرو آشنا خواهید شد.
عوامل موثر بر طول عمر باتری خودرو
- توجه به سلامت و عملکرد مناسب خودرو
چک کردن سلامت خودرو و عملکرد مناسب آن کار بسیار مهمی است که علاوه بر اینکه میتواند جلوی بسیاری از آسیبها به موتور و سیستم ماشین را بگیرد میتواند از وارد آمدن فشار مضاعف به باتری و تضعیف یا تخلیه آن جلوگیری نموده و طول عمر آن را افزایش دهد. - توجه به ظاهر باتری
تمیز کردن باتری و توجه به شکل ظاهری آن میتواند خیلی سریع شما را در جریان مشکلاتی مثل نشت هیدروژن و… قرار داده و اینگونه باعث رفع مشکل، پیش از عمیق شدن و ایجاد مشکلات بزرگتر شود، علاوه بر این تمیز کردن حفرههای باتری از خالی شدن سریع باتری جلوگیری کرده و تمیز کردن نشتیها و خوردگیها باعث رسیدن برق به کابلها و عملکرد مناسب باتری میشود که در افزایش طول آن تاثیرگذار خواهد بود، بنابراین بهتر است برای محافظت از باتری و افزایش بهرهوری آن هر دو ماه یکبار به کمک جوش شیرین و مسواک پایانههای باتری را تمیز کرده و از کهنه شدن رسوبها و نشتیها جلوگیری نمایید. - توجه به خاموش بودن وسایل الکترونیکی مثل چراغها هنگام خاموش کردن ماشین از تخلیه باتری جلوگیری کرده و طول عمر آن را افزایش میدهد.
- پرهیز از استارت زدنهای پشت سر هم که اجازه نمیدهد دینام زمان کافی برای شارژ باتری داشته باشد از تضعیف باتری جلوگیری کرده و طول عمر آن را افزایش میدهد.
- چک کردن دورهای و به موقع موتور
وجود مشکل و نقص درعملکرد موتور باعث فشار به باتری و کاهش عمر آن گردیده و در مقابل بررسیهای دورهای و توجه به عملکرد مناسب موتور میتواند موجب کارایی مناسب و افزایش طول عمر باتری شود. - ایجاد دمای متعادل در خودرو در دمای بالا ویا پایین هوا
- توجه به شارژ مناسب باتری و سلامت و عملکرد درست دینام
- توجه به میزان آب باتری و عدم استفاده از آب آلوده، آب معمولی، قرص و مواد شیمیایی برای آن.
- عدم استفاده زیاد از لوارم الکترونیکی مانند سیستم صوتی، کولر و…
- بررسی جایگیری مناسب باتری، توجه به نصب درست آن و اطمینان از سفت بودن سر باتریها.
- جلوگیری از ورود فشار و ضربه به باتری
- جدا کردن باتری هنگام عدم استفاده طولانی مدت از خودرو.
- انتخاب نوع باتری مناسب و برندی با کیفیت که چالشهای کمتری برایتان بهوجود آورده و خدمات بهتری ارائه دهد.
- رانندگی اصولی و تردد در جادههای استاندارد که فشار کمتری به ماشین و به تبع آن باتری وارد ساخته و طول عمر آن را افزایش میدهد.
تاثیر شرایط آبوهوایی بر عمر باتری
یکی از مسائل موثر در کارکرد و عمر باتری شرایط آب و هوایی است. باتری ها در آب و هوای معتدل بیشترین کارایی را از خود بروز داده و در هوای گرم یا حتی زیادی سرد دچار مشکل خواهند شد. از آنجایی که موتور با حرکت مکانیکی خود ایجاد گرما میکند، گرمای زیاد هوا این حرارت را افزایش داده و اینگونه مایعات باتری بخار میشوند.
بخار شدن مایعات باتری باعث کاهش کارایی و آسیب به باتری شده و به همین دلیل باتریها در مناطق گرمسیر معمولا عمر کوتاهتری دارند. از سوی دیگر هوای سرد نیز روی باتری تاثیر گذار بوده و باعث کاهش حدود یک سوم توان باتری میشود که باتری برای جبران این ضعف، فشار بیشتری را متحمل شده و اینگونه از توان و عمر آن کاسته میشود.
