پیشتر، شبیه سمنو بود. عسلی و کشدار و خوش عطر. برخی هم، حلوا می‌خواندنش؛ خوراکی که از خوردنش سیر نمی‌شدند. کم کم که خودش را میان خوش‌پسندها جا کرد، شکل و شمایل آراسته‌تری پیدا کرد؛ ظاهری سفت و قرچ قرچی با پسته‌های نیم‌کوب روی گلبرگ‌های طلایی‌اش‌. شیرینی که با عطر غالب هل و روغن حیوانی، در نهایت سوهان نامیدنش و شد اصلی‌ترین سوغات زادگاه باسلام!
حالا که عطر خوشایندش، غرفه‌های بازارباسلام را پر کرده است، بیشتر با این شیرینی سنتی پرطرفدار آشنا می‌شویم.

آرد سهن،ماده‌ی حیاتی

آرد جوانه‌ی گندم، آرد پرخاصیتی است که در هر ترکیب خوراکی به کار رود، محصول نهایی را تبدیل به ماده‌ای مفید و خوشمزه می‌کند. آردی که از جوانه‌های سبز خوشه‌های طلایی گندم گرفته می‌شود و نامش با شیرینی‌های سنتی و محلی زیادی گره خورده است. کماچ سهن؛ سمنو و سوهان، معروف‌ترین خوراکی‌هایی هستند که بدون حضور آرد سهن، قدرتی برای ادامه‌ی حیات ندارند!

این مطلب را هم از دست ندهید: تولید سبزی خشک و جوانه‌های خوراکی؛ اشتغالی پایدار در روستا

آرد جوانه گندم سرشار از پروتئین و ویتامین‌های ضروری بدن است. بعضی از خواصش را با هم مرور می‌کنیم:

  • جوانه گندم، منیزیم ؛ روی؛ اسید فولیک و پتاسیم زیادی دارد.
  • برای زیبایی پوست و مو، از روغن؛ پودر و خمیر آن می‌توان استفاده کرد.
  • ویتامین ب موجود در آن به کاهش استرس کمک می‌کند.
  • ایمنی بدن را بیشتر کرده و به تأمین انرژی بدن کمک می‌کند.
  • به دلیل داشتن خاصیت آنتی اکسیدان، برای پیشگیری و مقابله با سرطان و پیری و بیماری‌هلی قلبی-عروقی مناسب است.
  • برای بی‌خوابی و تقویت حافظه مؤثر است.
  • به درمان لاغری؛ چاقی و دیابت کمک می‌کند.

به جز آرد جوانه‌ی گندم، مواد دیگری چون: تخم‌مرغ، مالت گندم؛ کره یا روغن‌حیوانی؛ شکر(بادکا)؛ هل؛ زعفران؛ پسته و بادام در تهیه‌‌ی این شیرینی خوشمزه به کار می‌رود.

سوهان- شیرینی سوهان.مجله باسلام
سوهان یکی از شیرینی‌های مناسب برای پذیرائی است.

انواع سوهان

سوهان گل

این شیرینی در اولین سال‌های تولدش، ظاهری گرد داشت که به آن سوهان تخت می‌گفتند. ضخامت آن از نوع گل‌نازک بیشتر است و در اندازه‌‌های مختلفی عرضه می‌شود و برای مصارف خانگی مناسب‌تر است.

سوهان گل
٪۱۱
سید احمد صفایی نیا از شهر قم
سوهانی خوش طعم و ترد
از نزدیک ببینید سوهان گل

سوهان حبه‌ای

این محصول تنوع زیادی دارد. حبه‌ای گزی (که میان آن با گز پر شده است)؛ حبه‌ای لقمه‌ای(که با مغز پسته یا بادام پر شده است) و حبه‌ای ساده (که با مغز پسته یا بادام تزیین شده است).

سوهان حبه ای
محمدابراهیم غفارنیا از شهر قم
سوهان حبه ای خوش طعم
از نزدیک ببینید سوهان حبه ای

سوهان لقمه‌ای

این محصول به صورت مربع‌ یا مستطیل‌هایی در اندازه‌های مختلف برش می‌خورد. برای لایه‌ی میانی این لقمه‌های راحت و خوشمزه، از مغز پسته و بادام استفاده می‌شود.

سوهان خلالی

برش‌های مستطیل شکل باریک و بلند که به سوهان خلالی معروف شده است، گزینه‌ی مناسب دیگری برای پذیرایی است. این نوع محصول به دو صورت مغزدار و بدون مغزتولید می‌شود. کنجد؛ پسته و بادام از مواد میانی آن هستند.

سوهان سکه‌ای

 این محصول به صورتی گرد و در اندازه‌های مختلف عرضه می‌شود و بیشتر برای تزیین آن، از پودرپسته استفاده می‌کنند.

