شیرینی برنجی یا شیرینی نان برنجی، یکی از محبوبترین سوغاتیها و شیرینیها در کرمانشاه و یزد محسوب میشود. این شیرینی یکی از اصلیترین مواردی است که افراد برای پذیرایی در مهمانیها تهیه میکنند، مخصوصا برای مهمانیهای عید نوروز.
شیرینی برنجی را در بسیاری از شیرینی فروشیها میتوانید پیدا کرده و خریداری کنید؛ اما اگر به پخت شیرینی در خانه علاقه دارید، بهراحتی میتوانید این سوغاتی معروف کرمانشاه و یزد را آماده کنید. طرز تهیه شیرینی برنجی بسیار ساده است و شما با رعایت ترفندهای مهم میتوانید یک دسر خوشمزه و ترد داشته باشید. در ادامه مطلب با ما همراه باشید تا با طرز تهیه این شیرینی محبوب آشنا شوید.
فهرست:
شیرینی نان برنجی چیست ؟
شیرینی نان برنجی یکی از محبوبترین شیرینیهای سنتی ایرانی است که با آرد برنج تهیه میشود. این شیرینی در مناطق مختلف کشور، بهویژه کرمانشاه و یزد، بهعنوان یکی از سوغاتهای مشهور شناخته میشود.
آرد برنج نقش مهمی در طعم شیرینی شما دارد. هرچه آرد مرغوب تر باشد، طعم شیرینی خوشایندتر میشود. بهتر است آرد برنج را از افراد مطمئن خریداری کنید تا آردی خالص و مرغوب داشته باشید یا آن را به صورت خانگی تهیه کنید.
نان برنجی به دسته شیرینیهای خشک تعلق دارد و یکی از گزینههای اصلی برای پذیرایی در ایام نوروز محسوب میشود. برخی از نامهای دیگر این شیرینی شامل «نان برنجی» و «نون برنجی» هستند.
تفاوت شیرینی نان برنجی و نان برنجی گیلان
در استان گیلان نوعی نان برنجی به نام «نان لاکو» یا «نان تیمیجان» وجود دارد که تفاوتهایی با شیرینی نون برنجی یزدی و کرمانشاهی دارد. نان برنجی گیلان یک نوع نان است که بهصورت لایههای نازک و بدون شیرینی زیاد تهیه میشود، در حالی که نون برنجی کرمانشاهی و یزدی بافتی نرم و طعمی شیرین دارد. اما هر دو آنها، از آرد برنج تهیه میشوند.
چگونه آرد برنج خانگی درست کنیم؟
برای این کار لازم است که برنج ایرانی خوش عطر نیمدانه تهیه کنید. سپس آن را چندبار شسته و سه تا چهار ساعت خیس کنید. بعد آن را در سینی ریخته و در هوای آزاد قرار دهید تا خشک شود. توجه کنید که برنج، کامل خشک نشود و کمی رطوبت داشته باشد. برنج را در آسیاب ریخته و چندین بار آسیاب کنید تا کاملاً نرم شود. بعد آن را الک کنید و سپس از پارچه حریر نازک رد کنید تا هیچ ذره زبر و درشتی در آن نباشد. آرد را در سینی ریخته و یک تا دو ساعت در هوای آزاد بگذارید تا رطوبت آن برود. سپس در یخچال نگهداری کنید.
طرز تهیه نان برنجی کرمانشاهی
نان برنجی کرمانشاهی از اصیلترین و محبوبترین شیرینیهای سنتی ایران است که بافتی لطیف و طعمی خوشعطر دارد. این شیرینی را میتوان بهراحتی در منزل تهیه کرد و با رعایت نکات کلیدی، همان کیفیت قنادیهای کرمانشاه را به دست آورد.
مواد لازم نان برنجی کرمانشاهی
| مواد لازم | مقدار مورد نیاز |
| آرد برنج | ۵۰۰ گرم |
| پودر قند | ۲۰۰ گرم |
| روغن حیوانی (یا روغن جامد) | ۲۰۰ گرم |
| تخممرغ | ۱ عدد |
| گلاب | ۱/۲ فنجان |
| زعفران دمکرده | ۱ قاشق مرباخوری |
| پودر هل | ۱/۲ قاشق چایخوری |
| تخم خرفه یا سیاهدانه | برای تزئین |
این مقدار مواد برای حدود ۲۰ تا ۲۵ عدد نان برنجی کافی است، بسته به اندازهای که برای شیرینیها در نظر بگیرید. اگر قصد دارید مقدار بیشتری تهیه کنید، میتوانید مواد را به نسبت دلخواه افزایش دهید.
