جلد اول این مجموعه کتاب با عنوان فرعی «اجتماعیات و تاریخ اسلام»، شامل بحث پیرامون گفتارهای شهید مطهری در کتاب‌های «آزادی معنوی، ده گفتار، سیری در سیره نبوی، جاذبه و دافعه علیعلیه‌السلام، سیری در سیره ائمه اطهار، و حماسه حسینی» می‌باشد که توسط انتشارات بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادقعلیه‌السلام و به اهتمام موسسه علمی- فرهنگی سدید منتشر شد. حجت‌الاسلام سوزنچی در مقدمه کتاب، بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار با اعضای کنگره حکمت مطهر را آورده است : «بنده اعتقاد راسخ دارم و بارها هم گفته‌ام که جریان فکری اسلامی انقلاب و نظام اسلامی ما در بخش عمده‌ای متکی به تفکرات شهید مطهری است؛ یعنی آن‌ها پایه‌ها و مایه‌های اسلامی‌ای است که ما در تفکرات اسلامی از آن‌ها بهره بردیم و به نظام اسلامی منتهی شد … و الآن هم ما واقعاً بدیل و عدیلی برای مجموعه کتابهای شهید مطهریرضوان الله علیه نداریم.» وی در ادامه نیز می‌نویسد: «در فصل اول و قبل از شروع بحث از این گفتارها، به ضرورت و چرایی این سیر مطالعاتی اشاره شده و سه مساله مورد بحث قرار گرفته است: اولاً اهمیت بهره‌گیری از یک سیر مطالعاتی منسجم چیست و آیا چنین برنامه‌ای ضروری است؟ دوم اینکه چه ضرورتی دارد که در سیر مطالعاتمان بر اسلام‌شناسی متمرکز شویم؟ در نهایت آن‌که به چه دلیل برای رسیدن به شناختی منسجم از اسلام، از میان اندیشمندان مختلف، بهتر است آثار استاد مطهری را مبنا قرار دهیم؟»