با شنیدن اسم گلستان یاد چی میافتید؟ من که یاد اسبهای باریکاندام ترکمنی میافتم. اما از آنجایی که نمیشود با خودمان از گلستان اسب بیاوریم(!)، میخواهم شما را با بقیه سوغاتهای این استان هم آشنا کنم. لطفا تا آخر متن با ما همراه باشید.
از گلستان چه میدانید؟
گلستان شرقیترین استان ایران در سواحل دریای خزر است. همه ما شمال را به مازندران و گیلان میشناسیم و معمولا در حق گلستان کملطفی میکنیم. اما واقعیت این است که ساحل دریا و جنگلهای انبوه و تپههای سرسبز این استان چیزی کم از بقیهی جاهای شمال ندارد. تازه کلی مکان تاریخی معروف مثل برج قابوس هم در این استان قرار دارد.
فهرست:
خلاصه دفعه بعد که خواستید برنامه سفر بچینید گلستان را هم یک گوشه ذهنتان داشته باشید. خیلی خب. مقدمه کافیست. بیایید برویم سراغ سوغاتیها!
۱. خاویار
بله! این محصول لاکچری – که شهرت جهانی هم دارد – یکی از سوغاتیهای استان گلستان است. (البته در دیگر مناطق ساحلی خزر هم ماهیهای خاویاری صید میشوند اما گلستان سهم عمده را دارد.) صید ماهیهای خاویاری از اوایل پاییز تا اوایل بهار انجام میشود. ارزش غذایی بسیار بالا و دشواری بهدستآوردن این ماده غذایی آن را تبدیل به یک کالای لوکس کرده است. به همین خاطر شاید خیلیها از پس سوغاتیبردنش برنیایند.
۲. حلوای اوماج
حلوای اوماج که به آن حلوای آوماج و آماج هم میگویند، اصالتا متعلق به فرهنگ مردم ترکمن است. (پای این حلوا بعدها به مناطق دیگری مثل آذربایجان هم باز شده است.) از آنجایی که در تهیه این حلوا به جای شکر از عسل و شیرهی انگور استفاده میکنند، طعم منحصر به فردی دارد.
ترکمنها قبلا این حلوا را فقط در مناسبتهای خاص مثل عید نوروز درست میکردند اما حالا در قنادیهای همهجای گلستان ميتوانيد آن را پیدا کنید.
۳. سرغربیلی
سرغربیلی که مثل اسمش، طعم عجیب و غریب و خاصی دارد، از شیرینیهای مخصوص استان گلستان است. در خمیر این شیرینی به جای آب از شیر (و گاهی ماست) استفاده میکنند. سپس بعد از عملآمدن خمیر آن را در روعن سرخ میکنند و آنگاه آن را در پودر قند نرم میغلتانند. و بفرمایید! سرغربیلی شما آماده است. میتوانید آن را همراه با چای صبحانه یا عصرانه یا همراه هر نوشیدنی دیگری نوش جان کنید.
۴. نان زنجبیلی
این هم یکی دیگر از خوراکیهای خوشمزهی استان گلستان است. نان زنجبیلی – چنان که از اسمش هم پیداست – یک جور نان غنیشده با کره و شکر است که مزه و عطر زنجبیل دارد. اگر دنبال یک میانوعدهی خوشمزه و مقوی میگردید روی این نان حساب کنید.
۵. نان پادرازی
پادرازی یک نان شیرینی ساده و سبک است که مردم گلستان در مناسبتهای مختلف از آن برای پذیرایی استفاده میکنند. این نان، شیرینی کمی دارد ولی به خاطر داشتن کره و کنجد و سیاهدانه دارای ارزش غذایی زیادی است. در همه جای گلستان پیدا میشود و تازه ارزان هم است. سوغاتی بهتر از این؟!
۶. قالی ترکمنی
دنبال یک سوغاتی ماندگار و با ارزش میگردید؟ قالی ترکمن را انتخاب کنید! قالی ترکمنی به خاطر بافههای ریز و درهمتافته و نقوش زیبا و منتظم خود شهرتی جهانی دارد. جالب اینجاست که این نقش و نگارها هرگز از قبل روی نقشه رسم نمیشوند و بافنده از ذهن خود آنها را میبافد. جالبتر این که نقش قالیهای ترکمنی طی قرنها از نسلی به نسل دیگر رسیده است.
این قالیها بیشتر با چلهی ابریشم و توسط دست بافته میشوند و به همین خاطر قیمت بالایی دارند. رنگ غالب در قالیهای ترکمنی قرمز است و رنگهای نخودی، سبز تیره، موشی و سفید هم در آنها به کار میرود.
۷. ابریشمبافی
گلستان به خاطر آب و هوای مناسب خود بستر خوبی برای پرورش کرم ابریشم است. مردم این استان با پرورش کرم ابریشم و فرآوری و رنگرزی نخ آن، گلستان را از قدیم به یکی از قطبهای تولید ابریشم تبدیل کردهاند. به همین خاطر هنر ابریشمبافی در این استان گسترش زیادی داشته است. گلستانیها از ابریشم محصولات مختلفی تولید میکنند؛ از انواع لباسها و شال و روسری گرفته تا دستمال و حوله. محصولات ابریشمی گلستان میتوانند سوغاتیهای ارزنده و ماندگاری باشند.
۸. کلاه پشمی ترکمنی
کلاه ترکمن آنقدر در بین مردان ترکمنی فراگیر است که حالا به یکی از نمادهای هویتی مردم این استان تبدیل شده است. (البته این به آن معنا نیست که خانمها نمیتوانند این کلاه را روی سر بگذارند.) کلاه ترکمن از پوست پشمدار گوسفند درست میشود و گرمای آن در فصل سرما نظیر ندارد. بیشتر به رنگ سفید است اما رنگهای مشکی و خاکستری و قهوهای آن هم پیدا میشود. سوغاتی جالبی است اما در نگهداری آن باید دقت کنید، چون به خاطر پشمیبودن ممکن است خیلی زود دچار بید شود.
۹. عسل طبیعی
گلستان جنگل و دشت سرسبز زیاد دارد و به همین خاطر انواع و اقسام گیاهان مفید را در دامن خود میپروراند. همین مسأله باعث شده تا زنبورداری و تولید عسل در این استان رونقی دیگر داشته باشد. زنبورها میتوانند از گیاهان وحشی که بیشترشان جنبه دارویی هم دارند، نهایت استفاده را ببرند و عسلی تولید کنند که ما آن را با نام چند گیاه میشناسیم. این عسلها بسیار خوشطعم و خوشعطرند و خواص گیاهانی را دارند که زنبورها از آنها تغذیه کردهاند. به همین خاطر معمولا قیمت بالایی هم دارند.
۱۰. زیورآلات ترکمنی
زنان ترکمن عادت دارند خود را با زیورآلاتی فلزی بیارایند. این زیورها قسمتهای مختلفی دارند که شامل کلاه (قبه)، دستبند، سینهریز، گوشواره و کمربند میشود. کلاه یا همان قبه معمولا از دیگر اجزا مفصلتر است و شامل سرپوش مخروطی یا استوانهای است که در آن از سکه و زنجیرکهای آویخته استفاده میشود تا نمود و سروصدای بیشتری داشته باشد.
این زیورآلات بیشتر از نقره و نگینهای عقیق درست میشوند که طبعا قیمت بالایی هم دارند اما از دیگر فلزات و نگینهای شیشهای هم میشود آنها را ساخت. زیورآلات ترکمنی میتوانند سوغات و یادگاری خوبی برای خانمها باشند.