نقش نوع باتری خودرو در طول عمر باتری
نوع باتری اصلی ترین عامل موثر در طول عمر باتری بوده و شما با انتخاب باتری مناسب و توجه و نگهداری صحیح از آن، بیشتر راه را برای حفظ طول عمر باتری خود طی کردهاید. باتریها انواع مختلفی دارند که اصلیترین آنها را باتریهای سیلد یا اتمی و باتریهای غیر سیلد یا اسیدی تشکیل میدهند.
باتریهای سیلد یا اتمی که با نام FM نیز شناخته میشوند معمولا عمر بیشتری داشته و نیاز به مراقبت کمتری دارند. شارژ سریعتر، مقاومت بیشتر در برابر شارژ بیش از اندازه، استفاده از صفحات سربی و تک آلیاژ کلسیم/ کلسیم و عمر بیشتر از ویژگیهای این نوع از باتری است. در مقابل باید به این نکته توجه داشت که این باتریها دِشارژ عمیقی دارند که همین مسئله میتواند آسیب زیادی به این نوع باتری زده و آنها را از کار بیاندازد.
باتریهای غیر سیلد یا اسیدی که با نام LM نیز معروفند نوع قدیمیتر باتریهای خودرو هستند که از صفحاتی سربی به همراه دو آلیاژ کلسیم/ آنتیموان بهره برده و حساسیت بیشتر و طول عمر کمتری دارند. این باتریها که هزینه و قیمت پایینتری دارند به دلیل امکان اضافه کردن آب، برای محیطهای گرمسیر مناسبتر به نظر میرسند.
چگونه عمر باتری ماشین را افزایش دهیم؟
همانطور که پیش از این اشاره شد با وجود اینکه باتری عمر مشخصی دارد رعایت برخی راهکارها میتواند در افزایش طول عمر آن تاثیرگذار باشد؛ ولی علاوه بر این راهکارها، نگهداری درست، نوع رانندگی، استفاده مناسب و شارژ صحیح و اصولی از مهمترین مسائلی است که میتواند در افزایش یا کاهش عمر باتری ماشین نقشی محوری ایفا کند. در ادامه با بررسی این نکات محوری در یافتن راهی برای استفاده بهینه و حفظ و نگهداری درست از این دستگاه پر کاربرد شما را همراهی خواهیم کرد.
روشهای نگهداری صحیح باتری خودرو
- بررسی هفتگی باتری برای اطمینان از شل نبودن سر باتریها
- توجه به ظاهر باتری و تمیز کردن دورهای آن که باعث انتقال مناسب جریان برق و کارایی درست دستگاه میشود
- توجه به تاثیر هوا بر باتری و قرار دادن ماشین در پارکینگ در آب و هوای نامطلوب
- اطمینان از نصب درست باتری خودرو و بررسی منظم جای قرارگیری آن
- توجه به سلامت موتور، دینام و باتری برای حفظ کارایی و جلوگیری از فشار مضاعف به باتری
- رانندگی در جادههای استاندارد و پرهیز از روشن و خاموش کردنهای پیدرپی
- بررسی منظم سطح مایع باتری
- انجام درست و اصولی پروسه باتری به باتری در صورت نیاز
- شارژ به موقع، به اندازه و صحیح انواع باتری
و بسیاری نکات دیگر که در این نوشتار به آنها پرداخته شد، راهکارهایی برای نگهداری درست، حفظ سلامت و افزایش کارایی و طول عمر باتری هستند که با کمی زمان و توجه میتوانند عمر باتری خودروتان را افزایش دهند.
نکات مهم در شارژ و استفاده از باتری
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که ناگهان با خالی شدن باتری ماشینتان مواجه شده باشید. باتریهای ماشین، باتریهایی قابل شارژ بوده، انواع باتریهای اسیدی، اتمی و … را میتوان بهوسیله شارژر در خانه یا هر محلی که در آن برق 220 ولت تک فاز در دسترس باشد تغذیه نموده و ولتاژ خروجی شارژر را با ولتاژ باتری ماشین تنظیم کرد.
در واقع باتری ماشین با ایجاد احتراق و تبدیل انرژی شیمیایی به مکانیکی باعث فعالیت و حرکت موتور و فراهم نمودن جریان متناوب ولتاژ برای ادامه فعالیت موتور و دیگر لوازم الکتریکی ماشین میشود. گذشت زمان و مسائل دیگری که در این مقاله به آن پرداختیم میتواند باعث اتمام شارژ و خالی شدن باتری شود که به تبع منجر به خاموشی ماشین و توقف فعالیتهای آن خواهد شد؛ در این صورت اگر عمر باتریتان به اتمام نرسیده باشد، شارژ باتری میتواند دوباره آن را به کار بیاندازد.
