چند نوع خرما در ایران داریم؟ + انواع خرما استان های مختلف

خرمای ایران محصولی محوری در حوزه کشاورزی و بازرگانی داخلی و خارجی (صادرات) است. خرمای ایرانی همچنین به دلیل ارزش غذایی فراوانش، محصولی ویژه در حوزه رژیم غذایی و تغذیه سالم است. از قدیم تا امروز، در آیین های ملی، طب ایرانی و سنت های مذهبی و اسلامی ما به خرما توجه ویژه شده و می شود. در این مطلب می خواهیم درباره 40 نوع خرما از انواع خرماهای ایران بر اساس منطقه (شهر و استان) و ویژگی هایشان صحبت کنیم.

تنوع در انواع خرمای ایران، مناطق زیر کشت و ارزش غذایی آنها به قدری است که جالب است بدانید در وزارت جهاد کشاورزی، پژوهشکده خرما و میوه های گرمسیری وجود دارد. همچنین خرما موضوع اصلی خیلی از دانشکده ها، مجلات و مقالات کشاورزی است. با خواندن این یادداشت، از طریق محتوای غرفه داران خرما فروش بازار باسلام و منابع معتبر دیگر، با عکس و اسامی انواع خرما ایران آشنا می شوید و اینکه چند نوع خرما در ایران وجود دارد و در چه شهر و استان هایی چه مدل خرماهایی داریم.

انواع خرما در ایران [40 خرما]

قبل از معرفی انواع خرما با عکس، در جدول زیر اسامی خرماها و خلاصه ای از اطلاعات آنها ارائه می شود. بعد از جدول، در کنار معرفی هر خرما، به بعضی از غرفه داران بازار باسلام هم لینک می دهیم تا خرمایی را که دوست دارید سریع و آنلاین و آسان بخرید. نکته دیگر اینکه هر مدل خرما، با کیفیت های ممتاز و گران تا کیفیت کمتر تر و ارزان تر عرضه می گردد. ویژگی هایی که درباره خرماها می گوییم به نوع مرغوب و درجه یک آنها مربوط می شود.

