شاید خاطرتان باشد که وقتی بچه بودیم چه ذوق و شوقی برای آمدن ماه رمضان داشتیم. هر شب به مادر و پدرمان اصرار میکردیم تا سحر بیدارمان کنند تا سحر کنار آنها سر سفره بنشینیم و مثلا روزه بگیریم؛ همان روزههای کلهگنجشکی که تا ظهر بیشتر دوام نمیآورد! اما بزرگتر که شدیم، فهمیدیم روزه گرفتن یک هیجان کودکانه نیست، بلکه یک اردوی معنوی یک ماهه است که گرچه لذت بسیار زیادی دارد اما چنانچه در روزهای گرم سال بیفتد، تشنگی و خشکی دهان میتواند حسابی آزاردهنده باشد.
خوشبختانه راهکارهای سادهای وجود دارد که کمک میکند کمتر احساس تشنگی کنیم و راحتتر روزه بگیریم. از انتخاب غذای مناسب برای سحری و نوشیدن مایعات کافی در فاصله میان افطار و سحر گرفته تا پوشیدن لباس مناسب و دوش آب سرد، همگی میتواند در کاهش عطش مؤثر باشد. در این مقاله به بیان ترفندهای کاربردی و راهکارهای رفع عطش و خشکی دهان میپردازیم تا ماه رمضان را با تشنگی کمتر و حال بهتر سپری کنیم.
فهرست:
علائم عطش و تشنگی در ماه رمضان
روزهداران در ماه رمضان بیش از آنکه احساس گرسنگی داشته باشند، درگیر تشنگی و عطش میشوند. این موضوع مخصوصا زمانی که ماه رمضان با فصول گرم سال مصادف شود، بیشتر به چشم میآید. نخوردن سحری، مصرف غذاهای سرخ شده و پرادویه، خوردن تنقلات شور و شیرین، عدم مصرف مایعات، میوهجات و سبزیجات و همچنین عدم استفاده از آب در ساعات طولانی روزهداری در بهار یا تابستان میتواند باعث دهیدراته شدن بدن و تشنگی شود. البته تشنگی تنها یکی از علائم کم آبی بدن و روزهداری است. از دیگر علائم عطش و تشنگی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- خشکی لب و دهان
- التهاب و قرمزی پوست
- احساس خستگی
- بدخلقی و تحریکپذیری
- سردرد و سرگیجه
- غش و بیهوشی
- کاهش فشار خون
- ادرار زرد تیره با بوی شدید
- تشنگی و احساس عطش
اکنون که با علائم کمآبی بدن و دلایل ایجاد آن در ماه رمضان آشنا شدید، در ادامه به بیان راهکارهایی برای رفع عطش تشنگی میپردازیم.
راهکارهای رفع عطش در ماه رمضان
ممکن است با خودتان فکر کنید تشنگی و عطش شدید در ماه رمضان طبیعی است و راهی برای غلبه بر آن وجود ندارد. اگرچه به دلیل روزهداری تشنگی تا حدودی اجتنابناپذیر است، اما با رعایت نکات تغذیهای و عادتهای روزمره میتوانید عطش ناشی از روزهداری را به حداقل برسانید.
مصرف آب کافی برای بدن
سادهترین و بدیهیترین راهکار برای جلوگیری از تشنگی زیاد در روزه استفاده از مایعات کافی مثل آب در فاصله بین افطار تا سحر است. آب بهترین نوشیدنی برای غلبه بر عطش روزهداری است، بنابراین برای اینکه در طول روز کمتر احساس تشنگی داشته باشید در فاصله بین افطار تا سحر حداقل 8 لیوان آب مصرف کنید. بهتر است روزه خود را با یک لیوان آب جوش، چای کمرنگ یا شیر گرم باز کنید و از یک ساعت بعد از افطار شروع به نوشیدن آب کنید. اگر نوشیدن آب برایتان سخت است میتوانید آن را با کمی نعنا، لیمو، خیار یا زنجبیل طعمدار کنید. همچنین بهتر است آب را یکجا ننوشید، یک شیشه آب کنار خود قرار دهید و هر نیم ساعت یک لیوان آب بخورید تا آب مورد نیاز بدنتان در فاصله افطار تا سحر تأمین شود.
