انواع روش کاشت و تزیین و نگهداری سبزه گندم عید

بچه که بودیم، وقت سبز کردن سبزه عید که می رسید، می فهمیدیم که نوروز و تعطیلی و عیددیدنی و آجیل و سیزده بدر در راه است. به خاطر همین هم سبز کردن سبزه برایمان یک حس و حال دیگر داشت. می دیدیم گندم هایی را که می رفتند لای دستمال کاغذی خیس تا سبزه گندم شوند و بیایند روی سفره هفت سین. به خاطر همین هم روند سبز شدن شان برایمان خیلی جالب و هیجان انگیز بود.

حالا هم بچه هایمان می توانند این حس خوب را تجربه کنند اگر سبزه عید را در خانه سبز کنیم. کار زیاد سختی هم نیست. در این مطلب می خواهیم کاشت سبزه عید از نوع سبزه گندم را با تمام چم و خم و فوت های کوزه گری آن آموزش بدهیم. پس تا آخر این مطلب با ما همراه باشید.

سبزه عید چیست ؟

در زمان های قدیم، مردم بر این باور بودند که سبز کردن بذرها در اواخر زمستان و گذاشتن سبزه های حاصل از آن بر روی سفره هفت سین می تواند باروی و ثمردهی را در زندگی آن ها برکت بدهد. سبزه عید را تا روز سیزده بدر نگه می داشتند و در این روز آن را به آب های روان می انداختند تا به این وسیله کدورت ها و کینه ها را از دل بزدایند. از بذرهای مختلفی برای سبزه عید استفاده می شود مثل گندم، جو، عدس و ماش که البته سبزه گندم از همه معروف تر و سنتی تر است. سبزه را به روش های مختلفی سبز می کنند و راه های مختلفی هم برای تزئین آن وجود دارد که در ادامه مطلب این موارد را مفصل توضیح می دهیم.

زمان کاشت سبزه گندم عید

برای داشتن یک سبزه زیبا و سرسبز که به اندازه کافی رشد کرده است شما به 10 روز زمان نیاز دارید. دانه ها به این مدت زمان نیاز دارند تا به اندازه کافی و مناسب جوانه بزنند،‌ رشد کنند و در سفره هفت سین لحظه تحویل سال و در طول عید سرسبز و شاداب باشند. توجه کنید که  این مدت زمان بسته به نوع بذر،‌ روش کاشت و محیط کاشت متغیر است.

گاهی ممکن است در شلوغی‌ های آخر سال دیرتر به فکر کاشت سبزه بیفتید. نگران نباشید چون هنوز هم می توانید سبزه عید داشته باشید. در این شرایط می‌ توانید با استفاده از روش های فوری،‌ بعد از  5 تا 7 روز سبزه ای مناسب داشته باشید.

استفاده از آب گرم و خیس کردن بذرها

اندکی دمای بالاتر باعث نرم شدن پوسته بذر و سریع تر جوانه زدن‌ آن می شود. ابتدا گندم ها یا هر بذر دیگری که دارید را در ظرفی با آب گرم (آب با دمای 30 تا 40 درجه سانتی گراد) خیس کنید. برای پیشگیری از ترشیدگی و فاسد شدن بذرها  هر 12 ساعت آب ظرف را عوض کنید. بعد از 48 ساعت بذرها را در یک پارچه نخی مرطوب بپیچید و هر چند ساعت پارچه را با اسپری آب مرطوب کنید. بعد از 12 تا 24 ساعت بذرها دارای جوانه های سفید کوچکی می شوند که نشان می دهند بذرها آماده کاشته شدن هستند.

استفاده از محیط گرم

همیشه در گوشه ذهن خود داشته باشید که دما می‌ تواند تاثیر زیادی در رشد و جوانه زنی بذرها داشته باشد. پس از آماده کردن بذرها در ظرف مناسب،‌ ظرف بذرها در محیطی با دمای 25 تا 30 درجه بگذارید. ظرف را با یک نایلون نازک دارای سوراخ بپوشانید تا مثل یک گلخانه کوچک رطوبت و دما در آن جریان داشته باشد و حفظ شود. بعد از مدتی که جوانه ها 2 تا 3 سانتی متر شدند،‌ شما می توانید باید پلاستیک را از روی گلخانه کوچک خود بردارید تا جوانه ها نفسی تازه کنند و به رشد خود ادامه بدهند.