لیست انواع خرمای ایرانی + شهر و ویژگی

اسم خرما (ترتیب الفبایی)	نوع خرما (تر و خشک)	استان ها و شهرهای خاص	ویژگی های خرما
خرما آل مهتری	تر	استان هرمزگان	اندازه کوچک بزرگی هسته اش به نسبت گوشتش زودرس ارزان سرشار از آهن
خرما استعمران (خرما سایر)	خشک و نیمه خشک	استان خوزستان (شادگان)	رنگ قهوه ای مایل به سیاهی یا قرمزی قند زیاد و مناسب تأمین انرژی طعم خیلی شیرین صادراتی و مصرف کم داخلی آهن و منیزیم زیاد
خرما امبر (خرما خاجور)	خشک	استان های جنوبی	رنگ قهوه ای یا سیاه اندازه بزرگ قیمت گران بومی مدینه عربستان
خرما ایتیما	نیمه خشک	استان های جنوبی	رنگ قهوه ای مایل به قرمزی پوست چروکیده اندازه نسبتاً بزرگ گوشت لطیف و خیلی شیرین بومی الجزایر
خرما برحی (خرما برهی)	تر و نیمه خشک	استان خوزستان بویژه آبادان	گوشتی شیرین تنوع عرضه به شکل کال (خارک) و رسیده طعم کاراملی
خرما پیارم	نیمه خشک	استان های هرمزگان ( حاجی آباد) خوزستان بوشهر فارس (جهرم) و سیستان و بلوچستان	رنگ قهوه ای پوست چروک و چسبیده به گوشت قند کمتر و دیابتی قیمت گران
خرما توری (خرما ثوری)	خشک	استان های جنوبی	قهوه ای رنگ شبیه خرما زاهدی آجیلی بومی الجزایر دیررس بافت سفت
خرما حلاوی	خشک	استان خوزستان	لاغر و کشیده بزرگی هسته نسبت به گوشتش بافت نرم و شیرین قیمت ارزان و اقتصادی
خرما حیانی		اصالت مصری	شبیه خرمای مضافتی اما کوچک تر و با شیرینی ملایم تر کم کالری قرمز یا سیاه رنگ
خرما خارک (خرما خرک و نارس)	تر	استان های جنوبی ایران	تنوع بر اساس نوع خرما و متفاوت در رنگ (زرد و قرمز) و طعم (گس، تلخ و شیرین)؛ مانند خرما خارک های برحی، شیخانی، هلیله، کبکاب و شاهانی
خرما خاصویی (خرما آلویی)	خشک و نیمه خشک	استان های خوزستان (بهبهان) و بوشهر	رنگ قهوه ای روشن براق ماندگاری بالا کوچک و شبیه بامیه و آلو تولید و عرضه کم
خرما خدری	خشک و نیمه خشک	استان بوشهر	پوست چروکیده قیمت مناسب قند زیاد و شیرینی خاص
خرما خشک	خشک و نیمه خشک	استان های جنوبی و حوزه خلیج فارس	بافت و گوشت خشک یا نیمه خشک ماندگاری بالا منبع تأمین انرژی و مواد آلی و معدنی بدن خرماهای متنوع
خرما خضروانی	نیمه خشک	استان خوزستان	اصالت عراقی فروش به صورت خرما و خارک (نارس) و رطب (شیره دار)
خرما خضری	نیمه خشک	استان خوزستان و بوشهر (دشتستان)	رنگ قهوه ای پوست چروک قند زیاد و گوشت خیلی شیرین
خرما خولا	تر	استان های جنوبی	کمی شیره دار و چسبناک عرضه به شکل خارک و رطب
خرما دگلت نور	نیمه خشک	استان های جنوبی	اصالت عراقی شبیه خرمای پیارم مصرف کم داخلی و صادراتی
خرما دیری	خشک و نیمه خشک	استان خوزستان (آبادان، اهواز، خرمشهر، شادگان و شوشتر)	سیاه و تیره رنگ گوشتی پوست چروک اندازه متوسط تا بزرگ بافت نرم و بدون فیبر
خرما ربی (خرما رابی)	نیمه خشک	استان سیستان و بلوچستان	رنگ سیاه یا متمایل به قرمزی گوشت نرم شیرینی متوسط قد بلند پوستی نازک و چروک ماندگاری زیاد سرشار از مواد قندی و معدنی شبیه خرما پیارم
خرما زاهدی (خرما قصب)	خشک و نیمه خشک	استان های خوزستان فارس بوشهر و کرمانشاه	جزو آجیل و خشکبار فیبر دار طبع گرم قند کمتر بدون شیره ماندگاری زیاد در دمای محیط
خرما عسلی (خرما زرد عسلی)	تر	استان های جنوبی و حوزه خلیج فارس	رنگ و طعم شبیه عسل تنوع در محصول: کبکاب، برحی و خاصویی
خرما سَیدی	خشک و نیمه خشک	استان های جنوبی	رنگ قهوه ای طلایی بومی مصر نوک آن نرم تر از انتهایش
خرما شاهانی	تر و نیمه خشک	استان های هرمزگان و فارس	رنگ قهوه ای قد کشیده هسته ریز خیلی شیرین مناسب ساخت شیره خرما منبع کلسیم و آهن
خرما شکری (خرما سُکری)	تر	استان های جنوبی	رنگ قهوه پوست نازک بافت شیرین و ترد شبیه خرماهای مضافتی و کلوته
خرما صفوی	نیمه خشک	استان های جنوبی	رنگ سیاه اصالت عربستانی (مدینه) شیرین ملایم طعم نزدیک به خرمای عجوه پتاسیم زیاد
خرما صقعی (خرما ساغای)	نیمه خشک	استان های جنوبی	بومی عربستان ظاهر دو رنگ (بدنه قهوه ای و نوک طلایی یا زرد) پوست چروک اندازه متوسط تا بزرگ
خرما عجوه (خرما عجوا)	خشک و نیمه خشک	استان های جنوبی	بومی عربستان (مدینه) سیاه رنگ اندازه آلو پوست چروک
خرما عنبره (خرما انبارا)	خشک و نیمه خشک	استان های جنوبی	رنگ قهوه ای دراز و کشیده هسته کوچک بافت نسبتاً ترد
خرما کبکاب	نیمه خشک	استان های خوزستان (بهبهان) بوشهر (دشتستان) و فارس	رنگ قهوه ای تیره شیره دار عرضه به صورت خارک و رطب و خرما
خرما کروت	تر	استان کرمان (بم)	در حالت نیمه خشک شبیه خرما زاهدی و قهوه ای روشن و پوست چروک در حالت رطب تر و نرم و عسلی
خرما کلوته	نیمه خشک	استان کرمان (جیرفت، عنبرآباد و کهنوج)	رنگ قهوه ای طبع خیلی گرم گوشتی شبیه خرما مضافتی اما با رنگ روشن تر
خرما گنتار (خرما قنطار)	تر و نیمه خشک	استان های خوزستان (بهبهان) بوشهر (برازجان و اهرم) و فارس (کازرون و داراب)	رنگ قهوه ای هسته کوچک ماندگاری بالا خیلی شیرین و معروف به خرمای قندی
خرما لولو	خشک و نیمه خشک	استان های خوزستان (بهبهان) بوشهر و هرمزگان	هسته کوچک پوست چروک گردآلو شبیه خرمای خاصویی مزه مشابه خرمای پیارم
خرما مبروم	خشک	استان های جنوبی	بومی عربستان قد کشیده رنگ قهوه ای پوست چروک شیرینی ملایم
خرما مجراف	خشک	استان های جنوبی	بومی کشور الجزایر قد بلند یا خیلی بلند پوست چروک
خرما مجول	خشک و نیمه خشک	استان های خوزستان (بهبهان) و بوشهر (جم و کنگان)	خرمای گران با اصالت مراکشی رنگ قهوه ای مایل به قرمزی اندازه کشیده و بزرگ پوست چروکیده ماندگاری زیاد
خرما مرداسنگ	نیمه خشک	استان های کرمان (جیرفت) و هرمزگان	تنها خرمای با طبع سرد کمیاب کمی شیره دار از نوع درجه دو خرما
خرما مضافتی	تر	استان کرمان (بم و جیرفت)	رنگ سیاه پوست نازک گوشت نرم شیره دار خیلی شیرین جدا شدن آسان هسته از گوشت آهن و پتاسیم فراوان
خرما مکتوم	نیمه خشک	استان های جنوبی	قهوه ای مایل به قرمز اندازه بزرگ پوست ضخیم گوشت نرم و شیرینی ملایم
خرما هلیله	تر	استان های کرمان (جهرم و جیرفت) فارس و سیستان و بلوچستان	رنگ قهوه ای روشن تا تیره دیررس و پاییزی انرژی زا و تأمین مواد معدنی فروش به صورت خارک (زرد رنگ تا شکلاتی)

خرمای کبکاب

خرمای کبکاب با نام شهرهای بهبهان و دشتستان عجین شده و جزو خرماهای نیمه خشک است. این خرما معروف و صادراتی، علاوه بر میوه خرما (رنگ قهوه ای تیره)، در دو نوع نارس و خارک کبکاب (رنگ زرد روشن تر و گوشت سفت تر و گاهی ناشیرین) و رطب کبکاب (رنگ زرد تیره تر و گوشت نرم و آبدار و شیرین تر) نیز عرضه می شود.

این خرما را از بازار خرمای کبکاب تهیه کنید یا مستقیم از غرفه داران جنوبی بخرید؛ مثل چهار غرفه بانوی نخلستان از برازجان بوشهر، خرمای باغ جنوب از دالکی بوشهر و خرمای بی برا از وحدتیه بوشهر.