به خاطر داشته باشید زمانی که مطمئن شدید باتری شما به شارژ نیاز دارد باید ابتدا به سراغ دفترچه راهنمای آن رفته و نوع باتری و یا دستورالعملهای ویژه آن را بشناسید؛ سپس بارعایت ایمنی کامل، استفاده از کلاه و عینک ایمنی، جدا کردن زیورآلات که میتواند در این فرآیند خطرآفرین باشد، در محلی مناسب و ایمن به شارژ آن بپردازید.
وجود بوی نامطبوعی مشابه تخم مرغ گندیده علامت هشداری برای وجود گازهای خطرناک است که در این شرایط قطعا باید از انجام شارژ صرف نظر کنید. داغ کردن باتری و بیرون آمدن بخار از آن نیز علامت خطر دیگری است که در آن صورت نباید شارژ باتری ماشینتان را آغاز نمایید. همچنین قبل از هرکاری، باید شکل ظاهری باتری را بررسی کرده و در صورت وجود خوردگی و نشتی روی پایانههای باتری، پیش از آغاز شارژ به کمک مسواک و مقداری ترکیب آب و جوش شیرین آن را کاملا تمیز نمایید.
تاثیر رانندگی بر عمر باتری ماشین
استفاده کوتاه مدت و خاموش و روشن کردن متوالی ماشین، رانندگی غیر اصولی، تردد در جادههای شلوغ و پر ترافیک، استفاده از جادههای غیر استاندارد، عدم توجه به خاموش بودن لوازم برقی ماشین هنگام خاموشی موتور، عدم توجه به سلامت موتور، دینام و باتری، عدم بررسی منظم ظاهر باتری و تمیز کردن آن، عدم توجه به توان آمپر باتری و بررسی نکردن میزان آب باتری از مشکلاتی است که یک راننده بی احتیاط و بی توجه میتواند برای ماشین خود به وجود بیاورد.
دلایل کاهش عمر باتری ماشین
عوامل زیادی میتوانند در کاهش توان و عمر مفید باتری ماشین تاثیرگذار باشند که توجه به برخی از آنها همراه با نگهداری مناسب میتواند شما را در محافظت از باتری و حفظ عمر مفید آن یاری رساند. در ادامه به معرفی برخی از این عوامل خواهیم پرداخت.
اشتباهات رایج در استفاده از باتری خودرو
- روشن گذاشتن سیستم های الکتریکی ماشین
شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که هنگام خروج از ماشین فراموش کنید چراغ ها، سیستم صوتی یا دیگر اجزای الکتریکی خودروتان را خاموش نمایید. این کار باعث هدر رفتن انرژی شده و طول عمر باتری را کاهش داده یا آن را تخلیه خواهد کرد. - عدم استفاده طولانی مدت
استفاده نکردن از باتری برای مدت طولانی و چند روزه میتواند باعث از دست رفتن توان باتری و تخلیه باتری شود. حتی اگر باتریتان نو باشد و شارژ کاملی داشته باشد، دینام هنگام خاموشی ماشین نمیتواند باتری را شارژ نماید؛ بنابراین اگر سفری در پیش دارید یا برای طولانی مدت قصد استفاده از ماشینتان را ندارید بهتر است باتری آن را خارج نمایید. - بررسی کابل های باتری
شل یا پوسیده شدن و حتی کثیف ماندن کابل های اتصال، میتواند علاوه بر انتقال نامناسب جریان الکتریکی برای استفاده موتور، مانع از شارژ کامل باتری و عملکرد درست سیستم شارژ خودرو شود. همچنین به خصوص در جادههای دارای دست انداز باید توجه داشت که باتری به خوبی در جای خود قرار گرفته باشد در غیر این صورت اتصال ناایمن و نامناسب باتری می تواند باعث حرکت آن شده که این امر علاوه بر عملکرد نامناسب و آسیب به قطعات میتواند خطرآفرین باشد. - سالم بودن موتور خودرو
وجود مشکل و عملکرد نامناسب موتور خودرو میتواند باعث فشار بیشتر به باتری و تضعیف آن گردد.