مراحل تهیه نان برنجی کرمانشاهی ساده و زعفرانی
- آمادهسازی روغن: روغن حیوانی را آب کرده و اجازه دهید خنک شود. سپس آن را با پودر قند مخلوط کرده و با همزن بزنید تا سبک و کرمرنگ شود.
- اضافه کردن تخممرغ و عطرها: تخممرغ را به مخلوط روغن و پودر قند اضافه کرده و هم بزنید تا یکدست شود. سپس گلاب، پودر هل و زعفران را بیفزایید و دوباره مخلوط کنید.
- افزودن آرد برنج: آرد برنج را سه بار الک کنید و کمکم به مواد اضافه کنید. با لیسک یا دست مخلوط کنید تا خمیر یکدستی حاصل شود.
- استراحت خمیر: خمیر را داخل ظرفی گذاشته، روی آن را بپوشانید و به مدت ۱۲ تا ۲۴ ساعت در دمای محیط استراحت دهید تا انسجام پیدا کند.
- فرمدادن و تزئین: پس از استراحت، خمیر را به قطعات کوچک تقسیم کنید و به شکل گلولههای گرد درآورید. روی هر کدام را با مهر نان برنجی نقش بیندازید و با تخم خرفه تزئین کنید.
- پخت: فر را با دمای ۱۷۵ درجه سانتیگراد گرم کنید. شیرینیها را روی سینی فر بچینید و به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بپزید تا کمی طلایی شوند.
- سرو: پس از خنک شدن، نان برنجی را از سینی خارج کرده و در ظرف دربسته نگهداری کنید.
طرز تهیه نان برنجی یزدی
تفاوت اصلی نان برنجی کرمانشاهی و یزدی در نوع چربی استفادهشده است. در نان برنجی کرمانشاهی از روغن حیوانی استفاده میشود که طعم و عطر سنتیتری به آن میدهد، در حالی که در نان برنجی یزدی از کره استفاده میشود که باعث لطافت بیشتر شیرینی میشود. همچنین نان برنجی یزدی معمولاً کمی شیرینتر از نوع کرمانشاهی است.
مواد لازم برای نان برنجی یزدی
| مواد لازم | مقدار مورد نیاز |
| آرد برنج | ۵۰۰ گرم |
| پودر قند | ۲۵۰ گرم |
| کره | ۲۰۰ گرم |
| تخممرغ | ۱ عدد |
| گلاب | ۱/۲ فنجان |
| زعفران دمکرده | ۱ قاشق مرباخوری |
| پودر هل | ۱/۲ قاشق چایخوری |
| تخم خرفه یا سیاهدانه | برای تزئین |
مراحل تهیه نان برنجی یزدی
- ترکیب کره و پودر قند: کره نرمشده را با پودر قند مخلوط کنید و با همزن برقی بزنید تا کاملاً کرمرنگ و سبک شود.
- افزودن مواد طعمدهنده: تخممرغ، گلاب، پودر هل و زعفران را اضافه کنید و مخلوط کنید تا یکدست شود.
- افزودن آرد برنج: آرد برنج را الک کرده و کمکم به مواد اضافه کنید تا خمیری نرم و لطیف به دست آید.
- استراحت خمیر: خمیر را در ظرفی پوشانده و حداقل ۱۲ ساعت در دمای محیط استراحت دهید تا طعمها بهتر ترکیب شوند.
- شکلدهی و تزئین: از خمیر گلولههای کوچک درست کرده و آنها را روی سینی فر بچینید. روی هر کدام را با مهر مخصوص طرح زده و با تخم خرفه یا سیاهدانه تزئین کنید.
- پخت: فر را با دمای ۱۷۵ درجه سانتیگراد گرم کرده و شیرینیها را به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بپزید تا کمی طلایی شوند.
