وقتی مصراع مشهور «هنر نزد ایرانیان است و بس» را میشنوید، یاد کدام هنر ما ایرانیها میافتید؟ یاد نقاشیهای استاد فرشچیان میافتید یا کاشیکاریهای شگفتانگیز مسجد نصیرالملک شیراز؟ یاد بوستان و گلستان سعدی بزرگ میافتید یا قالیهای دستباف و خوشرنگ تبریزی؟
هر پاسخی که به سوال بالا بدهید، احتمالا بالاخره یکجایی از میناکاری هم نام خواهید برد؛ هنری که سر و کلهاش پنج هزار سال پیش از اصفهان پیدا شده و حالا چشم تمام جهان را به خود خیره کرده است.
فهرست:
این مقاله یک راهنمای مختصر و مفید برای خرید ظروف و محصولات میناکاری است. امیدواریم دفعه بعد که میخواهید این سوغاتی را برای یکی از دوستانتان ببرید یا یکی از ظروف میناکاری را برای تزئین خانهتان بخرید، راهنماییها و نکات این نوشته به کارتان بیاید.
میناکاری چیست و چرا به این نام مشهور شده است؟
میناکاری از آن هنرهایی است که خیلی نمیشود زیباییاش را توی کلمهها توصیف کرد و به همین خاطر حتما باید آن را از نزدیک (یا دستکم از توی عکسها) ببینید اما با این حال به زبان آدمیزاد: میناکاری یکجور نقاشیکردن روی فلزات ارزشمند مثل طلا و نقره و مس است؛ نقاشیها و تزئینهایی که آنقدر ظریفند که تماشایشان دود از کله آدم بلند میکند!
قصه نامگذاری این هنر به اندازه خودش لطیف و هنرمندانه است: همانطور که میدانید (یا نمیدانید) مینا یعنی آسمان. آسمان هم که آبی است و از آنجایی که زمینه نقوش در این هنر معمولا آبی است، آن را میناکاری نامیدهاند. به عبارت دیگر ظروف میناکاری یکجوریاند که آدم موقع نگاهکردنشان حس میکند دارد به آسمان نگاه میکند!
[post id=4173]
هنگام خرید ظروف و محصولات میناکاری به چه نکاتی توجه کنیم؟
از آنجایی که محصولات میناکاری قیمت نسبتا بالایی دارند، باید هنگام خرید آنها دقت بالایی به خرج بدهید تا خدای نکرده پولتان را دور نریزید. در ادامه با مهمترین نکاتی که به هنگام خرید ظروف و محصولات میناکاری باید به آنها توجه کنیم، آشنا میشوید.
۱. ظاهر؛ بدنه ظروف میناکاری باید براق و صاف باشد
در مورد اهمیت ظاهر ظروف میناکاری هرچه بگوییم کم گفتهایم، چون تقریبا مهمترین نکاتی که باید به هنگام خرید این ظروف به آنها توجه کنید، در همینجا نهفتهاند. ظاهر یک ظرف میناکاریِ با کیفیت ویژگیهای زیر را دارد:
- درخشان، براق و صاف است و هیچ اثری از زبری در آن وجود ندارد.
- ظاهر آن کاملا یکدست بوده و پوستهپوسته یا ترکخورده نیست.
- هنگام لمس یک ظرف میناکاری اصل، خنکی فلزی را که روی آن نقاشی شده، احساس میکنید.
- رنگها به صورت یکنواخت در تمام اثر پخش شدهاند و غلظت رنگی بخشهای مختلف آن با یکدیگری مساوی است.
- لبههای محصول نرم و گِرد هستند، نه تیز و برنده.
- هیچ اثری از شکستگی، حباب، سوراخ و … روی محصول دیده نمیشود.
۲. وزن؛ دور ظروف خیلی سبک را خط بکشید
ضرب المثل «هیچ ارزانی بیدلیل نیست» توی ظروف و محصولات مینکاری به «هیچ سبکی بیدلیل نیست» ترجمه میشود! هرچه ظروف ومحصولات میناکاری سبکتر باشند، به احتمال بیشتری بیکیفیت هستند.