- خاموش و روشن کردن های پیدرپی
یکی از کارهایی که باعث کاهش عمر باتری میشود خاموش و روشن کردن های پیدرپی ماشین در یک زمان کوتاه است چراکه در این زمان کوتاه دینام فرصت شارژ دوباره باتری را نداشته و این فشار ایجاد شده برای باتری باعث ضعیف شدن و آسیب به آن خواهد شد. در واقع باتری با تبدیل انرژی مکانیکی به انرژی الکتریکی باتری را شارژ میکند که این پروسه به زمان احتیاج داشته و روشن و خاموش کردن پشت سر هم ماشین باعث اختلال در این روند خواهد شد. - روشن گذاشتن وسایل برقی هنگام استارت
روشن گذاشتن وسایل برقی ماشین مانند چراغ، ضبط و… هنگام استارت زدن میتواند فشار مضاعفی به باتری وارد کرده و باعث کاهش عمر آن گردد.
- عدم توجه به آب باتری خودرو
یکی از دیگر کارهایی که میتواند باعث تضعیف باتری و کاهش عمر مفید آن شود، چک نکردن و عدم توجه به آب باتری است. داخل باتری ماشین اسیدهایی وجود دارند که باعث فعالیت باتری و ایجاد انرژی میشوند، برای رقیق کردن این اسیدها به مقداری آب نیاز است که داخل محفظه مخصوصی که برای آن در نظر گرفته شده قرار میگیرد. پر کردن بیش از حد یا خالی شدن این محفظه آب میتواند باعث آسیب به باتری و کاهش طول عمر آن شود بنابراین باید توجه داشت که آب باتری را به صورت دورهای و حداقل هر شش ماه یکبار مورد بررسی قرار دهید. - انتخاب آمپر نامناسب
توجه به آمپر باتری یکی از گزینههای مهم هنگام خرید باتری بوده و بی توجهی به آن میتواند باعث آسیب یا تخلیه زودهنگام باتری شود. توان آمپر باتری بستگی مستقیمی به استفاده شما از آن دارد برای مثال اگر سیستمهای سنگین صوتی و تصویری نصب کردهاید و یا مسیر دائمی و روزانهتان ترافیک بالایی دارد آمپرهای معمولی پاسخگوی نیاز شما نبوده و باید به سراغ باتریهایی با آمپر بالاتر بروید. - عدم شارژ به موقع و به اندازه باتری
شارژ بیش از حد میتواند باعث آسیب به باتری یا آمپر آن شده و شارژ کم، فشار روی باتری را افزایش میدهد که هر دو کار میتواند باعث کاهش عمر و توان باتری گردد.
مشکلات فنی که عمر باتری را کاهش میدهند
- هدر رفت انرژی هنگام خاموشی ماشین
با خاموش شدن ماشین هرچند برق موتور قطع میشود ولی اتصال باتری به اجزا هنوز برقرار بوده و مقداری انرژی مصرف میگردد. در برخی موارد ممکن است بعضی از اجزای داخلی خودرو، به دلیل وجود مشکلاتی، هنگام خاموشی ماشین برق یا باتری زیادی مصرف کرده و اصطلاحا برق دزدی کنند که باید سریعا مشکل آن بخش را رفع کرد. بی توجهی به این مسئله علاوه بر اینکه میتواند باعث خرابی و مشکل در سیستمهای داخلی ماشین شود، عمر باتری شما را نیز کاهش خواهد داد. - وجود اشکال در سیستم شارژ خودرو
اشکال در سیستم شارژ خودرو میتواند یکی از دلایل هدر رفت انرژی باشد. دینام ماشین قطعهای است که یکی از وظایف آن در بسیاری از ماشینها تامین انرژی مورد نیاز سیستمهایی مانند رادیو، چراغ و.. است. اگر این قطعه دچار مشکل یا آسیبی شود ممکن است باعث تخلیه باتری گردد. - خراب شدن دینام خودرو
همانطور که اشاره شد دینام یکی از قطعات مورد استفاده باتری برای رساندن انرژی به اجزای ماشین است و اگر دیود دینام دچار خرابی یا مشکل باشد ممکن است عملیات شارژ را هنگام خاموش بودن موتور نیز ادامه دهد که این کار باعث اتلاف انرژی و خالی شدن باتری خواهد شد. - خوردگی و پوسیدگی پایانه باتری
یکی از مشکلات مهمی که از ظاهر باتری قابل تشخیص بوده و میتواند نقش مهمی در کاهش عمر باتری و بهرهوری آن داشته باشد خوردگی و پوسیدگی پایانههای آن است که با نشت اسید باتری و سفت شدن آن در کانکتورها، جلوی ارتباط مناسب نقاط اتصال با پایانهها را گرفته، توانایی آنها برای شارژ به وسیله دینام را کاهش میدهد و اینگونه باعث کاهش توان و طول عمر باتری میگردد.