سوهان گزی

از پیوند دو شیرینی سنتی خوشمزه و پرطرفدار، محصولی به نام سوهان گزی متولد شده است. این محصول از دو لایه‌ی نازک سوهان و ماده‌ی میانی گزمغزدار تشکیل شده است.

سوهان گزلقمه
محمدابراهیم غفارنیا از شهر قم
سوهان خوشمزه و تازه
از نزدیک ببینید سوهان گزلقمه

سوهان عسلی

این محصول، سوغات پرطرفدار شهر اصفهان است و در کارگاه‌های سوهان‌پزی شهر قم نیز، تولید می‌شود. جوانه گندم و عسل از ترکیبات اصلی آن هستند. از خلال بادام و پسته برای تزیین آن استفاده می‌شود.

سوهان عسلی لقمه ای (120 گرمی)
کسب و کار خانگی از شهر اصفهان
سوهان عسلی مخصوص اصفهان
از نزدیک ببینید سوهان عسلی لقمه ای (120 گرمی)

سوهان رولتی

یکی از محصولات فانتزی و هوس‌برانگیزی است که مغزهای میان آن از دوطرف برش‌ها، قابل مشاهده است. این شیرینی برای پذیرایی انتخاب مناسبی است.

سوهان باقلوایی

میزان زیاد مغزپسته پودر شده روی برش‌های مربعی یا لوزی شکل، به این نوع محصول جلوه‌‌ی زیبایی می‌دهد. همچنین مغزهای دیگری چون فندق؛ بادام‌هندی و بادام نیز برای مواد میانی آن استفاده می‌شود.

سوهان باقلوایی 500گرمی
٪۶
نسیم فتحعلی زاده از شهر قم
سوهان گونه‌ای شیرینی ایرانی و به سخن دیگر، نوعی حلوا است که از جوانه گندم تهیه می‌شود. سوهان به شکل‌ها و انواع مختلفی نظیر: سوهان عسلی، سوهان کنجدی، سوهان حلوایی، سوهان بادامی، سوهانگزی، سوهان لقمه، سوهان کره‌ای، سوهان پشمکی، دسر سوهان تولید میشود.
از نزدیک ببینید سوهان باقلوایی 500گرمی

دسر سوهان

این نوع محصول شباهت زیادی با شکل ابتدایی سوهان دارد و به عنوان یک دسر روان خوش‌رنگ و خوشمزه عرضه می‌شود.

دسر سوهان عسلی
محمدابراهیم غفارنیا از شهر قم
دسر سوهان عسلی
از نزدیک ببینید دسر سوهان عسلی

حلوا سوهان

این محصول از ترکیب سوهان آسیاب شده با حلواشکری و هل و زعفران و پسته تشکیل شده است.

حلوا سوهان قم (250 گرمی)
ابرقوئی/ محصولات توتک از شهر قم
کره ای خالص و بهترین میان وعده برای کودکان و نوجوانان
از نزدیک ببینید حلوا سوهان قم (250 گرمی)

انواع دیگر سوهان

خلاقیت تولیدکنندگان و شناخت ذائقه‌ی خریداران باعث شده است که تنوع در بازار این شیرینی روزبه‌روز بیشتر شود. شوکوسوهان، محصول جدیدی است که کرم نارگیل شکلاتی برای ماده میانی آن به کار رفته است. نوع بدون قند؛ رژیمی؛ کنجدی؛ بدون مغز؛ حبه‌ای نسکافه‌ای، پشمکی و حتی بستنی سوهانی از انواع دیگر سوهان هستند که طرفداران خاص خودشان را  دارند.

سوهان‌هایی که سوهان نیستند!

کیفیت مواد و تازگی آن در انتخاب این شیرینی گران‎‌قیمت، حرف اول را می‎زند. سوهان مرغوب لازم است که:

  • میزان آرد جوانه گندم در آن بیشتر از آرد معمولی باشد.
  • از روغن حیوانی یا کره برای تولید آن استفاده شود.
  • در تهیه‌ی آن، رنگ‌های مصنوعی جای زعفران مرغوب را نگیرند.
  • روی آن روغن دلمه نبسته باشد.
  • عطر خوبی داشته باشد و بوی ماندگی یا روغن ندهد.
  • هنگام جویدن به دندان نچسبد و به راحتی خرد شود.
  • جعبه فلزی آن زنگ‌زدگی نداشته باشد.
  • از مغزهای تازه و مرغوب  در آن استفاده شود.

روش نگهداری

نگهداری این محصول اهمیت کمتری از خرید آن ندارد. برای حفظ کیفیت آن، لازم است به چند نکته توجه کرد:

  • آن را به مقدار کم و برای مصرف کوتاه‌مدت بخرید.
  • در معرض آفتاب و حرارت مستقیم قرار ندهید؛ چون باعث به روغن افتادن و سفت شدن آن می‌شود.
  • در محیط خنک و بدون رطوبت نگهداری کنید. رطوبت باعث چسبنگی آن ‌می‌شود.