- نگهداری و سرو: پس از خنک شدن، نان برنجی را در ظرفی دربسته نگهداری کنید تا تازگی آن حفظ شود.
طرز تهیه نان برنجی بدون فر
اگر فر در دسترس ندارید، میتوانید نان برنجی را در تابه بپزید. برای این کار:
- خمیر نان برنجی را مطابق دستور آماده کنید و شیرینیها را بهصورت گرد و کوچک شکل دهید.
- یک تابه دو طرفه را انتخاب کرده و کف آن را با دو لایه کاغذ روغنی بپوشانید.
- شیرینیها را با فاصله روی تابه قرار داده و روی آنها تخم خرفه بپاشید. میتوانید از قاشق یا مهر مخصوص برای طرحدار کردن روی آنها استفاده کنید.
- شعله گاز را کم کنید، شعلهپخشکن را روی آن بگذارید و تابه را به مدت ۲۰ دقیقه روی شعله قرار دهید تا شیرینیها پخته و طلایی شوند.
همچنین با استفاده از تنظیمات ماکروویو میتوانید این شیرینی را بپزید.
فوت و فن های تهیه نان برنجی
- از آرد برنج بسیار نرم استفاده کنید. آرد برنج حتما باید چندینبار آسیاب شده باشد و شما نیز پیش از استفاده باید آن را الک کنید.
- برای درست کردن شیرینی نان برنجی طعمدار میتوانید از کمی زعفران در خمیر آن استفاده کنید.
- ترکیب کره با نان برنجی به ترد شدن آن کمک میکند.
- میتوانید کمی بیکینگ پودر داخل مواد بریزید تا شیرینی بهخوبی پف کند.
- بلافاصله بعد از طلایی شدن اطراف شیرینی، آن را از فر خارج کنید تا خشک نشود.
- پس از خارج کردن سینی از فر، صبر کنید تا شیرینیها سرد شوند.
- شیرینی نون برنجی را علاوه بر تخم خرفه میتوانید با استفاده از پودر پسته، نارگیل، گردو، کنجد، خلال پسته، بادام و گل محمدی خشک شده نیز تزیین کنید.
- نان برنجی را حتما در ظرف دربسته بگذارید تا خشک نشود.
- برای آنکه شیرینی براقتری داشته باشید میتوانید سفیده تخم مرغ را با چنگال بزنید تا از لختگی خارج شود و سپس با کمک برس، آن را روی سطح شیرینیها بکشید.
- افزودن مایعات زیاد، مصرف کم روغن و هم زدن بیش از حد مواد شیرینی میتواند باعث خشک شدن شیرینی برنجی شود.
- مواد شیرینی را بهخوبی و کامل ورز دهید تا از ترک خوردن شیرینی جلوگیری شود.
- استفاده از روغن جامد نیز میتواند باعث ترک خوردن شیرینی شود.
خرید و فروش نان برنجی در باسلام
اگر از این دسر خوشمزه و خوش عطر و بو خوشتان آمده، بهراحتی میتوانید از طریق غرفههای باسلام، موارد مورد نیاز خود را با کیفیتهای متنوع خریداری کنید. شما میتوانید نظرات مشتریان قبلی را بررسی کنید و با غرفهداران گفتگو کنید تا بهترین تصمیم را بگیرید. همچنین میتوانید این شیرینی فوقالعاده را مستقیم از تولیدکنندگان تهیه کنید و طعم واقعی شیرینی برنجی یزدی و کرمانشاهی را بچشید. همچنین اگر خودتان یکی از این تولیدکنندگان هستید میتوانید از طریق ساخت غرفه در باسلام، محصول خودتان را به دست مشتریان در سراسر ایران برسانید.
سوالات متداول دربارهی شیرینی برنجی
کرمانشاه و یزد دو شهر اصلی تولیدکننده این شیرینی هستند.
با ترکیب آرد برنج، روغن، پودر قند، تخممرغ و گلاب تهیه میشود.
اگر شیرینی زیادی در فر بماند بافت خود را از دست داده و خشک میشود.
خشکی بیش از حد خمیر باعث ترک خوردن آن هنگام پخت میشود.
به دلیل کالری بالا، مصرف زیاد آن میتواند باعث افزایش وزن شود.