خرمای پیارم

خرمای پیارم خرمایی دیررس، نیمه خشک و با گوشت نرم است که در استان هرمزگان (شهر حاجی آباد) بیشترین کشت را دارد و در استان های خوزستان، بوشهر، فارس (جهرم) و سیستان و بلوچستان نیز محصول می دهد. پیارم با رنگ قهوه ای روشن تا تیره و پوست چروک و چسبیده به گوشت، جزو خرماهای با قند کمتر و مناسب دیابتی هاست و البته کمی قیمت گرانی دارد.

برای خرید اینترنتی پیارم به بازار خرمای پیارم سری بزنید و از این چهار غرفه هم دیدن کنید: نخل زرین و خرما میداس از حاجی آباد هرمزگان، خرما مرغوب هرمزگان.

خرمای مضافتی

خرمای مضافتی، رنگ سیاه، پوست نازک، گوشت نرم و شیره دار و طعمی خیلی شیرین دارد. این خرما را که گوشتش از هسته به آسانی جدا می شود در یخچال فروشگاه ها، سفره های افطار و میان وعده های مقوی زیاد دیده اید! آهن و پتاسیم خرمای مضافتی زیاد است و بیشتر در شهر بم و جیرفت کرمان کشت می شود.

این خرمای ضیافتی را در بازار خرمای مضافتی پیدا کنید یا از این غرفه های خرید کنید: خرما پانیل از کرمان، محصولات طبیعی شیراز1 از خنج.

خرمای زاهدی

خرمای زاهدی یا خرما قصب، جزو آجیل و خشکبار هم هست و علاوه بر فیبر، طبع گرم و طعم شیرین، قندش نسبت به بقیه خرماهای خشک و بدون شیره کمتر است. خرما خشک زاهدی در استان ها ی خوزستان، فارس، بوشهر و کرمانشاه کشت می شود و رنگ قهوه ای روشن دارد. این خرمای پر انرژی و مقوی، در محیط خشک و معتدل خانه و اداره ماندگاری زیادی دارد. خرما زاهدی را برای میان وعده و تأمین انرژی از بازار خرما زاهدی یا از این غرفه ها تهیه کنید: غرفه های محصولات خرمایی تُل و تَل از برازجان و خرما شیرالی از رامهرمز.

خرمای خاصویی یا آلویی

خرمای خاصویی یا خرما خاصه با رنگ قهوه ای روشن براق و ماندگاری بالا، در استان های خوزستان و بوشهر و بویژه شهر بهبهان کشت می شود. این خرمای خشک و نیمه خشک، کوچک و شبیه آلو و بامیه است و شاید به همین دلیل به آن خرما آلویی هم می گویند. مناطق زیر کشت خرمای خاصویی زیاد نیست و در بازار خرما زیاد عرضه نمی شود.

با خرید خرما خاصه از بازار خرمای خاصویی یا غرفه های باسلامی آن را جایگزین قند کنید؛ مثل غرفه های ماه بانوی تنگستان از اهرم بوشهر، خرمای ایلود از بستک هرمزگان.

خرمای مجول

خرمای مجول، وطن اصلی اش کشور مراکش است اما در استان های خوزستان (بویژه بهبهان) و بوشهر (مثل جم و کنگان) ایران هم کشت می شود. این خرمای خشک و نیمه خشک، رنگ قهوه ای مایل به قرمزی، اندازه ای کشیده و بزرگ، پوست و ظاهری چروکیده و ماندگاری زیادی دارد. خرمای مجول مراکشی یا ایرانی را می توانید آنلاین از بازار خرمای مجول یا غرفه تخصصی آجیل و خشکبار روستایی از تهران بخرید.

خرمای استعمران یا خرما سایر

خرمای استعمران یا خرما سایر، با رنگ قهوه ای متمایل به سیاهی یا قرمزی، جزو خرماهای نیمه خشک است اما میزان قندش زیاد و طعمش خیلی شیرین است. مصرف خرمای سایر در داخل کشور کم است و بیشتر تولید آن صادر می گردد. آهن و منیزیم این خرما هم زیاد است و برای تأمین آهن و بهبود مشکلات گوارشی مفید است.

خرمای استعمران یا خرمای سَعمرون، ماندگاری اش زیاد و خریدش از بازار خرمای استعمران و غرفه داران جنوبی آسان است؛ مثل غرفه های خرمای جنوب با بهترین کیفیت از آبادان و محصولات جنوب النخیل از شادگان.

خرما خارک یا خرما نارس

خرمای خارک یا خرما خرَک، خرمای نارس و قبل از رطب و خرما شدن است اما نه از همه خرماها! میوه نارس بعضی از خرما خوردنی است و مزه بعضی هایشان تلخ یا شیرین یا گس هست. همچنین قند خرمای کال و نارس از خرمای رسیده کمتر است. خرما خرک برحی، زرد رنگ و گرد و شیرین یا گس، و خرما خرک شیخانی، قرمز رنگ و شیرین مزه است. خرما خارک خرماهای هلیله، کبکاب و شاهانی هم زرد و تا حدودی شیرین اند. خرما خارک را گاهی در حال کمی رسیده و نیز به صورت خشک هم عرضه می کنند. این خرما بر اساس انواع خرما در استان های جنوبی تولید و در بازار خرما خارک عرضه می شود.

خرمای شاهانی

خرمای شاهانی یا شاوانی، شونی و خورک، با رنگ قهوه ای و قد کشیده و هسته ریز، هم خودش و هم شیره خرمایش با کیفیت است. این خرمای خیلی شیرین و مقوی (سرشار از کلسیم و آهن) را در دو نوع تر و نیمه خشک عرضه می کنند و بیشتر در استان های هرمزگان و فارس زیر کشت می رود. برای خرید خرمای شاهانی و شیره خرمای آن، بازار خرما شاهانی جای مطئمنی است یا غرفه دارانی از مردمان خون گرم جنوب؛ مثل غرفه های  محصولات ناب و باکیفیت از جم بوشهر و خرما تیفون (تنگسیر سابق) از بوشهر.