کاشت در آب

جالب است بدانید که سبزه در آب نسبت به خاک سریع تر رشد می‌ کند. برای استفاده از این  روش بعد از اینکه بذرها جوانه زدند،‌ آن‌ ها را در یک ظرف شیشه ای کم عمق با آب ولرم بگذارید.

حواستان باشد که ریشه بذرها با آب در تماس باشند اما در آن غوطه ور نشوند. هر روز مقدار کمی آب به ظرف گیاه تان اضافه کنید تا سطح آب از حالت معمول پایین تر نرود.

با رسیدن اندازه ساقه ها به 5 تا 7 سانتی متر آن ها را از آب خارج کنید و روی یک ظرف مرطوب قرار دهید تا به رشد خود ادامه بدهند.

کاشت بذر در خاک ژله ای

خاک ژله ای با داشتن آب و مواد مغذی به سریع تر رشد کردن بذر کمک زیادی می کند. مقداری خاک ژله ای را با آب مخلوط کنید تا متورم شود. سپس بذرهای جوانه زده را به صورت یک دست بر روی آن پخش کنید. روزی یک یا دوبار با اسپری کردن آب به حفظ رطوبت بذرها کمک کنید.

ظرف کاشت سبزه گندم

تنگ، سبد حصیری، ظرف پلاستیکی، گلدان ها، و…

انتخاب ظرف مناسب به اندازه دانستن در مورد نحوه کاشت سبزه گندم مهم است. ظرف مناسب نه تنها تاثیر زیادی روی زیبایی ظاهری سبزه گندم شما دارد بلکه بر رشد سبزه گنم شما نیز موثر است. ظرف های زیادی هستند که شما می‌ توانید برای کاشت سبزه گندم آن ها را انتخاب کنید. در ادامه به معرفی این ظرف ها خواهیم پرداخت تا شما با توجه به سلیقه خودتان یکی از آن ها را انتخاب کنید.

• ظرف های شیشه ای مثل تنگ یا جام

ظرف های شیشه ای به خاطر ظاهر زیبایی که دارند در اغلب موارد جزو انتخاب های اول هر کسی برای کاشت سبزه گندم است. این ظرف ها برای کاشت سبزه گندم و یا بذرهای دیگر در آب یا خاک های ژله ای بسیار مناسب هستند. توجه داشته باشید که بذرها در ظرف شیشهای نیاز به کنترل دقیق و بررسی رطوبت دارند تا ریشه های شان پوسیده نشوند.

• گلدان های سفالی و سرامیکی

گلدان های سفالی و سرامیکی به دلیل حس نوستالژی که با خود همیشه به همراه دارند باعث می شوند سبزه عید بیشتر یادآور خاطرات خوش گذشته باشند. گلدان های سفالی و سرامیکی برای کاشت سبزه در خاک بسیار مناسب هستند. این گلدان ها شکاف هایی در قسمت زیرین دارند که مانع از تجمع بیش از حد آب در قسمت ریشه ها می شوند.  همچنین می ‌توانید با کشیدن طرح هایی بر روی این گلدان ها آن ها را برای خودتان شخصی سازی کنید.

• سبد های حصیری

سبد های حصیری از دیگر انتخاب هایی است که سفره هفت سین شما را جذاب تر می کند. این سبد ها با ظاهری سنتی برای رشد سبزه ها هم بسیار مناسب هستند. به دلیل بافت سبد گردش هوا درون آن ها به خوبی جریان دارد که همین امر باعث جلوگیری از کپک زدن بذرها می شود. فراموش نکنید که برای پرورش بذرها در سبد باید از پنبه یا پارچه نخی مناسب استفاده کنید.