علت این ماجرا هم بدیهی است: ظروف میناکاری برای آنکه در برابر فشار تحمل بیشتری داشته باشند، باید سنگینتر باشند. به همین دلیل بهتر است قید قیمت کمتر محصولات سبکتر را بزنید و سراغ میناکاریهای با کیفیت و سنگین بروید.
۳. نقوش؛ ظروفی را انتخاب کنید که نقشهای ظریفتری داشته باشند
این یکی خیلی به بودجهتان بستگی دارد: میخواهید زیباترین و هنرمندانهترین ظروف میناکاری موجود در بازار را بخرید یا سراغ یک گزینهی کارراهانداز ارزان و اقتصادی میگردید؟
اگر انتخابتان گزینه دوم است که از این نکته عبور کنید اما اگر گزینه اول را انتخاب کردهاید، توصیه ما به شما این است که سراغ میناکاریهایی بروید که نقوش ظریفتر و ریزتری دارند. منظورمان از نقوش طرحهای مرسومی هستند که روی این ظروف نقاشی میشوند؛ طرحهایی مثل گل و مرغ، نقوش اسلیمی و ختایی. طبیعتا برای خرید ظروفی که هنرمندانهتر تزئین شدهاند، باید بیشتر دستبهجیب بشوید.
۴. شناسنامه محصول؛ بیخیال میناکاریهای بدون شناسنامه شوید
طبیعتا اگر بخواهید از مغازه کادویی سر کوچهتان یک قندان میناکاری بخرید، خبری از شناسنامه نخواهد بود ولی اگر واقعا میخواهید یک جنس درستودرمان و اصل بخرید بهتر است به هیچوجه سراغ میناکاریهایی که شناسنامه ندارند، نروید.
شناسنامهها به صنایع دستی هویت میبخشند و بدون آنها نمیتوان به اصالتشان اعتماد کرد. در شناسنامه میتوانید اطلاعاتی همچون سازنده اثر، تاریخ ساخت، نوع گارانتی و … را مشاهده کنید.
۵. فروشنده؛ فقط سراغ فروشندههای معتبر بروید
این روزها آنقدر تعداد صنایع دستی «مید این چاینا»(!) زیاد شده که تشخیص اصالت را حتی برای خریداران حرفهای نیز مشکل کرده است. حالا فکرش را بکنید که میخواهید این محصول را آنلاین هم سفارش بدهید. دیگر نور علی نور میشود!
واقعیت این است که بعضی وقتها حتی دانستن تمام نکات بالا نیز نمیتواند شما را از خرید ظروف و محصولات فیک نجات بدهد. به همینخاطر بهتر است از همان اول سراغ فروشندههای معتبر و معتمد بروید تا خیالتان راحت باشد نمونهاش هم همین غرفهدارهای خوشسابقهی باسلامی خودمان هستند که پس از سالها فعالیت، توانستهاند اعتماد خیلی از طرفداران این ظروف را به خودشان جلب کنند.
۶. قیمت؛ مراقب جنسهای خیلی ارزان باشید
آخرین نکتهای که هنگام خرید ظروف میناکاری باید به آن توجه داشته باشید، قیمت این ظروف است. ارزانبودن یک ظرف میناکاری معمولا نشانه بدی است، چون میتواند به یکی از دلایل زیر باشد:
- زیرکاری ظرف کیفیت پایینی دارد.
- قلمزنیها و نقوش از ظرافت کافی برخوردار نیستند.
- رنگهای به کاررفته در ظرف یا کیفیت کافی ندارند یا ناهمگونند.
سوالات متداول درباره راهنمای خرید ظروف میناکاری
میناکاری هنر نقاشی و تزئین فلزات ارزشمند مثل طلا و نقره و مس است و از آنجایی که زمینه نقوش در این هنر معمولا آبی است، آن را میناکاری نامیدهاند.(مینا به معنای آسمان است)
ظروف میناکاری برای آنکه در برابر فشار تحمل بیشتری داشته باشند، باید سنگینتر باشند. به همین دلیل بهتر است قید قیمت کمتر محصولات سبکتر را بزنید و سراغ میناکاریهای با کیفیت و سنگین بروید.
ظاهر ظروف میناکاری باید درخشان، صاف، براق، بدون ترکخوردگی و با غلظت رنگِ یکدست باشد.