خرمای ربی

خرما ربی یا رابی، نوعی خرمای نیمه خشک است که ماندگاری زیاد، رنگ سیاه یا متمایل به قرمزی، گوشت نرم، شیرینی متوسط، قد بلند و پوستی نازک و چروک دارد. این خرمای سرشار از مواد قندی و معدنی و با طعمی خوشمره، علاوه بر ایران (سیستان و بلوچستان) در پاکستان هم کشت می شود. خرمای ربی کمی شبیه خرمای پیارم است و می گویند از هسته آن در صنعت آرایشی و بهداشتی (صابون و لوازم آرایشی) استفاده می گردد. عرضه خرمای ربی کم است اما می توانید آن را از بازار خرما ربی تهیه کنید.

خرما برحی یا خرما برهی

خرما برحی یا برهی خیلی گوشتی و شیرین است و هم به صورت خرما خارک برحی (خرمای کال) و هم رطب برحی (خرمای نیمه رسیده) و خرمای رسیده و شیره دار برداشت و به فروش می رسد. خرمای برهی در ایران (استان خوزستان بویژه آبادان) و عراق کشت می شود و محبوب است؛ البته طعم کاراملی آن را خیلی از مردم جهان دوست دارند. خرمای برحی را بعضی ها بهترین خرمای ایران معرفی می کنند! شما هم این خرما را در بازار خرما برحی پیدا کنید یا از غرفه داران آبادانی بخرید: محصولات خرمایی اروند و محصولات خرما تَوَلا.

خرما دیری

خرما دیری، گوشتی و سیاه رنگ و پوستی چروک، از خرماهای استان خوزستان (آبادان، اهواز، خرمشهر، شادگان و شوشتر) است. این خرمای خشک و نیمه خشک، اندازه ای متوسط تا بزرگ، بافتی نرم و بدون فیبر و طعمی شیرین و دلنشین دارد. اصالت خرمای دیری به شهر بصره عراق بر می گردد. به جای رفتن به شهرهای جنوب، هر جا هستی خرما را از غرفه داران جنوبی بازار خرما دیری بخر!

خرما هلیله

خرمای هلیله با رنگ زرد تا شکلاتی و قهوه ای تیره، از خرماهای تر و باکیفیت استان کرمان (جهرم و جیرفت) است که در استان های فارس و سیستان و بلوچستان هم کشت می شود. خرما هلیله ای دیررس است و در اوایل پاییز برداشت می گردد و به صورت خارک و نارس هم به فروش می رسد.

خرمای درجه یک و دو هلیله را در بازار خرما هلیله عرضه می کنند؛ مثل غرفه های زرین رطب از جهرم، محصولات طبیعی شیراز 1 از خنج فارس.

خرمای گنتار

خرما گنتار یا قنطار یا گنطار، رنگ قهوه ای، بافت تر و نیمه خشک و هسته ای کوچک دارد و در استان های خوزستان (بهبهان) و بوشهر (برازجان و اهرم) و فارس (کازرون و داراب) می روید و ماندگاری بالایی دارد. این خرما خیلی شیرین است و به همین دلیل به خرمای قندی هم معروف است.

خرمای گنتار تازه و امساله، در اواخر شهریور برداشت می شود و در بازار خرما گنتار توسط غرفه داران جنوبی و تهرانی عرضه می گردد؛ مثل غرفه های سجود وود از اهواز و محصولات خوزستان از تهران.

خرما کلوته

خرما کلوته یا کلیته، کاریته و کاریتی، بافتی نیمه خشک و کم شیره و رنگی قهوه ای دارد و جزو خرماهای با طبع خیلی گرم محسوب می شود. نخل خرما کلوته خیلی بلند است و بیشتر در استان کرمان (جیرفت، عنبرآباد و کهنوج) کشت می شود.

خرمای گوشتی کلوته در ظاهر تا حدودی شبیه خرما مضافتی است اما با رنگی روشن تر و بافتی سفت تر. از بازار خرما کلوته خرما کلوته دانه درشت و اعلا را تهیه کنید.

خرما خشک

خرما خشک یعنی خرمایی که بافت و گوشت آن خشک یا نیمه خشک باشد. نگهداری و ماندگاری خرما خشک نسبت به خرماهای تر و مرطوب آسان تر و طولانی تر است. همچنین خرما خشک منبعی عالی برای تأمین انرژی و مواد آلی و معدنی بدن است. خرما زاهدی شاید مشهورترین و پرمصرف ترین خرمای خشک ایران باشد اما با استفاده از جدول لیست خرماهای ایران در ابتدای مطلب، می توانید بقیه خرما خشک ها را هم پیدا کنید و معرفی آنها را در همین یادداشت بخوانید؛ مثل پیارم، خاصویی، شاهانی، دیری و مجول. انواع خرمای خشک را بدون واسطه و مستقیم از تولیدکنندگانش در بازار باسلام تهیه کنید.

خرما زرد عسلی

خرما عسلی یا رطب عسلی، میوه نخل خرماست که قبل از رسیدن کامل برداشت می شود و غالباً به رنگ زرد و طعم عسل شبیه است. رطب عسلی نه از همه خرماها بلکه از بعضی خرماها در بازار خرما عسلی عرضه می شود؛ مانند خرماهای کبکاب، برحی و خاصویی.

خرما دگلت نور

خرمای دگلت نور از کشور عراق به استان های جنوبی ایران آمده و شبیه خرمای پیارم و از نوع نیمه خشک است. این خرما مصرف داخلی کمی دارد و بیشتر صادر می شود و می گویند در کشورهای عرب نشین محبوب است.

خرما خدری

خرمای خدری بیشتر در استان بوشهر تولید می شود و خشک و نیمه خشک است. این خرما پوست چروکیده و قیمت مناسبی دارد و البته قندش زیاد و طعمش شیرینی خاصی دارد.

خرمای مرداسنگ

خرما مرداسنگ یا مرداب سنگ، تنها خرمای با طبع سرد در جهان است اما زیاد کشت نمی شود. این خرما بافتش نیمه خشک و کمی شیره دار است و از نوع خرمای درجه دو محسوب می شود و بیشتر در استان های کرمان (جیرفت) و هرمزگان تولید و سپس در بازار خرما مرداسنگ عرضه می گردد.

