آدمهای جهان به دو دسته تقسیم میشوند: آنهایی که از صنایع دستی به شکل روزمره و با خیال راحت استفاده میکنند و آنهایی که هولهولکی این وسایل ارزشمند را به عنوان یادگاری توی کمدهایشان قایم میکنند! ولی خب… فرقی نمیکند، جزء کدام گروه باشید، چون شما هم احتمالا مثل ما قبول دارید که صنایع دستی هزار بار بیشتر از وسایل ماشینساز اصالت دارند. همین ماجرا باعث میشود تا این محصولات گزینههای خوبی برای هدیهدادن باشند.اما راستش یک مشکلی وجود دارد!
وقتی صحبت از کادودادن صنایع دستی میشود، احتمالا بیشترِ ما یاد گلدانهای میناکاریشده یا تابلوفرشهای ابریشمی و انگشترهای نقره میافتیم؛ وسایلی که به معنای واقعی کلمه کادویی هستند و در عین زیبایی کاربرد فراوانی دارند اما کیلومترها از قدرت خرید ما فاصله دارند!
فهرست:
خب حالا این یعنی باید بیخیال هدیهدادن صنایع دستی بشویم؟ اصلا و ابدا! چون طیف هنرها و صنایع دستی آنقدر گسترده است که میتوانید محصولی بخرید که هم زیبا و شکیل باشد و هم قیمت مناسبی داشته باشد. در این یادداشت قرار است با چند صنایع دستی ارزان و جالب که مناسب هدیهدادن هستند، بیشتر آشنا شویم.
ارزانترین صنایع دستی برای هدیهدادن کدامند؟
کاشیهای سنتی، قلمدان، کیفهای جاجیم، جاکلیدی، مهره مهر، سفال و پارچه قلمکار، ارزانترین انواع صنایع دستی برای هدیهدادن به دیگران هستند که در کنار زیبایی، کاربردهای زیادی هم دارند. بیایید ویژگیهای هر کدام را با هم مرور کنیم:
۱. کاشیهای سنتی؛ تکههایی از بهشت
اگر تا به حال سری به مکانهای تاریخی زده باشید، احتمالا شما هم مثل خیلیهای دیگر مجذوب معماریهای قدیمی و رنگ و لعاب کاشیهای لعابی شدهاید؛ کاشیهایی که سرشار از رنگهای زنده و نقش و نگارهای خیرهکنندهاند و شبیه یک تکه از بهشت به نظر میآیند.
حالا تصور کنید بتوانید تکهای از این زیبایی -مثلا یک کاشی هفترنگ با طرح شمسه- را با خودتان به اتاق خوابتان بیاورید. هیجانانگیز نیست؟ خبر خوش این است که کارگاههای کاشیسازی سنتی این امکان را فراهم کردهاند. این کارگاههادر کنار سایر تولیداتشان، انواع کاشیهای تزئینی را با ابعاد و اندازههای مناسب به فروش میرسانند.
خوبی این کاشیها این است که طرح و نقششان با کاشیهای تاریخی یکی است؛ از طرحهای اسلیمی و هندسی گرفته تا گل و مرغ و شعر. به علاوه قیمت مناسبی هم دارند و در نتیجه لازم نیست خیلی دستبهجیب شوید.اگر دنبال این کاشیها میگردید میتوانید به گالریهای صنایع دستی شهرتان سر بزنید یا در فضای مجازی دنبالشان بگردید. (توی همین باسلام خودمان هم میتوانید نمونههای خوبی را پیدا کنید.)
۲. قلمدان؛ هدیه مخصوص خطاطها
اگر دوست نویسنده یا خطاط دارید، قلمدان بهترین یادگاری و هدیهای است که میتوانید به او بدهید. یک قلمدان چوبی تذهیب یا خاتمکاری شده قیمت زیادی ندارد، اما خیلی به کار و چشم میآید؛ جوری که دوستتان هر وقت بخواهد سراغ قلمش برود یاد شما میافتد!
این را هم بگوییم که قلمدانهای قدیمی یک غلاف و زبانهی کشویی دارند که باعث میشود کاربرد بیشتری داشته باشند. شما میتوانید این محصول را در اندازهها و انواع مختلف از بازار باسلام بخرید. راستی قلمدان فقط مخصوص قلم خطاطی نیست و میشود مداد نوکی، خودنویس یا هر نوع قلم دیگری را در آن گذاشت. (البته امروزه قلمدانهای جدیدی به نام جاخودکاری تولید میشود که بیشتر مناسب خودکار و خودنویس هستند.)
