وقتی کودک اولین قاشقهای غذای زندگیاش را در دهان میگذارد، شروع دغدغهی مادرهاست: آیا مواد اولیه این غذا سلامتِ لازم را دارد؟ چی به کودکم بدهم که بهتر و سالمتر رشد کند؟ این نگرانیها تا حد زیادی به جاست. در این بین انتخابِ روغن مناسب همیشه دغدغه مادرها بوده، چرا که کمتر غذایی بدون روغن طبخ میشود و روغن، وردست و یار و یاور مادرِ محترمِ خانواده در آشپزی است. شوخی که نیست! انتخابِ روغن نقش تعیین کنندهای در سلامتی قلب و رگهای ما در چند دههی بعدی زندگیمان دارد.
در این یادداشت در مورد خواص روغن زیتون صحبت میکنیم. روغنی طبیعی و چند هزار سالهای که از میوهی زیتون به عمل میآید. از ابوعلی سینا گرفته تا پزشکان طب نوین در موردش صحبت کردهاند و هنوز هم حرفها دارند.
فهرست:
دیگر آنقدر از فواید روغن زیتون شنیده ایم که چشم بسته هم آن را مصرف می کنیم. اما خواص این روغن و طرز استفاده از آن چگونه است؟ در این یادداشت می خواهیم جواب این سوال را پیدا کنیم.
خواص روغن زیتون برای سلامتی
از مو و پوست تا ارگان های داخلی، روغن زیتون می تواند برای سلامت همه اعضای بدن مفید باشد. فواید روغن زیتون برای سلامتی عبارتند از
سرشار از چربی های سالم
چربی های اشباع در روغن زیتون کم است و چربی های غیر اشباع و مفید زیاد. چربی هایی مانند امگا 3 و امگا 6 غیر اشباع هستند که در روغن زیتون یافت می شوند اما بیشترین چربی غیر اشباع تک در این روغن اسید اولئیک است که بیش از هفتاد درصد روغن زیتون را تشکیل می دهد. خواص ضد التهابی روغن زیتون هم بیشتر مربوط به همین بزرگوار است.
سرشار از آنتی اکسیدان
روغن زیتون آنتی اکسیدان های متنوعی دارد که به پیشگیری و درمان بیماری های مزمن کمک می کند و جلوی التهابات را می گیرد. کنترل کلسترول بد خون از دیگر کارهایی است که این آنتی اکسیدان ها انجام می دهند.
خواص ضد التهابی قوی روغن زیتون
تحقیقات نشان می دهد چند قاشق روغن زیتون بکر می تواند به اندازه دوز قوی داروهایی مانند ایبوپوفن خواص ضد التهاب داشته باشد بدون آن که عوارض آن داروها را در بدن ایجاد کند. این خاصیت ضد التهابی می تواند در درمان بیماری های مزمن مانند آرتریت و آلزایمر و سندروم متابولیک و حتی چاقی و بیماری های قلبی و سرطان هم مفید باشد.
خواص روغن زیتون برای جلوگیری احتمالی از سکته
تحقیقات دیگری در مورد رابطه مصرف روغن زیتون و جلوگیری از سکته به خصوص سکته مغزی نشان می دهد که این روغن می تواند در جلوگیری از ایجاد لخته های خونی در رگ های مغز و بروز سکته نقش مهمی ایفا کند.
خواص روغن زیتون برای جلوگیری از بیماری های قلبی
روغن زیتون با اسیدهای چرب مفیدی که دارد می تواند کلسترول بد خون را کنترل کرده و کلسترول خوب را افزایش دهد. این عمل می تواند از انسداد عروق و بروز بیماری های قلب جلوگیری به عمل بیاورد.
خواص روغن زیتون برای لاغری
اگر گذرتان به مطب پزشکان تغذیه افتاده باشد، حتما شنیدهاید که شما را به مصرف این روغن توصیه میکنند. دلیلش هم واضح است، روغن زیتون سرشار از امگا3 و چربیهای مفید برای بدن است. آنزیمهای کبد را کنترل میکند؛ در نتیجه هم مبتلا به کبد چرب نمیشوید و هم اضافهوزنتان از بین میرود. یک تیر و دو نشان!
رژیم های غذایی غنی شده با روغن زیتون در طی تحقیقات هیچ نشانه ای از افزایش چاقی و وزن به نمایش نگذاشته اند که هیچ، حتی مواردی از کاهش وزن هم در افراد نشان داده اند.
خواص احتمالی روغن زیتون برای مبارزه با آلزایمر
روغن زیتون حتی در پیری هم عصای دستِ آدم میشود. همچنین از سلولهای بدن محافظت میکند و با قوی کردنِ پوسته سلولی، پیری را به تعویق میاندازد. آنقدر کارش درست است که ترکیبات مخرب برای مغز را پاکسازی میکند و آلزایمر را هم فراری میدهد.
