اواخر هفته گذشته، شهرک علمی تحقیقاتی اصفهان میزبان یکی از هیجان‌انگیزترین و حرفه‌ای‌ترین رویدادهای کارآفرینانه کشور یعنی جشنواره فن‌آفرینی شیخ بهایی بود. در این رویداد دو روزه که چهاردهمین دوره برگزاری خود را می‌گذراند از میان مجموعاً ۸۰۰ طرح ارسالی ۲۰۰ طرح به مرحله داوری راه یافته بودند که نهایتاْ در ۵ بخش برگزیدگان این جشنواره اعلام شدند. در این میان بازار اجتماعی باسلام نیز موفق به دریافت جایزه در بخش تأثیرات اجتماعی و شایسته تقدیر در بخش فرصت‌های سرمایه‌گذاری شد.

جشنواره ملی شیخ بهایی

این جشنواره شاید در نگاه اول صرفاً بهانه‌ای برای دور هم جمع کردن اکوسیستم کارآفرینی و تقدیر از نخبگان امر باشد امّا با بررسی دقیق‌تر نتایج آتی این رویداد و برندگان دوره‌های قبل، متوجه می‌شویم که این جشنواره اثراتی عمیق‌تر و درازمدت‌تر بر بدنه کارآفرینی کشور خصوصاً استان اصفهان دارد؛ اما چه عواملی باعث اثربخشی بیشتر این جشنواره نسبت به دیگر رویدادهای کارآفرینانه معمول در سطح کشور می‌شود؟

از کارآفرینی تا فن‌آفرینی

جشنواره شیخ بهایی یک جشنواره فن‌آفرینی است. این قید، خود شرکت‌کنندگان را به اجرای ایده‌های اولیه کاغذی و آزمودن آن‌ها ملزم می‌کند؛ چیزی که قید ورود به خیلی از رویدادهای دنیاست و برای همین در سطح جهانی مفهومی به نام Incubator (راه‌اندازنده)، متفاوت از Accelerator (شتاب‌دهنده) است. به همین دلیل برخلاف خیلی از رویدادهای دیگر، جشنواره فن‌آفرینی شیخ بهایی از آفت چکش نخورده بودن ایده‌ها و افراد مصون است؛ تا جایی که قاطبه ایده‌های شرکت‌کننده در جشنواره چهاردهم به مرز تجاری‌سازی رسیده بودند.

ضمن این‌که یکی از آفت‌هایی که این روزها درگیر علاقه‌مندان به راه‌اندازی کسب‌و‌کارهای نوپا در کشور شده است، تب آنلاین‌گرایی و اپلیکیشن‌گرایی است؛ به این معنا که بسیاری از اوقات وقتی سخن از یک استارتاپ می‌شود بلافاصله از افراد پرسیده می‌شود که اپلیکیشن شما چیست! حال آن‌که این مفهوم بسیار فراتر از کسب‌وکارهای برخط (آنلاین) است؛ هرچند به این کسب‌وکارها این روزها بیشتر اقبال می‌شود.

تأثیرگذاران، خبرگان و بدنه مجریه کشور پای میز

حضور رئیس اتاق بازرگانی، استاندار اصفهان و معاونت علمی ـ پژوهشی وزارت علوم در شورای سیاستگذاری این جشنواره، موجب شده است که هم اعتبار این جشنواره بالاتر رود و هم این‌که طرح‌هایی برگزیده و انتخاب شوند که راه‌حل‌هایی ناظر به مشکلات کلان و حقیقی کشور ارائه می‌دهند و البته طرح‌ها ـ چه برگزیده و چه غیر برگزیده ـ بدون واسطه به گوش مسئولان تصمیم‌گیرنده و مؤثر برسند و  حمایت شوند.

کمک به ابقاء زیست‌بوم فن‌آفرینانه خطه اصفهان

اصفهان از دیرباز یکی از فن‌آورترین و کارآفرین‌ترین خطه‌های کشور در زمینه‌های مختلف هنری، معماری، مدیریتی و حتی اقتصادی بوده است. فعالیت نزدیک به هزار تیم دانش‌بنیان و استارتاپی در این استان و رشد ۷۰ درصدی رویدادهای کارآفرینانه در سال گذشته و حضور ۱۵ درصد کارآفرین‌های کل کشور در این استان، همه مؤید وجود این مسئله در عصر حاضر نیز هست. (در بازار اجتماعی باسلام نیز خطه اصفهان با اختصاص 26% کارآفرینان کل این بازار به خود، دومین استان کارآفرین‌خیز این بازار است).

در چنین شرایطی، برگزاری چنین رویدادی درون اصفهان و حمایت قوی سازمان‌ها و چهره‌های اثرگذار این اکوسیستم، خود نقش مهمی در ابقای نیروهای کارآفرین و نخبگان در استان دارد و از بحران گریبانگیر این روزهای کشور (مهاجرت به تهران و کارآفرینی در خارج اقلیم خود و زیست‌گریزی و ترک منابع) جلوگیری خواهد کرد. فایده دیگر این‌که این رویداد، به کسب‌وکارهای نوپا ولی مؤثری که خارج از اکوسیستم کارآفرینی تهران مشغول به فعالیت هستند مثل بازار اجتماعی باسلام نیز فرصت شناخته شدن و معرفی خود را خواهد داد.

اهمیت دادن واقعی به فن‌آفرینان

مسئولان این جشنواره با راه‌اندازی بخش غیرمسابقه‌ای و نمایشگاه‌ها و سمینارهای تخصصی ذیل آن، ثابت کرده‌اند که به دنبال ایجاد ارزشی عمیق‌تر از مسابقه‌ای دو روزه و جوایز برای فن‌آفرینان هستند. سمینارهایی که مدرسان و سخنرانان آن‌ها، افرادی با تجارب زیاد عملی و در تعامل نزدیک با معادلات فن‌‌آفرینی ـ کارآفرینی بودند. این رویداد به همان میزان که متمرکز بر منابع اصفهان و درون این خطه استعدادخیز است، نگاهی فراملی نیز دارد تا جایی که هر سال به نسبت دوره قبل شاهد حضور بیشتر افرادی با تجارب بین المللی یا چهره‌هایی خارجی هستیم.

گروه بازار باسلام که عضوی کوچک از خانواده کارآفرینی کشور است وظیفه خود می‌داند که از دانشگاه‌ها و پارک‌های علم و فناوری‌ای که توان خود را برای برگزاری هرچه بهتر این جشنواره و شناخته شدن بهتر بدنه جوان و کارآفرین کشور به کار بردند، تشکر کند؛ خصوصاً پارک علم و فناوری استان قم که در این مدت حامی طرح‌های کارآفرینانه همچون بازار باسلام بوده‌اند. از گروه اجراکنندگان، شهرک علمی تحقیقاتی اصفهان و دانشگاه صنعتی اصفهان که رهبری این حرکت را بر عهده داشتند نیز تشکر ‌می‌کنیم که با برنامه‌ریزی درازمدت و مدیریت خوبشان موجب اجرای بدون نقص این جشنواره با همه ابعاد گسترده خود شدند.

در انتها تشکر صمیمانه خود را خدمت دبیر محترم جشنواره، دکتر کوروش خسروی دارانی عرض می‌کنیم و مطمئنیم که جرخاندن چرخ این جشنواره، باعث حرکت پرشتاب چرخ‌دنده‌ای حیاتی برای بهبود وضعیت کشور خواهد شد.