سقف کارمزد دسته خانه و آشپزخانه برمی‌گردد

مثل همیشه شنوای نظرات غرفه‌داران هستیم و بعد از بررسی جوانب دیگر کار، تصمیم گرفتیم در دسته خانه و آشپزخانه (بدون تغییر در درصد کارمزدها) سقف کارمزدها به عدد ۳۰۰ هزار تومان محدود شود. چرا که بخشی از غرفه‌داران خانه و آشپزخانه (کمتر از ۵ درصد غرفه‌‌داران این بازار) که فروشنده کالای عمده بودند یا کالاهای با قیمت بالا مثل یخچال و لباسشویی داشتند، به خاطر نداشتن سقف کارمزدها، آسیب جدی می‌دیدند.

همان‌طور که احتمالا در جریانید، ابتدای اردیبهشت ۱۴۰۲ کارمزدهای باسلام تعدیل شد. تیم باسلام بعد از جلسات مختلف، مشورت‌های متعدد و بررسی‌های میدانی در بازارهای مختلف، به این نتیجه رسیده بود که وضعیت کارمزدهای باسلام در وضعیت متعادلی نیست و باید اصلاح شود؛ چرا که کارمزد همه دسته‌بندی‌ها از عسل و روغن گرفته تا مبلمان و پوشاک و یخچال فریزر، همگی یکسان بود؛ در حالی‌ که حاشیه سود محصولات مختلف بازار یکی نیست و کارمزد سابق باسلام برای بعضی از بازارها کم و برای بعضی زیاد بود. بنابراین، در تصمیمی که آن زمان اجرا شد، سه اتفاق به صورت هم‌زمان رخ داد: تعدیل کارمزدها به سمت کمتر یا بیشتر در دسته‌های مختلف، برداشته شدن سقف کارمزد و حذف سوبسید ارسال رایگان. 

اگرچه این تعدیل در ابتدا مخالفانی داشت اما مرور زمان، فوائد و مضرات آن شفاف‌تر کرد و نتیجه آن در آمارها و نمودارهای و تحلیل‌های بازار نمایان شد. به عنوان مثال، بخش زیادی از غرفه‌دارانِ مخالف این طرح، به تدریج متوجه شدند که آن تعدیل به صورت کلی به نفع آن‌ها شده است. چرا که کارمزد آن‌ها به شکل قابل توجهی کمتر شد. اما بخش دیگری از غرفه‌داران که بیشتر در بازار عمده فعالیت داشتند یا محصولاتی با قیمت بالا داشتند،، با حذف سقف کارمزدها آسیب دیدند.

حالا با به دست آمدن نتایج، اطلاعات و تاثیرات این تصمیم روی بازار، فرصت ایجاد تغییر و تکمیل در بخش‌هایی از این طرح ایجاد شده است. از همین‌رو مثل همیشه شنوای نظرات غرفه‌داران هستیم و بعد از بررسی جوانب دیگر کار، تصمیم گرفتیم در دسته خانه و آشپزخانه، بدون تغییر در درصد کارمزدها، سقف کارمزدها به عدد ۳۰۰ هزار تومان محدود شود. چرا که بخشی از غرفه‌داران خانه و آشپزخانه (کمتر از ۵ درصد غرفه‌‌داران این بازار) که فروشنده کالای عمده بودند یا  کالاهای با قیمت بالا (مثل یخچال و لباسشویی) داشتند، به خاطر نداشتن سقف کارمزدها، آسیب جدی می‌دیدند.

لازم به ذکر است که درصد کارمزد برای دسته‌بندی خانه و آشپزخانه تغییری نمی‌کند و تنها در صورت فروش سبد خریدهای بزرگ، نهایت کارمزدی که غرفه‌داران این بازار برای هر قلم سفارش می‌پردازند، به ۳۰۰ هزار تومان محدود خواهد شد. (منظور ما از هر قلم سفارش، یک محصول با یک شناسه است با هر تعدادی؛ یعنی اگر سبد خرید شامل سه محصول با شناسه‌های متفاوت است، این سفارش سه قلم محسوب می‌شود حتی اگر از هر محصول بیش از یک عدد خرید شده باشد).

این سقف کارمزد در دسته خانه و آشپزخانه، به صورت آزمایشی از یک دی ۱۴۰۳ اعمال می‌شود و تا آخر سال ۱۴۰۴ پابرجا خواهد بود. البته اکثر غرفه‌داران خانه و آشپزخانه، مبلغ سفارش‌هایشان به گونه‌ای‌ست که این تصمیم تاثیری روی کار آن‌ها ندارد، اما بخش دیگری از جمله عمده‌فروشان و فروشندگان کالاهای با قیمت بالا، با این تصمیم نفع بیشتری می‌برند و کارمزدی که می‌پردازند متعادل‌تر می‌شود.

همانطور که پیش‌تر گفتیم، بررسی تخصصی و جزء به جزء محصولات بازار و کارمزد جداگانه برای هر دسته‌بندی، منصفانه‌تر و درست‌تر است. چون هر محصول با محصول دیگر از لحاظ بازار، مشتری، فروشنده، نحوه تامین و ارسال، حاشیه سود، وزن و ابعاد و… متفاوت است و این شرایط ایجاب می‌کند برای هر دسته‌بندی و حتی برای هر ریزدسته‌بندی، شرایط متفاوتی وجود داشته باشد.

برای مثال در محصولی مثل یک شلوار مردانه، غرفه‌دار ممکن است با کارمزد ده درصد آسیب چندانی نبیند اما این منطقی نیست که در فروش یخچالی به قیمت صد میلیون تومان، فروشنده ده میلیون تومان کارمزد بپردازد.

از این رو ممکن است در آینده نیز، بهینه‌سازی‌ها و تغییرات دقیق دیگری در کارمزدهای دسته‌بندی‌های دیگر رخ دهد تا به درست‌ترین و متناسب‌ترین اعداد در هر بخش برسیم. بنابراین کارمزد و مسائل مالی امکان یکسان‌سازی در همه دسته‌بندی‌ها را ندارد و تغییرات شرایط نیز گاهی ایجاب می‌کند که این روال‌ها و قواعد، مجددا به‌روزرسانی شود؛ مخصوصا که در شرایط تورمی، ثابت نگاه داشتن یک عدد قطعی مثل ۳۰۰ هزار تومان برای درازمدت معنادار نیست و حتما نیاز به به‌روزرسانی‌ خواهد داشت. ولی به هر حال،‌ تیم باسلام همیشه دغدغه رضایت مشتریان و غرفه‌داران خودش را دارد و برای حفظ آن، حداکثر تلاشش را خواهد کرد.