در نظر داشته باشید که آب تگری و یخ بیشتر باعث حس تشنگی میشود، بنابراین از آب با دمای معمولی یا حتی ولرم استفاده کنید. باز کردن روزه با آب یخ یا مصرف آن در وعده سحری دمای بدن را به صورت ناگهانی پایین میآورد و حس خوبی دارد، اما در دراز مدت میتواند باعث حس تشنگی و عطش بیشتر شود. بنابراین حتی اگر میخواهید آب یخ مصرف کنید آن را به صورت جرعه جرعه و به آرامی بنوشید. در کنار آب نوشیدنیهای دیگر مثل آبمیوه طبیعی، دمنوش، شربت خاکشیر و چای کمرنگ نیز مفید هستند؛ اما چای پررنگ، قهوه و دیگر نوشیدنیهای کافئیندار یا آبمیوههای مصنوعی و شربتهای با قند زیاد میتواند عطش شما را تشدید کند.
مصرف میوه و سبزیجات
انواع میوه و سبزیجات سرشار از فیبر و آب هستند و نه تنها به رفع عطش و تشنگی کمک میکنند، بلکه برای بهبود عملکرد دستگاه گوارش و تقویت سیستم ایمنی بدن مفید هستند. فیبر برای مدت طولانی در بدن باقی میماند و میتواند باعث ایجاد حس سیری در طول روز شود. از طرفی فیبر به جذب تدریجی آب در بدن کمک میکند که نتیجه آن جلوگیری از تشنگی زودهنگام است. میوه و سبزیجات همچنین برای تأمین ویتامین و مواد معدنی مورد نیاز بدن مفید هستند. از آنجایی که بدن ما حین روزهداری و تعریق مواد معدنی خود را از دست میدهد، فیبر میتواند املاح از دست رفته بدن را به خوبی جبران کند. میوه و سبزی را میتوانید در وعده افطار و سحر و همچنین در فاصله میان این دو وعده مصرف کنید و از خواص بینظیر آنها بهرهمند شوید.
از بهترین میوهها و سبزیجات برای رفع عطش و تشنگی در ماه رمضان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- خیار
- هندوانه
- طالبی
- خربزه
- کرفس
- تربچه
- اسفناج
- خرفه
- عناب
- گوجه فرنگی
- هلو
- زردآلو
- لیمو ترش
- توت فرنگی
مصرف این میوه و سبزیجات نه فقط برای افراد سالم، بلکه برای روزهداران مبتلا به دیابت نیز مناسب است. اگر دیابت دارید ضروری است که فقط در صورت اجازه پزشک روزه بگیرید و از منابع غذایی مناسب مثل کربوهیدراتهای پیچیده و سبزیجات دارای فیبر زیاد بهره ببرید. این مواد غذایی به رفع عطش دیابتی کمک کرده و حس سیری طولانی مدتی برای شما به همراه دارد.
مصرف نوشیدنیهای ضد عطش
در کنار آب که بهترین نوشیدنی رفع عطش و تشنگی در ماه رمضان است، برخی نوشیدنیهای دیگر نیز میتواند به رفع تشنگی هنگام روزه کمک کند. از بهترین نوشیدنیهای رفع عطش بدن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- شربت آبلیمو و خاکشیر
- شربت خیار سکنجبین
- شربت بیدمشک و گلاب
- شربت زعفران و تخم شربتی
- شربت کاسنی و گلاب (عرق کاسنی)
- شربت گلاب و عسل
- شربت گل محمدی
- شربت خیار و نعناع و لیمو
- شربت بیدمشک و عرق بادرنجبویه
- شربت بهارنارنج
- شربت آلبالو
- شربت ریواس
- شربت تمبر هندی و عسل
- شربت زردآلو و عسل
- شیر و خرما
- شیر و عسل
- دمکرده نعناع
- دمکرده لیمو عمانی، گل گاوزبان و نبات
- عرق شاتره
- ماءالشعیر خانگی
- دمنوش یا سردنوش عناب
- آب سیب
- آب هندوانه
- آب طالبی
- آب هویج
- و آبمیوههای طبیعی دیگر …
توجه داشته باشید که گرچه هریک از این نوشیدنیها برای رفع عطش در ماه رمضان مناسب هستند، اما چنانچه آنها را با خاکشیر و تخم شربتی ترکیب کنید خواص بیشتری در رفع تشنگی خواهند داشت. خاکشیر و تخم شربتی آب را داخل خود ذخیره میکنند و با این کار باعث میشوند دیرتر احساس تشنگی کنید.
پرهیز از مواد غذایی تشنگیآور
شاید برایتان عجیب باشد، اما جالب است بدانید همان اندازه که نوشیدن آب و مایعات به رفع عطش و خشکی دهان کمک میکند، خوردن غذاهای مناسب در وعده افطار و سحر نیز میتواند باعث کاهش حس تشنگی حین روزهداری شود. بنابراین خوردن غذاهای ضد گرسنگی و مقوی در وعده افطار و سحر نه تنها جلو گرسنگی شدید را میگیرد، بلکه به کاهش عطش کمک میکند. از بهترین غذاها برای وعده افطار و سحر میتوان به غذاهای آبدار، کمچرب و کمادویه مثل غذاهای آبپز، انواع خورش، سوپ، غلات کامل، تخم مرغ، حبوبات، میوه، سبزیجات و گوشت بدون چربی یا کمچرب بهویژه گوشت مرغ و ماهی اشاره کرد.