اکسیداسیون قشر مغز می تواند منجر به آلزایمر و فراموشی شود. اما روغن زیتون با آنتی اکسیدان هایی که دارد از این امر جلوگیری می کند.
کاهش احتمالی خطر ابتلا به دیابت نوع 2
دیابت یکی از اجزاء جدانشدنی زندگیِ مدرن است اما خبر خوش این که مصرف منظم روغن زیتون و گنجاندن آن در برنامه غذایی، میتواند دیابت نوع دوم را تا حد زیادی کنترل کند.
مصرف روغن زیتون می تواند در فرآیند تولید بیش از اندازه انسولین در بدن نقش کنترل کننده ایفا کند و به این ترتیب از ابتلا به دیابت نوع 2 هم جلوگیری کند.
خواص ضد سرطانی روغن زیتون
آنتیاکسیدانها، ویتامینها و مواد مغذی موجود در روغن زیتون سیستم ایمنی بدنتان را قوی میکند و نمیگذارد – خدای نکرده – به سرطان مبتلا شوید.
آنتی اکسیدان های سرشاری که در روغن زیتون موجود هستند وظیفه جلوگیری از بروز التهابات منجر به سرطان را در بدن به عهده می گیرند. این مواد به همراه ویتامین ها سیستم ایمنی بدن را در برابر این عارضه محافظت می کنند.
کمک به درمان رماتیسم (آرتریت روماتوئید)
یکی دیگر از کارهایی که توسط آنتی اکسیدان های روغن زیتون انجام می پذیرد جلوگیری از بیماری های خودایمنی مانند روماتیسم است. این مواد ضد التهابی می تواند از بروز اشتباه در سیستم ایمنی بدن و حمله اشتباهی این سیستم به اندامی که هدف آرتریت روماتوئید هستند جلوگیری کند.
خواص آنتی باکتریال روغن زیتون
این خاصیت روغن زیتون برای پاکسازی کبد و معده و روده از باکتری های مضر بسیار مفید است. می توانید مطمئن باشید که با مصرف روغن زیتون از عفونت های باکتریایی در دستگاه گوارش در امان خواهید بود.
بهبود عملکرد دستگاه گوارش
حتما شنیدهاید که این روغن برای جلوگیری از یبوست مفید است. به علاوه به هضم زودتر غذا و همین طور حرکت بهتر رودهها کمک میکند.
خواص روغن زیتون برای مو
خیلی توصیه می کنند که روغن زیتون را برای مو به کار ببریم. می خواهیم بدانیم این توصیه پایه و اساس عملی هم دارد یا نه.
درمان شوره سر با روغن زیتون
یکی از فواید بسیار جذاب روغن زیتون از بین بردنِ شوره سر است. البته به شرطی که عامل شوره، خشکی پوست سر باشد و به صورت مداوم از روغن زیتون استفاده کنید. اگر به نوکِ موهایتان مرتب روغن زیتون بزنید، موخورهها هم از بین میروند و سرعت رشد موهایتان زیاد میشود. فقط حواستان باشد که روغن زیتون برای ساعتهای طولانی روی پوست سرتان نماند، چرا که چربیِ زیاد، خودش عامل ریزش مو است. بهتر است یک ساعت تا نیم ساعت قبل از حمام، روغن زیتون را به موهایتان بزنید و بعد از آن پوست و موهایتان را بشویید.
بهبودی خشکی و وزی مو
روغن زیتون آبرسان است و می تواند رطوبت مورد نیاز موها را به خوبی تامین کند. این باعث می شود خشکی و وزی موی شما با استفاده از این روغن از بین برود.
ترمیم و تقویت موها با روغن زیتون
روغن زیتون ساقه و فولیکول موها را تقویت می کند و به این ترتیب می تواند موهای آسیب دیده را هم ترمیم کند.
درخشندگی و شادابی موی سر
روغن زیتون روی موی سر می تواند آن را براق و درخشنده نشان بدهد. این خاصیت روغن زیتون آن را به گزینه ای ایدئال برای استعمال روی مو تبدیل می کند.
کاهش شکستگی موها با روغن زیتون
گفتیم که روغن زیتون می تواند فولیکول و ریشه موها را تقویت کند. این تقویت باعث ترمیم شکستگی های تارهای مو و کاهش شکنندگی آن ها می شود.
درمان شپش سر با روغن زیتون
روغن زیتون می تواند مانع رسیدن اکسیژن به شپش های مو شود و به این ترتیب محیط موها را برای شپش ها ناامن و نامناسب می کند و شپش را درمان می نماید.