• ظروف پلاستیکی

اگر به دنبال گزینه ای ارزان هستید و در عین حال دوست دارید تنوع طرح و اندازه را هم در نظر داشته باشید انتخاب شما می تواند ظروف پلاستیکی باشد. این ظروف در شکل های مختلف امکان کشت سبزه گندم و یا بذرهای دیگر را به همه روش می دهد. فقط توجه کنید که انتهای ظرف مورد نظر شما چند سوراخ برای خروج آب اضافی و جریان هوا داشته باشد تا بذرهای شما از پوسیدگی در امان بمانند.

 نکات مهم در انتخاب ظرف کشت سبزه

• مراقب باشید ظرف خیلی کوچک انتخاب نکنید. ظروف کوچک باعث فشردگی ریشه ها و در نتیجه رشد ناقص سبزه ها می شود.
• ابتدا نوع دکور خود را انتخاب کنید و سپس به کشت بذر مشغول شوید. انتقال سبزه هایی که مقداری رشد کرده اند به ظرفی دیگر تقریبا غیر ممکن است و باعث آسیب دیدن و رشد نکردن درست سبزه عید شما می شود.

روش های کاشت سبزه گندم عید

برای کاشت سبزه و بذرهای مختلف به ویژه گندم روش های مختلفی وجود دارد. هر کدام از این روش ها مزیت های خاصی دارد که بسته به شرایط تان باید آن را انتخاب کنید. شما باید بعد از بررسی روش هایی مثل کشت در خاک،‌ روی پنبه،‌ درون آب و حتی خاک ژله ای،‌ روش مناسب خودتان را انتخاب کنید. با ما همراه باشید تا در ادامه به معرفی و بررسی این روش ها بپردازیم.

کاشت سبزه گندم روی پنبه و پارچه

یکی از آسان ترین روش ها برای کشت و پرورش سبزه گندم برای هفت سین روش کاشت روی پنبه و پارچه است.

مراحل کاشت

• ابتدا بذر گندم را به مدت 24 ساعت درون آب خیس کنید تا نرم شود.
• ظرف مورد نظر خود را انتخاب کنید و سپس کف ظرف را با یک پارچه نخی یا یک لایه پنبه مرطوب (خیس شده با آب ولرم ترجیحا) بپوشانید.
• حالا بذرهای خیس شده را که جوانه هم زده است را به صورت یکدست روی سطح پنبه  یا پارچه پهن کنید.
• روی بذرهای پهن شده را با پارچه ای مرطوب بپوشانید و سپس آن را در محیطی با دمای اتاق قرار دهید.
• بعد از 2 تا 3 روز جوانه ها ظاهر خواهند شد. پس از رشد اولیه پارچه ها را بردارید و سبزه را در محیطی با دمای مناسب و نور غیر مستقیم قرار دهید.

نکته: این روش با وجود آسانی و نیاز نداشتن به خاک،‌ به مراقبت زیاد برای جلوگیری از خشک شده و کپک زدن نیاز دارد

کاشت سبزه گندم در تنگ

تنگ شیشه ای یکی از شیک ترین ظرف ها برای کاشت سبزه گندم است. تنگ شیشه ای ظاهری زیبا و مدرن به سفره هفت سین شما می بخشد.

• ابتدا باید بذر گندم را به مدت 24 ساعت در آب خیس کنید و سپس آن ها را در پارچه ای مرطوب قرار دهید تا جوانه بزند.
• با گذاشتن یک توری نازک و یا پارچه نخی روی دهانه تنگ مانع از غوطه ور شدن بذرها با در آب شوید.
• بذر ها را به نحوی روی توری و یا پارچه پخش کنید که فقط ریشه ها با آب تماس داشته باشند.
• در این مرحله روزانه چند بار کمی آب بر روی جوانه ها اسپری کنید تا رطوبیت کافی داشته باشند.
• تا وقتی که سبزه به اندازه دلخواه شما برسد،‌ هر 2 یا 3 روز یک بار با عوض کردن آب داخل تنگ شیشه ای از بوی بد آن جلوگیری کنید.