در نقطه مقابل غذاهای چرب و شور قرار دارد که باعث عطش شدید میشود و روزهداری را برایتان سخت میکند. از مواد غذایی نامناسب و تشنگیآور در ماه رمضان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- غذاهای شور، پرنمک و پرادویه (ادویهجات با مزاج گرم و خشک)
- چای پررنگ، قهوه غلیظ، انرژیزا و سایر نوشیدنیهای کافئیندار
- سس مایونز، خامه و دیگر غذاهای چرب و چیلی و پرروغن
- مواد غذایی با قند زیاد مثل انواع شیرینی
- انواع آبمیوه با قند مصنوعی زیاد
- انواع نوشیدنی گازدار مثل نوشابه و دلستر
- گوشت قرمز مخصوصا انواع پرچرب
- سوسیس، کالباس و دیگر مواد پروتئینی فرآوری شده
- غذاهای خشک مثل انواع کوکو، کتلت، غذاهای سرخشده و انواع کباب
- نوشیدنیهای بسیار سرد مثل آب یخ
- انواع کنسرو و غذاهای آماده و نیمهآماده
- فستفود و انواع اسنکهای شور و نمکی
هریک از مواد لیست بالا به نوعی باعث ایجاد عطش و تشنگی حین روزهدرای میشود. به عنوان مثال چای و قهوه خواص مدر دارد و مصرف آنها مخصوصا در وعده سحر میتواند باعث دفع آب بدن و کمآبی شدید شود. از طرفی نمک، فلفل و دیگر ادویهجات با جذب آب موجود در دهان، حلق و معده باعث ایجاد حس تشنگی، خشکی دهان و کم آبی بدن میشوند. برای رفع تشنگی بعد از غذای شور باید به میزان زیاد آب بنوشید، از منابع حاوی پتاسیم مثل موز، سیبزمینی، سیر، گشنیز و توتفرنگی بهره ببرید و تحرک خود را افزایش دهید. با این حال اگر غذای سحرتان شور باشد زمانی برای جبران آن ندارید و در طول روز حس تشنگی شدیدی را تجربه خواهید کرد. با پرهیز از مواد غذایی تشنگیآور در کنار مصرف غذاها و نوشیدنیهای مفید میتوانید تا حد زیادی به گرسنگی و تشنگی روزهداری غلبه کنید.
فعالیت متعادل بدنی و ورزشی
اگر از آن دسته افراد هستید که ورزش جزئی از روتین زندگی شماست و نمیتوانید حتی یک روز آن را کنار بگذارید، بهتر است حداقل در ماه رمضان از انجام ورزشهای سنگین خودداری کنید. بهترین زمان برای ورزش سبک 2 تا 3 ساعت بعد از افطار است. بنابراین در ساعات گرم روز و در زمان اوج تابش خورشید فعالیتهای خارج از خانه را به حداقل برسانید تا بدنتان آب کمتری از دست دهد. فعالیتهای ورزشی سنگین منجر به تعریق زیاد میشود که در نتیجه آن بدن شما آب و املاح معدنی از دست میدهد. با موکول کردن زمان ورزش به بعد از افطار میتوانید آب و املاح از دست رفته را جبران کنید تا نیاز بدنتان تأمین شود.
دوش آب سرد
شاید کمی عجیب باشد اما دوش آب سرد از دیگر راهکارهای رفع عطش و تشنگی در ماه رمضان است! معمولا بعد از چند روز روزهداری بدن به تشنگی عادت میکند، اما نمیتوان نسبت به دیگر نشانههای کمآبی بدن مثل ترک خوردن لب، قرمزی پوست، خستگی، تنگی نفس، افزایش دمای بدن، نفسنفس زدن، بالا رفتن ضربان قلب، سرگیجه و ضعف بیتفاوت بود.
دوش آب سرد به خوبی میتواند دمای بدن را کاهش و علائم ناشی از کمآبی بدن را تسکین دهد. البته منظور از دوش آب سرد، دوش گرفتن با آب یخ نیست، بلکه منظور آب ولرم مایل به سرد است که آزاردهنده نباشد. برای این کار کافی است به مدت 5 تا 10 دقیقه زیر دوش قرار بگیرید. اگر در محیط خارج خانه هستید و امکان دوش گرفتن ندارید، یک حوله را با آب سرد خیس کنید و روی پیشانی، گونه، اطراف گوش، گردن، پشت گردن و سینه خود بکشید تا دمای بدن کمی کاهش یابد.