خرما خضروانی

خرمای خضراوی با اصالت عراقی جزو خرماهای نیمه خشک است و بیشتر در استان خوزستان تولید می شود و خارک و نارس و نیز رطب و شیره دارش هم به فروش می رسد.

خرما حلاوی

خرمای حلاوی در استان خوزستان رشد می کند و لاغر و کشیده است. نسبت هسته این خرما به گوشتش زیاد است اما بافتش نرم و شیرین و قیمتش ارزان و اقتصادی است.

خرما حیانی

خرمای حیانی با اصالت مصری، شبیه خرمای مضافتی است اما کوچک تر و با شیرینی ملایم تر. همچنین کالری این خرما کم و پایین و رنگش قرمز یا سیاه است.

خرما ایتیما

خرمای ایتیما رنگ قهوه ای مایل به قرمزی، پوست چروکیده و بافتی نیمه خشک دارد اما گوشت لطیف و خیلی شیرینی دارد. این خرما بومی کشور الجزایر است و اندازه اش نسبتاً بزرگ است.

خرما خولا

خرمای خولا زادگاهش عربستان است و نوع تازه اش کمی شیره دارد و چسبناک است. این خرمای شیرین به شکل خارک و رطب هم علاقه مندانی دارد.

خرما لولو

خرمای لولو شکلی گردآلو، هسته ای کوچک و بافتی خشک تا نیمه خشک دارد و بیشتر در استان های خوزستان (بهبهان)، بوشهر و هرمزگان تولید می شود. این خرما را در اندازه، شبیه خرمای خاصویی و میوه آلو (خرما آلویی) و در طعم و مزه، مشابه خرمای پیارم معرفی کرده اند.

خرما آل مهتری

خرمای آل مهتری اندازه کوچک و لاغری دارد و هسته اش هم به نسبت گوشتش بزرگ است اما زودرس و ارزان و سرشار از آهن است! این خرمای تر در استان هرمزگان رشد می کند.

خرما عجوه

خرمای عَجوه یا عجوا مثل خیلی از خرماهای بومی عربستان و شهر مدینه، سیاه رنگ است و بافت خشک یا نیمه خشک اما گوشتی نرم و طعمی شیرین و دلنشین دارد. اندازه این خرمای مقوی شبیه میوه آلو و پوستش چروک دار است.

خرما امبر

خرمای خشک اَمبر یا امبره یا امبرا، اندازه اش بزرگ، قیمتش گران و گوشتش باکیفیت است و اصالتش به شهر مدینه عربستان بر می گردد و در آنجا مشهور و محبوب و جایگزین شکر برای خوردن قهوه است. خاجور، نام دیگر این خرماست.

خرما خضری

خرمای خضری از خرماهای استان های خوزستان و بوشهر (شهر دشتستان)، بافت نیمه خشک و پوست چروکی دارد و قندش زیاد و گوشتش خیلی شیرین است.

خرما مبروم

خرمای مَبروم بومی عربستان است و با قد کشیده، رنگ قهوه ای، پوست چروک و بافت خشک و شیرینی ملایم، خوشمزه و باکیفیت است.

خرما مکتوم

خرمای مَکتوم جزو دسته خرماهای بزرگ و پوست ضخیم با بافت نیمه خشک است. رنگ این خرما، قهوه ای مایل به قرمزی، گوشتش نرم و شیرینی اش ملایم است.

خرما مجراف

خرمای مِجراف بومی کشور الجزایر، قد بلند یا خیلی بلند، پوست چروک، بافت خشک اما خوشمزه و شیرینی دارد. این خرما در جنوب کشور یمن هم زیاد کشت می شود و محبوب است.

خرما صفوی

خرمای صفوی با رنگ سیاه و بافت نیمه خشک از خرماهای اصیل عربستان و شهر مدینه است. این خرمای مقوی خیلی شیرین نیست و طعمی نزدیک به خرمای عجوه دارد اما منبع خوبی از پتاسیم است که باعث کاهش خون می شود.

خرما صقعی

خرمای صقعی یا ساغای، بومی کشور عربستان است با بافت نیمه خشک، ظاهر دو رنگ (بدنه قهوه ای و نوک طلایی یا زرد)، پوست چروک و اندازه متوسط تا بزرگ.

خرما سیدی

خرمای سَیدی بومی کشور مصر و از نوع خشک و نیمه خشک است و نوک آن نرم تر از انتهایش است. می گویند این خرمای با رنگ قهوه ای و طلایی در لیبی محبوب است.

خرما شکری یا خرما سُکری

خرمای شکری یا سُکَری، رنگی قهوه ای، پوستی نازک، گوشتی شیرین و بافتی ترد دارد و از خرماهای بومی عربستان است که وارد ایران شده است. این خرما شبیه خرماهای مضافتی و کلوته است.

خرما توری

خرمای توری یا ثوری، شبیه خرما زاهدی، خشک و آجیلی است. همچنین بومی الجزایر، دیررس و قهوه ای رنگ است و بافت سفتی دارد و گاهی آن را برای استفاده در آب خیس می کنند. عشایر الجزایر از این خرما در پخت نان هم استفاده می کنند (نوعی نان خرمایی).

خرما عنبره

خرمای عَنبره یا انبارا از نوع خرمای خشک و نیمه خشک است که در خاورمیانه و شمال آفریقا می روید. این خرمای دراز قد، رنگ قهوه ای، هسته ای کوچک، بافت نسبتاً ترد و طعمی شیرین و خوشمزه دارد.

خرما کروت

خرمای کروت در حالت نیمه خشک شبیه خرما زاهدی و قهوه ای روشن است و پوستی چروک و طعمی خوشمزه ای دارد. این خرما در حالت رطب، تر و نرم عسلی است و بیشتر در استان کرمان بویژه شهر بم به دست می آید.

