تفاوت خرما و رطب از نظر طبع، بافت، ترکیبات و شرایط نگهداری

اگر تا دیروز فکر می‌کردید خرما نام محصولی است که در شناسنامه، رطب نام دارد اما در خانه خرما صدایش می‌کنند، سخت در اشتباهید، چون تفاوت این دو با هم مثل تفاوت بروجرد و بروجن است! دارای شباهت ظاهری غلط‌انداز؛ اما فاصله‌‌ای چندصدکیلومتری!

خرما و رطب هر دو از درخت نخل حاصل می شوند و منابع سرشاری از پروتئین، کلسیم، آهن، کربوهیدرات و فیبر است. اما این دو تفاوت هایی هم دارند. خرما در مسیر رشدش، محصولات متفاوتی ایجاد می کند. محصول درخت نخل در صورتی که تمام رسیده باشد خرما است و یک مرحله قبل از آن را رطب می نامند. این دو محصول درخت نخل، از نظر بافت، ماندگاری، طبع و… تفاوت هایی دارند. برای اینکه بیشتر با تفاوت این دو محصول آشنا شوید، ادامه مطلب را تا انتها بخوانید.

خرما و رطب مثل خواهر و برادرند!

اگر فرض کنیم نخل پدر یا مادر یک خانواده باشد، رطب و خرما با هم خواهر و برادر خواهند بود! خرما جوان رشیدی است که از آب‌و‌گل در آمده و برای خودش مردی شده اما رطب، نوجوان تازه به دوران رسیده‌ای است که روی صورتش جوش زده و پشت لبش تازه سبز شده!

هر چند نوجوانی هم دوران شیرینی است و نباید از آن غافل شد ولی خرما در مقایسه با رطب چهار تا پیراهن بیشتر پاره کرده و دو هفته بیشتر در مقابل تابش خورشید قرار گرفته است و تجارب بیشتری در زندگی دارد!

تفاوت رطب و خرما

رطب و خرما هر دو از درخت نخل برداشت می شوند، تنها تفاوت رطب و خرما در زمان برداشت آن هاست. رطب زودتر از خرما برداشت می شود و رنگ روشن تری نسب به خرما دارد. اگر رطب برداشت نشود، در مراحل بعدی و طی زمان، به خرما تبدیل می شود. در ادامه تفاوت های خرما و رطب را بررسی می کنیم.

رشد خرما چه مراحلی دارد؟

همانطور که جناب رستم از هفت خوان عبور کرد، میوه‌ی درخت نخل هم باید از چهار خوانِ گرمای خرماپزانِ جنوب عبور کند تا به سر منزل مقصود برسد. در جدول پایین می‌توانید با این مراحل آشنا شوید:

مرحله رشد	توضیح
مرحله اول	خوان اولِ ثمرۀ درخت نخل، میوه‌ای به رنگ سبز، سفت و تلخ است که به آن چاقالی، پَهک یا کیمری می‌گویند. (این نامگذاری بسته به منطقه‌ای که خرما در آن زندگی می‌کند، متفاوت است. اصلا هرچی شما صدایش کنید!) راستی بیشتر چاقالی‌ها، قابل خوردن نیستند ولی بعضی گونه‌های خرما حتی در این مرحله هم شیرین‌مزه هستند.
مرحله دوم	در خوان دوم میوه هنوز سفت است، اما رنگ آن به زرد نارنجی یا قرمز تغییر می‌یابد که به آن خارک یا خلال می‌گویند. در این مرحله شیرینی بیشتر می‌شود اما میوه هنوز طعم گس دارد. البته خارکِ بعضی خرماها بسیار خواهان دارد!
مرحله سوم	خوان بعدی رسیدن به مرحله‌ای است که به آن رطب می‌گویند. میوه در این مرحله نیمه‌رسیده و به رنگ قهوه‌ای است. در این مرحله شیرینی بیشتر می‌شود، میوه‌ی خرما گوشتی‌تر شده و طعم گسش کاملا از بین می‌رود.
مرحله چهارم	خوان آخر هم رسیدن به مرحله‌ای است که میوه‌ی نخل را خرما یا تمر می‌نامیم. در این مرحله حجمِ آبِ میوه به شدت کم می‌شود و در نتیجه زیبایی پوستش را از دست می‌دهد و چروک می‌شود!

خرما و رطب چه فرقی دارند؟

برای این‌که تفاوت خرما با رطب را متوجه شوید، به نکات زیر توجه کنید:

۱. تفاوت خرما و رطب در زمان برداشت

مثل آدمی که برای رسیدن از کودکی به بزرگسالی باید روزها و ماه‌ها و سالهای زیادی را از سربگذراند، میوه‌ی نخل هم برای تبدیل‌شدن به محصولات متنوع باید دوره‌های مختلفی را طی کند:

• چاقالی پس از شش هفته تبدیل به خارک می‌شود.
• خارک پس از چهار هفته تبدیل به رطب می‌شود.
• رطب پس از دو هفته تبدیل به خرما می‌شود.