پوشش متعادل لباس در خانه و اداره
پوشیدن لباس مناسب در خانه و بیرون از خانه از دیگر راهکارهای مناسب برای پیشگیری از حس عطش و تشنگی است! رنگ لباس، جنس پارچه و حتی تعداد لایههایی که روی هم میپوشید، مستقیما روی دمای بدن تأثیر دارد. در ماه رمضان بهتر است تا میتوانید از لباسهای رنگ روشن، نخی، نازک و نسبتا گشاد استفاده کنید.
همچنین توصیه میشود در ایام روزهداری و روزهای گرم از عرقگیر استفاده نکنید، چرا که با تعریق شما رطوبت را جذب کرده و باعث افزایش دمای بدن میشود. اگر قرار است زمان طولانی درمحیط بیرون باشید، ترجیحا لباسهای پوشیده مثل بلوز آستیندار به تن کنید و به هیچ عنوان سراغ لباسهای مشکی نروید. همچنین سعی کنید بیشتر در سایه بمانید و کمتر در معرض نور خورشید قرار بگیرید. در محیطهای سربسته نیز میتوانید از انواع تیشرت گشاد و آزاد استفاده کنید تا به بدنتان نچسبد و گرما نخورید.
خرید نوشیدنیها از باسلام
حالا که با نوشیدنیهای مختلف مناسب برای ماه رمضان آشنا شدید، خودتان میتوانید در خانه دستبه کار شوید و انواع نوشیدنی برای رفع عطش در ماه رمضان را آماده کنید. همچنین میتوانید از انواع دمنوشها و شربتهای آماده و باکیفیت استفاده کنید تا کارتان راحتتر شود. از آبمیوه و شربت گرفته تا انواع دمنوش، عرقیات سنتی، ماءالشعیر خانگی و دیگر نوشیدنیهای طبیعی در باسلام پیدا میشود. کافی است در غرفههای بازار باسلام چرخ بزنید تا انواع نوشیدنیها را ببینید. حتی میتوانید با غرفهداران که بیشتر آنها ساکن یزد و تولیدکننده بهترین شربتها و دمنوشها هستند، صحبت کنید و نظر بقیه کاربران را بخوانید تا با خیال راحتتر خرید کنید. از بابت قیمت هم خیالتان راحت باشد، به دلیل حذف واسطه قیمت نوشیدنی در باسلام از همه جا مناسبتر است.
اگر هم خودتان شربت، دمنوش گیاهی یا آبمیوه طبیعی درست میکنید، باسلام بستری امن و راحت برای فروش محصولاتتان فراهم کرده است. غرفه خود را در باسلام راه بیندازید و با کیفیت و قیمت مناسب دعای خیر روزهداران را از آن خود کنید.
سوالات متداول دربارهی رفع عطش و خشکی دهان
خوشبختانه روشهای ساده و راحتی برای رفع عطش تشنگی در ماه رمضان وجود دارد. استفاده از میوه و سبزیجات تازه، غذاهای کم چرب و کم ادویه، نوشیدن آب یا شربتهایی مثل شربت سکنجبین و خاکشیر آبلیمو، در کنار پوشیدن لباسهای نخی و خنک و همچنین مدیریت فعالیتهای خارج از خانه میتواند باعث کاهش تشنگی در ماه رمضان شود. داخل مقاله میتوانید راهکارهای مختلف برای رفع عطش در ماه رمضان را ببه طور کامل خوانید.
برای رفع عطش در ماه رمضان تا میتوانید روی تغذیه خود تمرکز کنید. عدم استفاده از غذاهای شور و چرب، فست فود، کباب، غذاهای فرآوریشده و کنسروی و همچنین نوشیدنیهای قندی و کافئیندار در کنار مصرف مایعات کافی و مواد غذایی سالم مثل سبزیجات، غلات کامل و گوشت مرغ میتواند به رفع عطش و حتی حفظ احساس سیری برای مدت طولانیتر کمک کند.
آب بهترین نوشیدنی برای رفع عطش در ماه رمضان است. علاوه بر آب میتوان از انواع آبمیوههای طبیعی، شیر و خرما، شربت آبلیمو و خاکشیر، شربت خیار سکنجبین، شربت بیدمشک و گلاب، شربت زعفران و تخم شربتی، شربت کاسنی و گلاب و … برای کاهش تشنگی در این ماه مبارک استفاده کرد.