تفاوت خرما و رطب

برای توضیح تفاوت خرما و رطب بهتر است مراحل رشد خرما روی درخت نخل را بدانید. بعد از شکوفه های نخل، اولین میوه خرما مثل درخت بادام، سبز رنگ و سفت است و به آن چاقالی خرما می گویند. وقتی رنگ چاقالی ها، زرد یا قرمز می شود به آن خرما خارَک می گویند. خرما خارک بعضی از خرماها خوردنی است و برای مصرف و فروش، برداشت می گردد و به بازار خرما عرضه می شود. در مرحله بعد، خارک شروع به رسیدن و آبدار شدن می کند و وقتی همه بافت ظاهری آن آبدار شد به آن رطب می گویند. گاهی میوه این مرحله را هم می فروشند که خرمایی دو رنگ است: زرد و سفت (چاقاله) و نرم و آبدار قهوه ای (رطب شده).

وقتی رطوبت و آب میان بافتی رطب در گرمای تابستان تبخیر می شود میوه نخل به مرحله رشد کامل می رسد که به آن خرما یا تَمر می گویند. در این حالت، بافت خرما محکم تر و میزان قندش زیادتر می گردد و همچنین در خود مواد معدنی و ویتامین بیشتری جذب و نگهداری می کند.

انواع خرما در استان های مختلف

تا اینجا چهل خرما را معرفی کردیم و حالا آنها را به علاوه بقیه خرماهای بومی، به تفکیک هشت استان مهم کشت خرمای ایرانی، دسته بندی می کنیم. در این تقسیم بندی از اطلاعات انجمن ملی خرمای ایران هم استفاده کرده ایم.

خرماهای بومی استان سیستان و بلوچستان

اسامی انواع خرمای معروف یا بومی استان سیستان و بلوچستان (19 مدل خرما به ترتیب الفبایی): آبروگن، اشکنجک، بَرنی، پُپو، جوانداک، چربان، حاشه، حلیله، دِسکی، ربّی، شَکَری، کتمی، کروچ، کَلَگی، کلوت، کونداک، مضافتی، مُلسی، هلیله، وردیوار.

خرماهای بومی استان خوزستان

اسامی انواع خرمای معروف یا بومی استان خوزستان (29 مدل خرما به ترتیب الفبایی): استعمران، اسحاق، اشکر و بریم، برحی، بلیانی، بنت السب، بوبکی، جهرمی، جوزی، چبچاب، حساوی، حلاوی، حمراوی، خصاب، خضراوی، دگل زرد، دگل سرخ، دیری، زاهدی، سویدانی، شکر، عمو بحری، فرسی، کبکاب، گنتار، لیلویی، مشتوم، هداک، هدل.

خرماهای بومی استان فارس

اسامی انواع خرمای معروف یا بومی استان فارس (12 مدل خرما به ترتیب الفبایی): استعمران، برحی، پنجه عروس، پیارم، خاصویی، دیری، زاهدی، شاهانی، کبکاب، گنتار، مجول، هلیله.

خرماهای بومی استان بوشهر

اسامی انواع خرمای معروف یا بومی استان بوشهر (36 مدل خرما به ترتیب الفبایی): استک سرخو، اهرمی، برحی، بریمی، بیرمی، تی رس، جمادی، جوزی، حاج باقری، حلَو، خاور، خاویزی، خشن خار، خضروی، خنیزی، ده دارب، ردستی، زامردو، زاهدی، زندنی، سروری، سمیلی، سیسی، شاخونی، شکر، شهابی، شیخ عالی، صمرون، غصاب، کبکاب، کندی، گنتار، پنبه، لش، مرسو، خاصویی، مصلی، مکتی.

خرماهای بومی استان هرمزگان

اسامی انواع خرمای معروف یا بومی استان هرمزگان (10 مدل خرما به ترتیب الفبایی): پیارم، خاصویی، خنیزی، زرک، شاهانی، کریته، کلک سرخ، مرداسنگ، مضافتی، هلیله.

خرماهای بومی استان کرمان

اسامی انواع خرمای معروف یا بومی استان کرمان (20 مدل خرما به ترتیب الفبایی): آجیلی، آل مِهتِری، خریک، خضراوی، خنیزی، ربّی، رَبی، روغنی، زاهدی، شاهانی، شکری، قربانی، قند شکن (سنگ‌شکن)، کروت، کلوته، گاردیال، مرداسنگ، مضافتی، نگار، هلیله‌.

خرماهای بومی استان کرمانشاه

اسامی انواع خرمای معروف یا بومی استان کرمانشاه (5 مدل خرما به ترتیب الفبایی): ارزق، اشرسی، جعفری، خضراوی، زاهدی.

خرماهای بومی استان ایلام

اسامی انواع خرمای معروف یا بومی استان ایلام (4 مدل خرما به ترتیب الفبایی): اشرسی، خضراوی، زاهدی، زیدی.

کدام خرماهای ایرانی بیشتر از بقیه تولید می‌شوند؟

سیزده نوع خرما، جزو مهم ترین خرماهای ایرانی اند که بیشتر از انواع دیگر خرماها تولید و مصرف می شوند. در این میان، خرما مضافتی بیشترین خرمای زیر کشت ایران است و سپس خرماهای استعمران، شاهانی، ربّی، کبکاب و پیارم. اسامی خرماهای پر تولید ایران به ترتیب الفبایی از این قرار است: استعمران، آل مهتری، برحی، پیارم، خاصویی، خضراوی، ربّی، زاهدی، شاهانی، کبکاب، گنتار، مرداسنگ، مضافتی. خرمای مضافتی پرچم‌دارِ بیشترین تولید است؛‌ هم از لحاظِ حجم تولیدشده و هم از لحاظ پربازده‌بودن در هر هکتار. مقام دوم هم می‌رسد به خرمای کبکاب که طرفداران زیادی دارد. مقام سوم از آنِ خرمای شاهانی است. شاید برایتان جالب باشد، اما انواع خرماهای محبوب و حتی برخی گونه‌های کمتر شناخته‌شده خرما را در باسلام می‌توانید پیدا کنید: مثل خرمای طبس، خرمای جهرم، خرمای خارک یا حتی خرمای هلیله!