۳. کیفهای جاجیم؛ یک اکسسوری سنتی
پارچههای جاجیم از آن تولیداتی هستند که خیلیها فکر میکردند با رشد نساجی و پارچهبافی صنعتی فراموش خواهند شد اما گذر زمان ثابت کرد که این تصور اشتباه بوده است، چرا که جاجیمبافی امروزه به شکل دیگری احیا شده است.
بافندههای جاجیم حالا از این پارچهها محصولات مختلفی میسازند که هر کدام طرفداران زیادی دارند. از جمله کیفهای زنانه و مردانه. این کیفها که در انواع مختلفی مثل کیفهای سرشانه، کیف دستی و حتی کولهپشتی تولید میشوند، گزینههای زیبا و نسبتا ارزانی برای هدیهدادن به دیگران به شمار میآیند.
۴. جاکلیدی؛ ساده اما بهدردبخور
مطمئنم دیگر فکر این یکی را نکرده بودید. مگر نه؟! ولی چرا که نه؟ مگر جاکلیدی چه کم از خاتم و مینا دارد؟! خود من هنوز هم که هنوز است از جاکلیدی سوزندوزی شدهای استفاده میکنم که دوست بلوچم سالها پیش به من هدیه داده بود.
جاکلیدی یا سرکلیدی (یا همان جاسوییچی خودمان!) از آن وسیلههایی است که میتواند به سادگی با صنایع دستی دیگر ترکیب شود و یک اثر هنری فوق العاده اما ارزان و به صرفه را به وجود بیاورد. به عنوان نمونه میتوانید سراغ این ترکیبها بروید: جاکلیدیهای سفالی، جاکلیدیهای منجوقدوزیشده، جاکلیدیهای خاتمکاری، جاکلیدیهای منبتکاری و جاکلیدیهای حجاریشده.
۵. دستبند مهره مهر؛ همراه همیشگی
شاید مهرههای سوراخدار و گنجشکهای کوچک آبیرنگ را که روی وسایل مختلف آویخته میشوند، دیده باشید. اسم این مهرههای خوشرنگ مهره مهر یا سنگینه است.
از این مهرهها – که بیشتر به خاطر رنگ آبی روشن و زیبایشان معروفند – میتوان برای ساختن انواع اکسسوریها استفاده کرد؛ از انواع آویز گرفته تا دکمه و پیکسل. یک دستبند مهرهمهر هم ارزان است و هم از آن یادگاریهایی است که میتواند همیشه همراه دوستتان باشد.
۶. سفال؛ شیک و خاکی!
سوتکهای قدیمی سفالی را یادتان است؟ قلکهای سفالی را چطور؟ خبر خوب این است که هنوز هم میتوانید این هدیههای ساده اما هیجانانگیز را توی بازار پیدا کنید، چون خوشبختانه سفالگری از آن صنایع دستیهایی است که هنوز هم با قدرت به حیات خود ادامه میدهد. (قبول ندارید؟ سری به کارگاههای سفالگری شهرتان بزنید!)
تولیدات کارگاههای سفال اغلب شامل مواردی مثل کاسه، کوزه، جام، پارچ، لیوان، قندان و گلدان است. با اینحال در بعضی از کارگاهها میتوانید از تابلوهای سفالی، دیوارکوبها و پالتهای رنگی هم سراغ بگیرید. برخی کارگاههای دیگر هم سراغ چیزهای قدیمیطور (!) رفتهاند: مثل چراغ پیهسوز، عودسوز، سرمهدان و مجسمههای سفالی کوچک در اشکال و اندازههای مختلف.
خلاصه به خاطر زیادبودن گزینهها، دستتان برای انتخاب هدیههای سفالی حسابی باز است. به علاوه گفتن ندارد که سفال از آن قدیمها به ارزانی و اقتصادیبودن مشهور است.
۷. پارچه قلمکار؛ زیبا و اصیل
یکی دیگر از صنایع دستی ارزان که مناسب هدیهدادن است، پارچه قلمکار است. البته به شرطی که طرحهای شلوغ و پرکار نداشته باشد، چون در این حالت قیمتش کمی بالاتر میرود.
از پارچهی قلمکار میشود میشود محصولات مختلفی تولید کرد: از روسری و شال گرفته تا سفره و روانداز و زیرانداز. بنابراین میتواند یک هدیه واقعا کاربردی باشد. به علاوه اصالت و زیباییاش باعث میشود چند سر و گردن از پارچههای نایلونی و صنعتی بالاتر باشد.