همان‌طور که می‌بینید زمان برداشت خرما فاصله‌ی چندانی با رطب ندارد اما این کجا و آن کجا؟!

۲. تفاوت خرما و رطب از نظر ترکیبات و مواد معدنی

همان‌طور که خصوصیات اخلاقی و رفتاری دو برادر از یک پدر و مادر می‌تواند متفاوت باشد رطب و خرما هم با وجود قوم‌و‌خویشی تفاوت‌های بسیاری در مواد معدنی و ترکیبات‌شان دارند!

از آن‌جایی که خرما مدت بیشتری روی درخت باقی می‌ماند، مدت زمان طولانی‌تری به رشد خود ادامه می‌دهد و در نتیجه مواد معدنی بیشتری نسبت به رطب دارد.

به عنوان مثال خرما آهن، کلسیم، ویتامین، فیبر و … بیشتری دارد اما میزان ویتامین سی در رطب بالاتر است. چون ویتامین سی، فقط در مواد غذایی خیلی تازه موجود است و به مرور از بین می‌رود.

از آنجایی که آمار خرما و رطب را در آورده‌ایم توجه شما را به جدول ارزش غذایی این دو جلب می‌کنیم:

ترکیب و مواد معدنی	خرما	رطب
کالری	۲۸۴	۲۷۵
کربوهیدرات	۷۵	۶۷
قند	۶۳.۳۵	۶۰
فیبر	۷	۵
پروتئین	۲	۲.۵
چربی	۰.۳۹	۱
آهن	۳۹	۵۰
کلسترول	۱.۰۲	۱.۷۵
کلسیم	۰	۲۵

با کمی دقت متوجه می‌شوید که میزان کالری و کربوهیدرات در خرما بیشتر است. در نتیجه اگر رژیم دارید یا ورزشکارید، بهتر است به جای خرما از رطب استفاده کنید.

۳. تفاوت خرما و رطب از نظر بافت میوه

اگر بخواهیم رطب و خرما را از منظر بافت میوه ارزیابی کنیم باید بگوییم: خرما از بس حرص‌و‌جوش خورده پوستش خراب شده اما رطب از بس به خودش رسیده بافت نرم‌تری دارد! (اگر دانه خرما و رطب را باز کرده و در کنار هم قرار دهیم، این ویژگی را به خوبی احساس خواهیم کرد.)

به علاوه معمولاً میزان آب موجود در رطب بیشتر از خرماست. چرا که دانه‌های آن تازه رسیده و آب میان‌بافتی آن در اثر گرما تبخیر نشده است. این ویژگی باعث می‌شود تا میزان قند موجود در آن نیز کمتر از خرمای رسیده باشد.

معمولاً میزان آب موجود در رطب بیشتر از خرماست، چرا که دانه‌های آن تازه رسیده و آب میان‌بافتی آن در اثر گرما تبخیر نشده است. این ویژگی باعث می‌شود تا میزان قند موجود در آن نیز کمتر از خرمای رسیده باشد. همچنین بافت خرما معمولا نسبت به رطب کمی سخت‌تر است.

۴.تفاوت خرما و رطب از نظر مدت زمان ماندگاری

از قدیم گفته‌اند دود از کنده بلند می‌شود! خرما هم که به نوعی پیشکسوت رطب محسوب می‌شود مدت زمان ماندگاری بیشتری دارد، چون آب موجود در آن کمتر است.

در عوض رطب مضافتی محصولی گرمایی است که باید جلوی کولر یا درون یخچال قرار بگیرد. این محصول در شرایط مطلوب و خنک تا شش ماه نیز دوام می‌آورد.

۵.تفاوت خرما و رطب از نظر شرایط نگهداری

هر میوه ای هر چقدر تازه تر باشد، خوشمزه تر است. خرما و رطب هم از این قاعده خارج نیستند. حال این دو محصول را در چه شرایطی نگهداری کنیم تا در تازه ترین حالت ممکن خود باشند. اگر خرما یا رطب را بر حسب نیاز برای مدت طولانی باید خریداری و نگهداری کنید، باید با روش تازه نگه داشتن آن آشنا شوید. رطب مدت زمان بیشتری نسبت به خرما در محیط عادی دوام میاورد. اما خرما برای اینکه تازه بماند باید در یخچال و یا فریزر نگهداری شود. رطب را نیز می توان در یخچال برای تازگی بیشتر نگهداری کرد. در این صورت می توانید از تازگی طعم خرما و رطب برای زمان بیشتری لذت ببرید.