بیشترین تولید خرما در کدام استان‌هاست؟

شش استان کشور بیشترین نخلستان و باکیفیت ترین خرماهای ایران را در خود دارند: کرمان، هزمرگان، سیستان و بلوچستان، بوشهر، خوزستان و فارس. از میان این شش استان، سهم استان کرمان بیشترین و سهم استان فارس کمترین میزان تولید است. بعد از این موارد، از استان های یزد، اصفهان، کرمانشاه، خراسان جنوبی و ایلام می توان نام برد. بنابراین استان کرمان و بویژه شهرستان بم، بیشترین حجم تولید خرمای ایران مخصوصاً خرمای مضافتی را در خود دارد.

در هر کدام از استان‌ها بیشتر چه نوع خرماهایی کشت می‌شود؟

بر اساس شش استان تولیدکننده عمده خرمای ایران، به نام خرماهایی اشاره می کنیم که بیشترین درصد تولید را در آن استان دارند:

استان	نوع خرما
کرمان	مضافتی و کلوته
خوزستان	استعمران (سایر) و برحی.
هرمزگان	پیارم، خاصویی و مرداسنگ.
سیستان و بلوچستان	ربّی و مضافتی
فارس	زاهدی و شاهانی.
بوشهر	کبکاب و زاهدی.

گران‌ترین خرماهای صادراتی ایرانی را بشناسید

خرما مجول، یکی از بازار پسندترین و گران‌ترین خرماهای ایرانی است. این خرما را به قدبلندتر و درشت‌تر بودنش می‌شناسند. هرچه بستر کشت مناسب‌تر باشد، این خرما مرغوب‌تر است و قیمتش بالاتر می‌رود. مجول نه تنها در ایران که در دنیا هم گران‌ترین نوعِ خرماست. بعد از خرما مجول، خرما پیارم قرار دارد که صادراتی است و بیشتر در هرمزگان و جنوب استان فارس کشت می‌شود. این خرما هم خوش‌قدوبالا و خوشرنگ و خشک است (واج‌آرایی خ!) پیارم به خرمای دیابتی هم معروف است،‌ برای همین خاطرخواه زیاد دارد. احتمالا به همین خاطر هم هست که تولید خرمای پیارم در ایران بیشتر از خرمای مجول است. ایران در کنار مصر، عربستان، عراق و الجزایر جزو پنج کشور تولیدکننده و صادرکننده عمده خرمای جهان است. در این چند سال اخیر (مثل 1401)، سالانه بیش از یک میلیون و دویست هزار تن خرما در ایران تولید و حدود سیصد هزار تن آن صادر شده است. در میان خرماهای صادراتی ایران، خرمای مجول، مشهورترین و خرمای پیارم، گران ترین آنهاست

خرما خشک بهتر است یا تازه؟

در ایران انواعِ زیادی از خرما خشک تولید می‌شود. خرما خشک به خرمایی می‌گویند که میزان آب در آن خیلی کم است. به خاطر همین، امکان نگهداری و بسته‌بندی آن راحت‌تر است. خرماهای خشک، در صادرات هم اوضاع بهتری دارند و معروف‌ترین خرمای خشکی که همه با آن خاطره داریم، خرمای زاهدی است. توی ظرفِ خوراکی مدرسه‌مان معمولا یک ظرف کوچک، خرما زاهدی بود که اگر ضعف کردیم و قندمان افتاد، ‌به دادمان برسد! غیر از خرما زاهدی، خرماهای خشکِ دیگری هم در ایران وجود دارد، مثل پیارم، استعمران، ربی، خرمای آلویی و… که البته بعضی نیمه‌خشک هستند و بعضی کاملا خشک مصرف می‌شوند. تازگی‌ها هم مدل‌های دیگری از خرمای خشک به بازار آمده‌اند که به چیپسِ خرما معروف هستند. این چیپس‌ها در واقع تکه‌هایی از خرمای خشک هستند که همراه با میوه‌های خشک دیگر یا چایی استفاده می‌شوند.

همه خرماهای خشک و تر از خوراکی های طبیعی، سالم و مقوی هستند و نمی توان گفت کدامشان بهتر است! اما دو نوع خرمای خشک و تر، هر کدام از نظر غذایی یا نگهداری، تفاوت هایی دارند که ما بر اساس شرایط خودمان و همین تفاوت ها، برای خرید خرما تصمیم می گیریم و البته در طول سال از هر دوی آنها استفاده می کنیم! خرمای خشک و نیمه خشک، در بافت خود آب خیلی کمی دارد تا گوشتش نرم و لطیف بماند. این خرماها البته از نظر سفتی و نرمی گوشت متفاوت هستند. مهم ترین مزیت خرمای خشک این است که ماندگاری زیادی دارند و در دمای محیط معمولی و نه خیلی گرم، قابل نگهداری هستند. همچنین میزان قند آنها زیاد است و به طور کلی می توانند جایگزین قند شوند و در ترکیب بعضی غذاها و سالادها قرار بگیرند. خرماهای تر چون آبدار و گاهی شیره دار هستند مزه شیرین تر و متفاوتی دارند اما نگهداری آنها به دقت بیشتری نیاز دارد و در مواردی مثل خرمای مضافتی همیشه در دمای یخچال نگهداری می شوند.

چطور خرمای مرغوب بخریم؟

منظور از خرمای مرغوب گاهی درجه یک و ممتاز بودن است و گاهی سالم و خوشمزه و باکیفیت بودن است؛ حتی درباره خرماهای کیفیت متوسط و درجه دو یا پایین تر. بنابراین خرید خرمای مرغوب (از درجه یک تا سه) به چند عامل بستگی دارد: 1- تازگی و عمر کمتر از یک سال. 2- برداشت سالم و بدون آلودگی و بسته بندی صحیح و بهداشتی. 3- رعایت استاندارد شرایط نگهداری از تولید و انبار تا عرضه در فروشگاه. 4- مشاهده سلامت خرما در خرید حضوری یا پرسش در خرید اینترنتی درباره سالم بودن خرما از نظر ماندگی، ترشیدگی و نداشتن آلودگی مثل حشره. 5- خرید از مراکز یا بازارهایی که محصول خرما را خود تولیدکننده مستقیماً عرضه می کند یا فروشندگان با کمترین واسطه و فاصله تهیه می کنند و می فروشند.