تاثیر دمای بالا و پایین بر عملکرد باتری
همانطور که در بالا نیز مطرح شد دمای محیط یکی از عوامل تاثیرگذار در طول عمر و عملکرد باتری خودرو میباشد. باتریها معمولا در دمای پایین حدود یک سوم کارایی خود را از دست داده و برای جبران این ضعف، فشار بیشتری به موتور وارد میسازند که خود باعث آسیب، تضعیف باتری و کاهش عمر مفید آن خواهد شد.
همچنین از آنجایی که موتور ماشین هنگام فعالیت ایجاد گرما میکند، اضافه شدن گرمای هوا، مایعات باتری را بخار کرده و اینگونه باعث آسیب و کاهش کارایی و عمر آن خواهد شد؛ بنابراین باتریها در هوای معتدل بهترین عملکرد را از خود بروز داده و بهرهوری بالاتری خواهند داشت.
قیمت و خرید انواع باتری ماشین از باسلام
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که به دنبال نوع خاصی از باتری ساعت وقت صرف کرده و از این مغازه به آن مغازه آواره بازارها شده باشید؛ در این صورت کافی است به بازار بزرگ باسلام رجوع کرده و با استفاده از سیستم جستجوی دقیق، بدون زحمت باتری مورد نظرتان را در تمام نقاط ایران جستجو کرده و به راحتی پیدا کنید.
در این بازار بزرگ علاوه بر امکان خرید از مناطق مختلف ایران میتوانید با مشاهده امتیاز و مطالعه نظرات خریداران فروشگاهی معتبر و دست اول را پیدا کرده و با استفاده از مشاوره کارشناسان این فروشگاه مناسبترین انتخاب را با بهترین قیمت داشته باشید. همچنین در باسلام اگر محصولی برای ارائه دارید، میتوانید به راحتی غرفه مجازی خود را راهاندازی کرده و محصولتان را در اختیار مشتریان بی شمار این بازار بزرگ قرار دهید.
سوالات متداول دربارهی عمر باتری ماشین
عمر مفید باتری معمولا دو تا سه سال است که این مدت بسته به نوع و شرایط استفاده میتواند کم یا زیاد شود.
اتمام عمر باتری، کاهش سرعت موتور، روشن شدن چراغ چک موتور، اختلال در روشن شدن ماشین هنگام استارت زدن، بوی نامناسب باتری، بروز مشکل در عملکرد لوازم برقی ماشین، کم شدن نور چراغها و شارژ نشدن مناسب یا خالی شدن سریع شارژ میتواند از نشانههای پایان عمر باتری شما باشد.
بله، نوع باتری خودرو یکی از مهمترین عوامل موثر در عمر باتری بوده و باتریهای سیلد یا اتمی کارایی و عمر بیشتری نسبت به نوع قدیمیتر باتری یعنی باتریهای غیر سیلد یا اسیدی دارند.
بی توجهی به روشن ماندن لوازم برقی، عدم بررسی سلامت موتور، بی توجهی به نقص عملکرد دینام، تمیز نکردن باتری، خاموش و روشن کردنهای پیدرپی، انتخاب آمپر نامناسب و عدم توجه به آب باتری از عواملی هستند که میتوانند باعث کاهش عمر باتری ماشینتان شوند.
توجه به سلامت و عملکرد مناسب موتور خودرو و دینام، پرهیز از استارت زدنهای مداوم، نصب درست و محکم بودن سر باتری؛ جدا کردن باتری هنگام عدم استفاده طولانی مدت از ماشین، تمیز کردن باتری و مراقبت و نگهداری مناسب از راهکارهایی است که میتواند در افزایش عمر باتری تاثیرگذار باشد.