۶.تفاوت خرما و رطب از نظر طبع

طبع خرما و رطب گرم و خشک است، از این جهت برای افرادی با طبع سرد مفید است. به صورت جدا، خرما طبع گرم و خشک (صفراوی) دارد و قند بیشتری دارد. اما طبع رطب گرم تر(دموی) است، اما با این حال، رطب به دلیل رطوبت بالاتر، گزینه مناسبت تر برای افرادی با طبع گرم است.
به صورت کلی هم خرما و هم رطب هر دو طبع گرم دارند. اما خرما خشک و رطب مرطوب تر است. بنابراین این دو میوه، تاثیرات متفاوتی بر بدن انسان دارند.

خرما چه خواصی دارد؟

خرما خواصی دارد که اگر باهاشان آشنا شوید، احتمالا از همین امروز آن را به رژیم غذایی‌تان اضافه می‌کنید. مختصری از خواص خرما را در ادامه می خوانید. هم چنین برای آشنایی دقیق تر با خواص خرما می توانید مقاله زیر را مطالعه کنید:

۱. پیشگیری از سرطان

اصولاً ما دو نوع فیبر داریم: اولی فیبر نوری است که در مخابرات کاربرد فراوان دارد! و دومی فیبر غیرنوری است که مقادیر فراوانی در خرما یافت می‌شود. فیبر برای سرطان مثل پونه برای مار است! مصرف خرما از بروز سرطان‌های مخصوص دستگاه گوارش مثل سرطان معده و روده جلوگیری می‌کند.

۲. درمان یبوست

خرما جزء مواد غذایی ملین است. ملین به مواد غذایی گفته می‌شود که چنانچه روده کوچک با روده بزرگ گلاویز شدند پا پیش گذاشته، میانجی‌گری می‌کند!

به همین دلیل اگر دچار یبوست شدید می‌توانید به راحتی با مصرف چند عدد خرمای خیسانده‌شده در آب برطرفش کنید. به علاوه خرما می‌تواند اسید معده را تا حد زیادی خنثی کند، در نتیجه اگر از مشکل معده رنج می‌برید، از خرمای تازه‌ی له‌شده در آب جوش غافل نشوید.

۳. جلوگیری از ریزش مو

از آن‌جایی که خرما به مقدار فراوان آهن و روی دارد برای جلوگیری از ریزش مو موثر است. به علاوه مصرف مداوم خرما به صورت روزانه می‌تواند سلامت موی شما را تا حد چشمگیری افزایش دهد.

۴. تسکین دردهای قاعدگی

خرما طبع گرمی دارد و به همین خاطر می‌تواند دردهای قاعدگی را در خانم‌ها تسکین بدهد. همچنین به علت داشتن ویتامین کا – که باعث انعقاد خون می‌شود – میزان خونریزی را کم می‌کند.

رطب چه خواصی دارد؟

رطب هم مثل خرما فواید فراوانی دارد که به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

۱. بهبود بینایی

از آن‌جایی که رطب سرشار از ویتامین آ است، عملکرد دستگاه بینایی را بهبود بخشیده و از مشکلات آن جلوگیری می‌کند.

۲. درمان کم‌خونی

رطب منبعی غنی از آهن است. در نتیجه علاوه بر پیشگیری و درمان انواع کم خونی، برای درمان نارسایی قلبی، بهبود مهارت‌های حافظه و تفکر، کمک به رشد کودک و … نیز مفید است.

۳. تقویت استخوان‌ها

رطب به دلیل داشتن مقادیر بالای کلسیم در تقویت استخوان‌ها و دندان‌ها نقش بسیار مهمی دارد.

۴. کمک به کاهش وزن

رطب به دلیل داشتن مقادیر بالای کلسیم در تقویت استخوان‌ها و دندان‌ها نقش بسیار مهمی دارد. افرادی که دوست دارند لاغر شوند خرما بخورند چون با مصرف رطب می‌توانند بدون افزایش کالری، انرژی مورد نیاز بدنشان را تامین کنند.

۵. تغذیه‌ای مناسب برای مادران شیرده

رطب برای مادران باردار یا شیرده نیز گزینه‌ای مناسب است چون پکیجی کامل از مواد معدنی و ویتامین به حساب می‌آید.

خرید خرما و رطب از غرفه های باسلام

خرما و رطب از محصولات متنوعی است که در غرفه های متعدد باسلام عرضه می شود. غرفه های بسیاری درون باسلام تولیدکنندگان اصلی رطب و خرما هستند و شما می توانید بدون واسطه، رطب و خرمای تازه را از این غرفه ها تهیه کنید. با لینک زیر بین محصولات مختلف و غرفه های مختلف، خرمای یا رطب مورد نظر خود را انتخاب کنید.

سوالات متداول درباره فرق خرما با رطب