خواص روغن زیتون برای پوست
از خواص روغن زیتون برای پوست به خصوص پوست صورت هم زیاد شنیده ایم که در ادامه به برخی از آن ها اشاره می کنیم.
روغن زیتون برای لک صورت
استفاده مداوم از روغن زیتون می تواند برای روشن کردن نقاط تیره پوست و رفع لک و پیس روی پوست بسیار مفید واقع شود.
روغن زیتون برای کاهش جوش و آکنه
روغن زیتون با خاصیت ضد باکتریایی خود می تواند عفونت جوش و آکنه روی پوست را بهبود بخشیده و آن ها را کاهش دهد. وجود شامپوها و صابونهای زیاد با عصاره زیتون در بازار، گواه این است که روغن زیتون قطعا تاثیرات مثبتی روی پوست و مو دارد. خاصیت ضدباکتریاییاش میتواند باکتریهای مخربِ روی صورت را از بین ببرد، چرا که ویتامین «ای» موجود در این روغن گردش خون را زیاد میکند، ویژگیای که باعثِ ترمیم پوست میشود. در نتیجه در طولانی مدت لکها و آکنههای پوست را از بین میبرد.
ضد آفتاب طبیعی و جلوگیری از آسیب اشعه های مضر
روغن زیتون روی پوست هم می تواند مانند لایه محافظ ضد آفتاب عمل کند، هم می تواند با ترکیباتی که دارد از آسیب اشعه های مضر آفتاب جلوگیری به عمل بیاورد. این ترکیبات همان مواد ضد التهابی و آنتی اکسیدان هایی هستند که در روغن زیتون به فراوانی یافت می شوند.
رطوبت رسانی به پوست با روغن زیتون
ویتامین E و ترکیبی به نام اسکوالن در روغن زیتون هست که باعث مرطوب سازی پوست می شود.
کاهش علائم پیری با روغن زیتون
کلاژن موجود در سلول های پوستی با روغن زیتون افزایش پیدا می کند و آنتی اکسیدان های موجود در آن هم از التهاب پوست و در نتیجه پیری آن جلوگیری می کند.
جلوگیری از چین و چروک
چروک های پوست می تواند از فعالیت رادیکال های آزاد نشات بگیرد. روغن زیتون با خواص آنتی اکسیدان جلوی این فعالیت ها را می گیرد و از چین و چروک پوست جلوگیری می کند.
بهبود زخم با روغن زیتون
تحقیقات نشان داده است که روغن زیتون می تواند در بهبود انواع زخم های پوستی نقش موثری ایفا کند.
بهبود آفتاب سوختگی
روغن زیتون با ویتامین ها و ترکیبات ضد التهابی خود در ترمیم قشر آسیب دیده پوست از تابش آفتاب می تواند بسیار موثر باشد. روغن زیتون دنیایی از ویتامین به پوست و مویتان میرساند. از پوستِ حساس صورت در برابر اشعه مضر آفتاب محافظت میکند. همچنین تیرگی اطراف چشمها را کمتر میکند. اگر دچار آفتاب سوختگی شدید، میتوانید پوست خود را با روغن زیتون التیام بدهید. به عنوان نرمکننده و رطوبت رسان لب هم میتواند به کارتان بیاید.
خواص روغن زیتون برای ترک پا
روغن زیتون می تواند ترک های پوستی مانند آنچه در پاشنه پا عارض می شود را به راحتی درمان کند. خواص ضد خشکی این روغن ترک پا را در طی چند روز درمان می کند.
آبرسانی و رطوبت لب
اگر لب هایتان خشک است و ترک می خورد، می توانید روغن زیتون را مانند ماتیک روی آن بمالید و منتظر بهبودی باشید.
روش استفاده از روغن زیتون برای پوست
روش هایی که برای استفاده از روغن زیتون روی پوست می توان به کار برد عبارتند از
مرطوب کننده پوست بدن
روغن زیتون فرابکر بدون مواد افزودنی را بعد از استحمام و خشک کردن پوست، به مقدار کم روی آن بمالید. مقدار اضافه روغن را از روی پوست تان پاک کنید.
مرطوب کننده پوست صورت
بعد از شستن و خشک کردن پوست صورت، روغن زیتون را روی آن استعمال کنید و مقدار اضافه آن را پاک کنید. می توانید این روغن را قبل از آرایش و بعد از استفاده از لوسیون به کار ببرید.
مرطوب کننده پوست دست
برای جلوگیری از خشکی پوست دستتان بعد از فعالیت های روزانه چند قطره روغن زیتون را به دستتان بزنید.