به طور کلی اگر خرمای فله یا خرمای با کیفیت پایین تر و ارزان تر را تهیه کردید، جداسازی مواد اضافی، شستشوی خرما و نگهداری در دمای مناسب را فراموش نکنید. پس:

۱. از جای مطمئن خرید کنید

اولین نکته، خرید از جای مطمئن است! از جایی خرما بخرید که باسابقه و خوشنام است. چرا که اگر خرما در شرایط خوبی نگهداری نشود،‌ می‌تواند آلوده به انواع میکروب شود و برای سلامتی خطرناک است. خرما باید در جای خنک و به صورتِ دربسته نگهداری شود. اگر خرمایِ فله‌ای می‌خرید، حتما قبل از مصرف شستشو را فراموش‌ نکنید! جنوبی‌های عزیز برای مصرفِ خودشان خرما را در یخچال نگه نمی‌دارند، چون سفت می‌شود. در عوض خرما را در جای خنک و دربسته‌ می‌گذارند. با این‌حال اگر تازه‌کار هستید، نگهداری در یخچال گزینه‌ی بی‌دردسرتری است!

۲. حواستان به بوی خرما باشد

موقع خریدِ خرما، حتما آن را بو کنید. خرما نباید بوی ترشیدگی بدهد. به بعضی از خرماها هم شیره تقلبی اضافه می‌کنند که رنگ روشنی دارد و بعضی وقتها بوی خاصی دارد! به این نکته هم توجه کنید و خیلی خوشحال نشوید که خرمای پرشیره‌ای خریده‌اید! شیره‌ی خرمای طبیعی اگر مدتی کنار بماند، شکرک می‌زند ولی آن شیره‌های تقلبی یک سال هم بمانند، آخ نمی‌گویند!

۳. مراقب حشره‌ها باشید!

اگر خرمای خشک تهیه می‌کنید، حتما چند تای آنها را باز کنید تا از وجود حشره‌ی مهمان مطمئن شوید و خدای نکرده مزاحم تار عنکبوتها نشوید!

خرید و قیمت خرما در بازار باسلام

خرید خرما از بازار باسلام چند مزیت مهم دارد که کمتر جایی پیدا می شود: 1- خرید آنلاین و مطمئن و با ضمانت بازگشت وجه: پول شما وقتی به حساب فروشنده می رود که خرما به دست شما برسد و اعلام رضایت کنید. 2- خرید از غرفه داران جنوبی و تولیدکننده خرما: خیلی از نخل داران یا فعالان خرما در استان های جنوبی، در باسلام غرفه دارند و انواع خرماها را با قیمت مناسب عرضه می کنند. در همین مطلب، از چند ده غرفه خرمایی باسلام نام بردیم و به غرفه شان هم لینک دادیم. 3- خرید از غرفه داران تخصصی خرما: بعضی از بنکداران و فروشندگان تخصصی خرما از سراسر ایران در بازار باسلام حضور دارند و انواع خرماهای ایران و جهان را می فروشند. 4- تنوع محصول و کیفیت: در باسلام انواع خرما و حتی محصولات مرتبط با خرما، در کیفیت های مختلف عرضه شده است تا برای انتخاب احساس راحت تر و بهتری داشته باشید. 5- قیمت رقابتی: باسلام بازار آنلاین است نه فروشگاه اینترنتی. به همین دلیل می توانید در بازار بچرخید و قیمت ها را بسنجید و سپس خرید کنید. همچنین امکان گفتگو (چت) با فروشندگان باسلام و ارسال پیام و عکس هم برقرار است. همین الآن وارد بازار خرمای ایران در باسلام بشوید و خرمایی را که دوست دارید تهیه کنید.

سوالات متداول درباره انواع خرماهای ایرانی

محبوب ترین خرمای ایرانی چیست؟ محبوب ترین و پرمصرف ترین خرماهای خشک و تر از نظر آمار کلی در ایران، خرماهای پیارم، مضافتی، کبکاب و زاهدی هستند. البته ممکن است در یک استان یا شهر یا منطقه ای، نوع دیگری از خرما محبوب و پرتقاضا باشد. بنابراین بدون توجه به آمار کلی، محبوبیت خرماها بیشتر به میزان کشت یا فروش آن در مناطق مختلف مربوط است به علاوه شرایط بدنی (مثل طبع خیلی گرم یا دیابت یا فشار خون) و سلیقه های شخصی یا خانوادگی. بیشترین خرمای ایران در کدام استان‌ها تولید می‌شود؟ بیشترین نخلستان و تولید خرمای ایران در شش استان اتفاق می افتد: کرمان، هزمرگان، سیستان و بلوچستان، بوشهر، خوزستان و فارس. استان کرمان بیشترین زمین زیر کشت خرما و حجم تولید را دارد و رتبه اول در این استان شهر بم است. همچنین خرمای مضافتی بیشترین تولید را در استان کرمان و شهر بم دارد. کدام نوع خرمای ایرانی از همه بهتر است؟ بهترین خرمای ایرانی به میزان تولید داخلی و کیفیت خرما نیز بستگی دارد. خرماهای صادراتی (نشانه ای از کیفیت) و پرمصرف داخلی (نشانه ای از طعم و خاصیت) می توانند بهترین خرماهای ایران باشند: مضافتی، کبکاب، پیارم، استعمران، زاهدی، مجول، برحی و خاصویی. همچنین طبق آمارها، در ماه مبارک رمضان و بویژه برای سفره افطار، خرمای مضافتی بیشتر خواهان و خرید را دارد و سپس استعمران و پیارم.