کاشت سبزه گندم در خاک

کاشت سبزه گندم در خاک باعث دوام بیشتر سبزه شما می شود. اگر از آن دسته هستید که دوست ندارید خیلی زود با سبزه خودتان خداحافظی کنید،‌ به شما پیشنهاد می کنیم سبزه خودتان را در خاک پرورش دهید.

• بذر گندم را به مدت زمان 24 ساعت در آب خیس کنید تا بذر شما نرم شود. سپس برای این که بذرها جوانه بزنند، آن ها را در پارچه ای مرطوب قرار دهید.
• یک گلدان سفالی یا سرامیک و یا ظرفی که مد نظر دارید را با خاک سبک و مرطوب باغبانی پر کنید.
• بذر های جوانه زده را از پارچه بیرون بیاورید و به آرامی روی خاک پخش کنید و دوباره یک لایه نازک خاک روی آن ها بریزید.
• هر روز با اسپری خاک را مرطوب کنید.

کاشت سبزه گندم پرپشت

برای داشتن سبزه گندم پرپشت و متراکم نکته های زیر را رعایت کنید؛

• اندازه بذرها در پر پشت بودن سبزه گندم تاثیر زیادی دارد. بذر کم رشد نمی کند و بذر زیادی خوب رشد نمی کند و احتمالا کپک می زند.
• سبزه شما باید حتما در نور غیر مستقیم آفتاب باشد. نور مستقیم ساقه ها را ضعیف می کند. ظرف سبزه را هر روز بچرخانید تا نور را به صورت یکدست دریافت کند.

نکات نگهداری و دور انداختن سبزه گندم

مطمئنا که شما هم دوست دارید که سبزه گندم خود را تا آخرین روز عید سالم نگه دارید. برای این کار باید نکات مهمی را در نگهداری سبزه گندم رعایت کنید. پوسیدگی، کپک زدگی، زرد شدن یا رشد نامتعادل مشکلات رایجی است که می تواند دامنگیر سبزه عید شما شود. با ما همراه باشید تا یاد بگیرید چگونه با رعایت چند نکته ساده از این مشکلات جلوگیری کنید.

• تنظیم میزان رطوبت

تعادل در همه چیز باعث رشد می شود حتی در رطوبت یک سبزه. سبزه گندم و دیگر نوع سبز ها باید رطوبت کافی داشته باشند. نه بیش از اندازه زیاد و نه بیش از حد کم. کمبود رطوبت و خشک شدن آب سبزه باعث زردی و رطوبت و آب بیش از اندازه باعث باعث پوسیدگی سبزه گندم شما می شود.

هر روز فقط یک بار آب اسپری کنید. مخصوصا در هفته اول که سبزه هنوز جان نگرفته است. اگر سبز شما بیش از مرطوب شده بود،‌ سریعا آب اضافی را خارج کنید.

• زهکشی درست

در صورتی که از گلدان یا ظروف بدون سوراخ،‌ حتما حواس تان باشد که آب در کف ظرف جمع نشود. هر روز بعد از آبیاری سبزه گندم،‌ آب اضافی ظرف را خالی کنید.

برای کاشت سبزه در خاک، گلدان هایی مناسب هستند که برای خارج شدن آب اضافی سبزه سوراخ هایی در انتهای خود دارند.

• جلوگیری از قارچ، کپک زدگی و بوی بد

نداشتن جریان هوای تازه درون سبزه باعث کپک زدگی و ایجاد بوی بد در سبزه می شود. سبزه را در جایی قرار دهید که هوای تازه جریان داشته باشد. هیچوقت سبزه را در محیط های گرم مثل کنار بخاری و یا محیط بسته آشپزخانه قرار ندهید.

اگر نشانه های کپک زدگی مثل بوی بد و زرد شدگی سبزه را مشاهده کردید آبیاری را کاهش دهید. همچنین می تواند برای جلوگیری از رشد قارچ مقدار خیلی کمی سرکه سیب و یا دارچین در آب مخلوط کرده و به سبزه گندم خود اسپری کنید.