آرایش پاک کن
برای پاک کردن مواد آرایشی از روی پوستتان می توانید از روغن زیتون استفاده کنید چون خاصیت پاک کنندگی روغن زیتون بسیار قوی است.
پاک کننده آرایش چشم
روغن زیتون را روی یک پد به مقدار لازم بمالید و آن را برای پاک کردن آرایش چشم استفاده کنید.
لایه بردار
شب ها قبل از خواب می توانید از روغن زیتون بر روی قسمت هایی از پوست که می خواهید لایه برداری کنید استعمال کنید. این کار نیاز به یک دوره زمانی طولانی دارد.
ماسک صورت
از ترکیب روغن زیتون با آرد جوانه گندم و ماست و دیگر مواد طبیعی می توانید ماسک صورت بسازید و از خواص آن بهره ببرید.
کرم اصلاح
از روغن اصلاح می توانید برای نرم کردن پوست قبل از اصلاح هم استفاده کنید. فقط مقدار اضافی آن را باید بعد از اصلاح بشویید تا روی پوست نماند.
مضرات و موارد احتیاطی روغن زیتون
مثلِ هر خوراکی دیگر مصرف زیاد از حد روغن زیتون هم میتواند معایبی داشته باشد، مثل اضافه وزن! در واقع پزشکان توصیه کردهاند مصرف روغنِ خود را تا حد ممکن پایین بیاوریم و به جایش روغن زیتون مصرف کنیم. اما اگر این روغن هم زیاد از حد مصرف شود، میتواند دردسرساز باشد. راستی اگر میخواهید از این روغن برای ماسک صورت و مو استفاده کنید، قبل از استعمال حتما یکبار روغن را روی دستتان امتحان کنید تا یک وقت بهش آلرژی نداشته باشید.
روغن زیتون اگر به مقدار زیاد روی پوست مصرف شود و بماند، باعث انسداد منافذ پوستی و ایجاد آکنه و جوش در پوست می شود.
در برخی از افراد هم روغن زیتون روی پوست ممکن است حساسیت ایجاد کند. بر روی پوست نوزادان از روغن زیتون استفاده نکنید.
چطور بهترین روغن زیتون را بخریم؟
متاسفانه روغن زیتونهای تقلبی زیادی در بازار وجود دارد. خیلی وقتها ممکن است روغن زیتون با روغنهای متفرقه دیگر که قیمتِ خیلی پایینتری دارند قاطی شده باشد. برای همین خیلی مهم است که از کجا خرید میکنید. به خصوص اگر میخواهید روغنِ فرابکر بخرید. خیالتان را هم راحت کنیم که غیر از آزمایشگاه راهی برای تشخیص قطعی روغن زیتون واقعی از تقلبی وجود ندارد.
هفت دلیلِ مهم برای مصرفِ روغن زیتون (اینفوگرافیک)
یک راهنمایی کوچک برای خرید روغن زیتون
برای خرید روغن زیتون با کیفیت به رنگ و بوی آن توجه کنید. تازگی روغن هم تاثیر زیادی در کیفیتش دارد. اگر هم از بستری آنلاین مثل باسلام روغن زیتون تهیه میکنید، میتوانید به نظرات بقیه خریداران نگاه بیندازید. لزوما محصولی که بستهبندی جذابی دارد، محصول باکیفیتی نیست اما بهتر است روغن زیتونی که تهیه میکنید، در ظرف تیره و شیشهای بستهبندی شده باشد. روغنی که شیشه شفافی دارد، بخشی از خاصیتش را از دست میدهد و ظرف پلاستیکی هم کیفیت روغن را پایین میآورد. در منزل هم ظرف روغن را دور از حرارت و نور نگهداری کنید. بعد از هربار استفاده هم در روغن را محکم ببندید، چون هوا روی کیفیت روغن تاثیر بدی میگذارد.
خرید و قیمت روغن زیتون اصل از باسلام
در باسلام می توانید انواع روغن زیتون از بکر و فرابکر و بدون بو را بیابید و از اصالت و خلوص و طبیعی بودن آن هم مطمئن باشید. قیمت آن را هم می توانید با قیمت بازار مقایسه کنید.
منابع
سوالات متداول درباره خواص روغن زیتون
می توانید از بازار باسلام روغن زیتون اصل را با قیمت مناسب تهیه کنید.
روغن زیتون خوارکی با موضعی فرقی با هم ندارند و می توان از آن برای پوست هم استفاده کرد.
روغن زیتون برای چربی خون نه تنها مضر نیست بلکه می تواند آن را کنترل هم بکند. برای مصرف روغن زیتون با چربی خون بالا باید با پزشک مشورت کنید.