• نور مناسب

سبزه گندم و یا هر بذر دیگری نباید در مسیر تابش نور مستقیم آفتاب باشد. نور مستقیم آفتاب باعث زرد شدن ساقه ها می شود. سبزه خود را در اتاقی روشن و با نور غیر مستقیم آفتاب قرار دهید تا رشد متعادلی داشته باشد.

• مواد مغذی برای سبزه

کاشتن سبزه در خاک نیازمند خاک قوی است تا بتواند تمام نیاز های سبزه گندم را برطرف کند. خاک ضعیف باعث کند شدن رشد سبزه و حتی پلاسیده شدن آن می شود. اضافه کردن مقداری کود طبیعی می تواند خاک را احیا کند و مانع از آسیب دیدن سبزه شود.

گاهی سبزه هایی که در آب یا پارچه و پنبه رشد می کنند نیز برای سرسبز ماندن نیاز به مواد مغذی مناسب خود را دارند. برای این گونه از سبزه ها می توانید چند قطره آب برنج بدون نمک به آب یا پنبه سبزه اضافه کنید.

• رشد یکدست سبزه ها

دریافت نور نا مناسب مهمترین دلیل رشد نکردن بذرها گندم به یک اندازه است. شاید باور نکنید ولی چرخاندن ظرف بذرهای در حال رشد به یکدست و هم اندازه بودن آن ها کمک زیادی می کند.

• هرس کردن سبزه

اگر قد تعدادی از ساقه ها بلندتر از باقی آن ها بود شما می توانید آن ها را هرس کنید. نکته دیگری که وجود دارد بلند شدن ساقه ها در اواسط نوروز است. اگر دوست ندارید سبزه گندم شما بلند دیده شود مقداری خیلی کمی از آن را کوتاه کنید. خیالتان راحت ساقه ها در آن بازه زمانی جان گرفته اند و این کار باعث خراب شدن آن ها نمی شود.

دور انداختن سبزه ها

همان طور که کاشتن و مراقبت از سبز گندم مهم است،‌ باید به نحوه بازگرداندن آن به طبیعت نیز توجه کرد. شما چندین راه برای خداحافظی با سبزه عید خود دارید.

• اگر دوست دارید طبق سنت ها عمل کنید و سبزه خود را برای شگون داشتن در رودخانه رها کنید،‌ همیشه در نظر بگیرید که آیا این کار به اکوسیستم آن مکان آسیب می رساند یا خیر؟ در صورتی که مطمئن هستید رها کردن سبزه آسیبی به طبیعت آن منطقه وارد نمی کند شما می توانید سبزه گندم خود را در رودخانه رها کنید.
• تصمیم دیگری که می توانید در مورد سبزه گندم خود بگیرید کمپوست کردن سبز است. شما می توانید با خرد کردن سبزه و اضافه کردن آن به خاک گلدان یا باغچه خانه از آن به عنوان کود طبیعی استفاده کنید.
• بعضی از حیوانات مثل خرگوش و بعضی پرنده ها مثل یا کریم ها و کبوتران از سبزه نیز تغذیه می کنند. شما می توانید از سبزه عیدتان با این روش به عنوان کمک به تغذیه حیوانات استفاده کنید.

انواع تزیین سبزه گندم عید (تصویری)

خرید و قیمت گل و گیاه عید در باسلام

اگر اصلا برای سبزه گذاشتن و تزئین آن وقت ندارید باز هم جای نگرانی نیست. شما می توانید گل و گیاه عید را از سبزه گرفته تا سنبل در بازار باسلام بیابید. انواع و اقسام سبزه و سنبل را در مدل ها و تزئینات مختلف با اندازه های مناسب برای سفره هفت سین تان می توانید از غرفه دارهای شهر خودتان در باسلام سفارش بدهید و مطمئن باشید که در زمان مناسب به دست تان می رسد. اگر هم خودتان فروشنده اید می توانید با تاسیس یک غرفه در باسلام به مشتری هایی از سرتاسر استان خودتان و حتی تمام کشور دسترسی پیدا کنید و فروش تان را چند برابر کنید. روی لینک زیر بزنید تا تنوع گل و گیاه عید در بازار باسلام را مشاهده کنید.

سوالات متداول درباره‌ی سبزه عید